the End of an Era

begonnen aan het laatste seizoen van Mad Men (2015)
The End of an Era (episode 86: Severance)

Mad MenWoensdagavond begon ik aan het tweede deel (The End of an Era) van het laatste seizoen van Mad Men. Er zijn 9 maanden verstreken sinds episode 85 (Waterloo), de laatste episode van het Zevende Seizoen Part One. Het is even slikken, want de jaren zestig zijn nu echt voorbij. Het is april 1970. Roger en Ted hebben een modieuze moustache. Paul McCartney heeft The Beatles op 10 april verlaten en The Beatles zijn feitelijk uit elkaar. Maar daar hoor je niets over in Mad Men. En ook al niets over de mislukte missie van de Apollo 13 (11-17 april 1970). Wél zien we een fragment van de speech die president Nixon op 30 april 1970 hield. Daarin kondigt hij aan dat Amerika troepen in Vietnam naar Cambodja stuurt.

een zorgelijke Richard Nixon in zijn toespraak op 30 april 1970. Precies vijf jaar later zou Amerika de Vietnamoorlog officieel verloren hebben.
I promised to end this war.
I shall keep that promise.
I promised to win a just peace.
I shall keep that promise.

President Nixon, 30 april 1970

Het allerlaatste seizoen van Mad Men heet heel toepasselijk The End of an Era. 1970 is namelijk niet alleen het jaar waarin Mad Men eindigt, maar de jaren zeventig markeren ook het einde van de American Dream. In de jaren veertig en vijftig had Amerika zich kunnen verkopen als het land van de onbegrensde mogelijkheden. Het was the golden age of advertisement. In de jaren zestig begonnen er barstjes te komen in het imago van Amerika. Maar the sixties waren zo kleurrijk en optimistisch dat het nauwelijks opviel. Bovendien won Amerika aan het einde van de jaren zestig de space race van de Sovjet Unie. De eerste mens op de maan was een Amerikaan en dit bracht de Amerikanen weer tot euforie.

selling the seventies
selling the seventies [ theatlantic.com ]

Met de mislukte Apollo 13 missie en de interventie in Cambodja in april 1970 nam het onbehagen weer toe. De genadeklap voor de Verenigde Staten kwam met het Watergateschandaal (1972) en het debacle van de Vietnamoorlog. De reclamejongens moesten daarop inspelen, want zo optimistisch als in de jaren veertig en vijftig zou het nooit meer worden. The 70s Were Unkind to Real-Life Mad Men kopt theatlantic.com. Op deze website staat een hele reeks aardige stukjes over adverteren in de jaren zeventig.

Episode 86: Severance [ amc.com ]

Legato

de Legato (2004) van Evert Bloemsma (1958-2005)

In de serie letterform op de website grafik net stond gisteren een stukje van James Langdon over de Legato, het laatste lettertype van de helaas te vroeg overleden Nederlandse typograaf Evert Bloemsma.

Legato
De e van Legato
Bloemsma sculpted Legato precisely, digitally; modulating the strokes of each letter to produce swellings and tightenings, absorbing the function of the serif into a new morphology. (Bron: grafik.net)
Legato
De Legato (2004) was het laatste lettertype van Evert Bloemsma (1958-2005)

Evert Bloemsma [ nl.wikipedia.org ]

heilige Syriërs

vandaag (28 januari Oude Kalender) gedenkt de Orthodoxe Kerk twee Syriërs:
de heilige Efrem de Syriër (4e eeuw) en de heilige Isaak de Syriër (7e eeuw)

Syrië is de bakermat van het christendom. Damascus is de stad waar Paulus na zijn bekering verbleef. De havenstad Antiochië (nu Antakya in Hatay, Turkije) is de eerste plaats waar de volgelingen van Jezus “christenen” werden genoemd. En Simeon de pilaarheilige uit Qalat Semaan was een monnik die leefde op een pilaar in de Syrische woestijn.

Kort na de dood van Mohammed, veroverden de Arabieren grote delen van het Byzantijnse Rijk. In het jaar 635 werd Damascus veroverd en tot hoofdstad gemaakt van het kalifaat. De dynastie van de Omajjaden zetelde hier tot het jaar 750. Deze werd opgevolgd door de Abbassiden. Damascus verloor zijn positie als hoofdstad en het centrum van het kalifaat kwam te liggen in het huidige Irak. Achtereenvolgens werden tot hoofdstad gepromoveerd: Koefa, Bagdad, Samarra en Ar-Raqqah. Met IS zijn wij dus weer helemaal terug in de vroege middeleeuwen.

