volg de meester [ 128 ]

kopie van portret van Benjamin Franklin door J.S. Duplessis

Franklin 1778In zijn biografie over John Adams schrijft de Amerikaanse historicus David McCullough iets over het portret van Benjamin Franklin. In 1778 gaf Le Ray de Chaumond, Franklins gastheer in het Hôtel de Valentinois, aan de schilder Joseph-Siffred Duplessis de opdracht een portret van zijn beroemde gast te schilderen. In het Fur Collar Portrait draagt Franklin zijn gebruikelijke grove roodbruine jasje met bontkraag. Hij lijkt volkomen tevreden met zichzelf en de wereld. McCullough heeft het over de “onwrikbare sereniteit van het flauwe glimlachje” en de “sardonische uitdrukking van de opgetrokken wenkbrauwen”.

Er volgden vele replica’s van dit portret. Het portret dat ik volg is een versie uit 1785. Franklin draagt hier een net grijs jasje, zodat het portret een officiëler karakter krijgt. Op het honderd dollar biljet staat dan ook niet het informele Fur Collar Portrait uit 1778 maar de deftige replica uit 1785.

Duplessis
alla prima op een toonschildering in rauwe omber
The “Fur Collar Portrait,” or “VIR Portrait,” by Duplessis was commissioned by the entrepreneur Jacques Donatien Le Ray de Chaumont. The oval canvas, exhibited in the frame in which it is still displayed, became the object of extravagant praise. Versions from the artist’s workshop and by other hands were in demand and the portrait was replicated dozens of times. A fine replica by or after Duplessis, also belonging to The Met, is so close in design that the contours must have been transferred from the 1778 picture.
 
Bron: metmuseum.org

volg de meester [ 1-127 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan

volg de meester [ 127 ]

kopie van portret van Benjamin Franklin door J.S. Duplessis

Franklin 1778Joseph Duplessis (1725-1802) was een van de meest getalenteerde portretschilders van de achttiende eeuw. Hij schilderde Lodewijk XVI (1775), zijn minister van financiën Jacques Necker (1781), de componist Christoph Willibald Gluck (1775) en zijn collega Joseph Marie Vien (1784). Maar zijn bekendste werk is het portret van Benjamin Franklin (1706-1790) uit 1778. Het is ook een van de meest gereproduceerde portretten ter wereld omdat het sinds 1914 op het biljet van honderd dollar staat afgebeeld.

Zaterdag begon ik een paar onderschilderingen volgens de vertrouwde werkwijze: Een imprematuur van rauwe omber met dunne witte tempera om te hogen en dunne rauwe omber om te diepen. Hierna volgde een uniform glacis van rauwe sienna en zinkwit.

Duplessis
toonschildering in rauwe omber en zinkwit (tempera) als basis voor een olieverfportret. rechts met een uniform glacis van rauwe siena en zinkwit.

Tijdens de eerste “close watching” van Franklins kop viel mij op hoe duidelijk de schilderkunst van de zeventiende eeuw doorschemert. Hoewel Duplessis als kind van het galante tijdperk thuis was in poezelige pastelplaatjes, zit er Franklins kop een rauwheid van een Cromwell of Hollandse zeeheld. Nu was Franklin ook wel de man die daartoe uitnodigde. Hij wist dat de Fransen hem als native “Americain” graag zagen als de bon sauvage van Rousseau.

Dus koketteerde hij daarmee. In Versailles had hij het lef zonder pruik te verschijnen. Hij kon zich dat veroorloven omdat hij in 1776, toen hij voor het eerst in Frankrijk was om steun te vragen voor de Amerikaanse onafhankelijkheid, al een beroemd man was. Zijn landgenoot John Adams was ook een geboren Amerikaan, maar deze haalde het niet in zijn hoofd om zonder pruik aan het Franse hof te verschijnen. Franklin ging nog een stapje verder. Hij droeg een berenmuts om te onderstrepen dat hij een “wilde” was. De overbeschaafde Fransen vonden het prachtig.

volg de meester [ 1-126 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan