detail uit een portret van Alexander Roslin
olieverf op papier
volg de meester [ 1-56 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan
volg de meester [ 56 ]
volg de meester [ 55 ]
detail uit een zelfportret van Johann Zoffany
Nadat in de zeventiende eeuw schilders als Velásquez en Rembrandt tot een ongeëvenaarde picturale vrijheid waren gekomen, keerde men aan het einde van de eeuw weer terug naar een gepolijste afwerking van het portret. De meeste portretten uit de achttiende eeuw zien er nogal gelikt uit. Het moderne schilderkunstige ideaal dat de nadruk heeft gelegd op schilderkunstige expressie en individuele verbeelding, heeft daarom veel meer met twee eerder genoemde schilders, dan met schilders als Hyacinthe Rigaud of Adriaen van der Werff die beiden in de Franse stijl werkten met een onzichtbare penseelstreek.
olieverf op geprepareerd papier
Een meester tovert met verf. De tovenaarsleerling die bij hem in de leer gaat, leert dat het brede en vrije gebaar van de meester het resultaat van eindeloze oefening. Wanneer je over een slap koord wilt lopen, moet je eerst duizenden keren over een strak koord hebben gelopen.
Waar Rigaud honderden streken nodig heeft die hij vloeiend in elkaar laat overlopen, heeft Velásquez er maar een paar nodig. Die blijven ook nog eens naakt en rauw op het doek staan. Want Velásquez kijkt door de verf heen en laat ons ook door de verf heen kijken. Van dichtbij is het gewoon verf en ziet het er abstract uit. Maar als we voldoende afstand nemen, dan zien we dat er met fotografische precisie gekeken heeft. Een meester tovert met verf. De tovenaarsleerling die bij hem in de leer gaat, leert dat het brede en vrije gebaar van de meester het resultaat van eindeloze oefening. Wanneer je over een slap koord wilt lopen, moet je eerst duizenden keren over een strak koord hebben gelopen.
volg de meester [ 1-55 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan
Max
vandaag precies 496 jaar geleden stierf Maximiliaan I van Oostenrijk
Na zijn huwelijk met Maria van Bourgondië in 1477 in Gent en haar vroegtijdige dood in 1482 werd keizer Maximiliaan I van Oostenrijk (1459-1519) de feitelijke machthebber van de Nederlanden. Zijn zoon Philips de Schone (1478-1506) trouwde Johanna van Castilië. Zo ontstond een machtig rijk dat zowel de Oostenrijkse en Bourgondische erflanden, Spanje en alle koloniale bezittingen in Zuid-Amerika omvatte. Karel V, zoon van Philips de Schone en kleinzoon van Maximiliaan, in 1500 in Gent geboren, werd de machtigste Habsburger uit de geschiedenis. Hij regeerde over een rijk “waar de zon nooit ondergaat”.
Portret van van Maximiliaan I van Oostenrijk door Albrecht Dürer. De keizer gaf in 1518 de opdracht voor dit portret maar Dürer voltooide het pas na zijn dood.
Keizer Maximiliaan I had voor zijn grafmonument de opdracht gegeven om 40 levensgrote bronzen standbeelden te laten gieten. Uiteindelijk zijn 28 figuren voltooid. Ik zag het enorme praalgraf in 1986 in de Hofkirche in Innsbruck. Het werd pas in 1572 voltooid, ruim een halve eeuw na de dood van Maximiliaan I.
vier van de 28 beelden rond het praalgraf van Maximiliaan I van Oostenrijk in de Hofkirche Innsbruck
Een soortgelijk praalgraf zag ik jaren later in de Frauenkirche in München. Het is de cenotaaf voor de in 1347 gestorven koning Lodewijk van Beieren door Hans Krumpper uit 1622. Overigens zijn beide grafmonumenten schijngraven want zowel Maximiliaan en Lodewijk liggen elders begraven.