Twee bekende heiligen uit het vroege christendom zijn Efrem de Syriër (4e eeuw) en Isaac de Syriër [ orthodoxwiki.org ] (7e eeuw) die beide leefden voordat de Arabieren Syrië veroverden en het land overwegend islamitisch werd.

Ephraïm en Isaac de Syriër
Efrem en Isaac de Syriër
Ik, Efrem ben stervende en schrijf mijn testament.
Moge het een getuigschrift zijn voor hen die na mij komen;
Bidt dag en nacht, uw hele leven door.
Zoals een ploeger ploegt, dag in dag uit.
Een ploeger, zijn werk is eerzaam en bewonderenswaardig;
Wees niet zoals luie mensen in wier velden doornen groeien.
Bidt constant, want hij die het gebed liefheeft,
Zal hulp vinden in beide werelden.
 
Efrem de Syriër

Er is nog een tweede heilige bekend onder de naam Isaac de Syriër. Hij leefde in de zesde eeuw en stierf in 550. Vaak wordt hij Isaac van Spoleto genoemd.

Efrem de Syriër [ nl.wikipedia.org ] | Isaak van Nineveh [ nl.wikipedia.org ]

Vigée Le Brun en Amérique

Vigée Le Brun – Woman Artist in Revolutionary France
in het Metropolitan Museum of Art in New York, 15 februari – 15 mei 2016

De tentoonstelling over Elisabeth Vigée Le Brun ( 1755-1842) die afgelopen najaar in het Grand Palais in Parijs te zien was, zal vanaf 15 februari drie maanden lang te zien zijn in het Metropolitan Museum of Art in New York. Daarna reist deze tentoonstelling door naar Ottawa. In oktober schreef ik iets over de documentaire Le fabuleux destin d’Elisabeth Vigée Le Brun die naar aanleiding van deze tentoonstelling over haar leven gemaakt is.

Vigée Le BrunElisabeth Louise Vigée Le Brun (1755–1842) is one of the finest eighteenth-century French painters and among the most important of all women artists. An autodidact with exceptional skills as a portraitist, she achieved success in France and Europe during one of the most eventful, turbulent periods in European history.
 
In 1776, she married the leading art dealer in Paris; his profession at first kept her from being accepted into the prestigious Académie Royale de Peinture et de Sculpture. Nevertheless, through the intervention of Marie Antoinette, she was admitted at the age of 28 in 1783, becoming one of only four women members. Obliged to flee France in 1789 because of her association with the queen, she traveled to Italy, where in 1790 she was elected to membership in the Accademia di San Luca, Rome. Independently, she worked in Florence, Naples, Vienna, St. Petersburg and Berlin before returning to France, taking sittings from, among others, members of the royal families of Naples, Russia and Prussia. While in exile, she exhibited at the Paris Salons.(Bron: metmuseum.org)
Elisabeth Vigée Le Brun
Elisabeth Vigée Le Brun
zelfportret uit 1782 (27 jaar) gekleed als een natuurlijke, ontspannen vrouw volgens de visie van Jean-Jacques Rousseau.
She was remarkable not only for her technical gifts but for her understanding of and sympathy with her sitters. This will be the first retrospective and only the second exhibition devoted to Vigée Le Brun in modern times. The eighty works on view will be paintings and a few pastels from European and American public and private collections. (Bron: metmuseum.org)

Le fabuleux destin d’Elisabeth Vigée Le Brun [ boutique.arte.tv ]

zeshonderdduizend

zondagavond gezien op BBC1: het laatste deel van War & Peace (2016)

War and PeaceGisteren was de laatste aflevering te zien van de miniserie War & Peace naar de gelijknamige roman van Tolstoj. Literatuurrecensent Antoine Verbij noemde Oorlog en Vrede ooit “de eerste grote soap uit de geschiedenis”.

Oorlog en Vrede telt 600.000 woorden en ruim 500 personages. (ter vergelijking: een gemiddelde roman van tweehonderd bladzijden telt vijftig tot zestigduizend woorden). Het bestaat uit vier boeken die onderverdeeld zijn in afzonderlijke delen en hoofdstukjes. Eigenlijk is Oorlog en Vrede een rij van tien romans. Deze omvang betekent onvermijdelijk dat er voor een verfilming fors gesneden moet worden. De BBC miniserie duurt weliswaar twee keer zo lang als de grote Hollywoodproductie van King Vidor uit 1956, maar is nog altijd veel te kort om het monumentale boek te representeren.

