De tortuur is de trouwe dienares van de Italiaanse rechtspleging en men staat ontzet over de variaties in martelingen en martelwerktuigen, die de mensen hebben uitgedacht. Ze worden enkel geëvenaard door de variaties die men kende bij de terechtstellingen zelf. Wat voor breinen zijn dat geweest, die zó toegaven aan sadisme, wat voor ogen hebben de doodstrijd van medemensen zo gretig aangezien?
 
Vraagt het uw kinderen, als zij meikevers vangen en vliegen de poten uitrukken; dan weet gij het. Schavot, galg en rad waren de saaiste methoden; men kon ook in de modder worden verstikt, opengereten, vergiftigd, aan de grond gespiest, gekookt, geroosterd, doodgewaakt, ingemetseld of levend begraven worden, al naar het misdrijf dat moest worden gestraft. Keizer Frederik liet opstandelingen van de rotsen in zee werpen, genaaid in een zak samen met een hond, een aap, een kip en een adder, “opdat ze bij het verdrinken nog levend door de beangste en uitgehongerde dieren zouden worden verscheurd en opgevreten.”
 
Dante Alighieri heeft zijn verschrikkelijke helse straffen zó op de aardse straffen kunnen modelleren, en de uitvoerigheid waarmee hij ze beschrijft, stempelt hem enkel tot kind van zijn tijd.
 
Bron: Hoofdstuk Vier, De Burgers, uit Duecento (1951)