Oorlog en Vrede telt zeshonderdduizend woorden. Tienmaal zoveel als de gemiddelde roman. Neem voor elk woord één soldaat en je hebt de omvang van het Grande Armée.
War & Peace
19 hoofdfiguren uit Tolstoj’s roman worden op de website van de BBC aan ons voorgesteld

In het omwerken van de roman naar het filmscript moest screenwriter Andrew Davies dus heel veel weglaten. Van de ruim 500 personages uit het boek worden er twintig naar voren geschoven. Dat is nog altijd veel, maar voor een televisieserie kan dat. Tolstoj gebruikte historische figuren als Napoleon, Koetoezov en Bagration ook als romanfiguren. Bij de laatste twee heeft bijna niemand een gezicht, dus het maakt niet uit of een acteur gelijkenis vertoont met de historische personage.

Maar bij Napoleon is het een ander verhaal. Zijn gezicht is voor bijna iedereen net zo bekend als dat van Obama of Poetin. Een Napoleon-look-alike is dus wenselijk. Helaas heeft de BBC gekozen voor acteur Matthieu Kassovitz die beslist niet lijkt op de kleine korporaal. Dat is jammer. Zo moeilijk was het toch niet om een redelijk acterende Napoleon-look-alike te vinden? In het reenactment lopen er vast genoeg rond.

War & Peace [ bbc.co.uk ]

volg de meester [ 102 ]

kopie van Dmitry Golitsyn (ca. 1825) door George Dawe

Dmitry V. GolitsynVan 1822 tot 1828 werkte de Engelse portretschilder George Dawe (1781-1829) aan een omvangrijke opdracht in Sint-Petersburg. Samen met enkele assistenten schilderde hij ruim driehonderd portretten van Russische generaals, officieren en andere vooraanstaande Russen die zich tijdens de Vaderlandse Oorlog van 1812 verdienstelijk hadden gemaakt. De militaire galerie in het winterpaleis in Sint-Petersburg is niet alleen een fraai tijdsdocument maar ook een schitterend staaltje van Engelse portretkunst.

Een van de portretten uit deze galerie besloot ik gedeeltelijk te kopiëren. Het is een portret van Dmitry V.Golitsyn (1771-1844), die in 1812 onder het opperbevel van Koetoezov de cavalerieaanvoerder van het Tweede Leger was geweest.

George Dawe
toonschildering in tempera van het portret
van Dmitry V.Golitsyn door George Dawe
Deze dient als basis voor de olieverf.

volg de meester [ 1-102 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan

“slechts” mooie plaatjes …

San Felice aan het Gardameer door Louis Gurlitt (1812-1897)

Onder invloed van de romantiek maakte de landschapsschilderkunst in de negentiende eeuw een enorme ontwikkeling door. Kunstcriticus Robert Hughes heeft de natuur wel eens “hét project van de schilderkunst van de negentiende eeuw” genoemd. Sinds de late negentiende eeuw wordt de landschapsschilderkunst gedomineerd door een groep plein air schilders, die bekend geworden zijn onder de naam impressionisten. Door overmatige marketing van het impressionisme krijgt de landschapsschilderkunst van vóór 1860 vaak niet de plaats die het verdient.

Landschapsschilders als Corot en Turner komen nog wel tegemoet aan onze moderne smaak, maar de meeste landschapsschilders uit de eerste helft van de negentiende eeuw worden vaak ondergewaardeerd omdat ze “slechts” mooie plaatjes zouden schilderen.

Mooie landschappen schilderden ze zeker. Rond het midden van de negentiende eeuw bereikte de romantische landschapsschilderkunst een zeer hoog niveau. De gerenommeerde kunstacademie van Düsseldorf droeg daar aan bij. Tussen 1840 en 1860 trok deze studenten vanuit de hele wereld naar zich toe. Ook de Deense schilder Louis Gurlitt nam er les en bracht de landschapsschilderkunst technisch op het allerhoogste niveau.

Louis Gurlitt
Louis Gurlitt Lago di Garda, 1854

In den Jahren 1828 bis 1832 war Louis Gurlitt Schüler und Gehilfe von Siegfried Detlev Bendixen, in der Zeit danach (1832–1834) Schüler der Kopenhagener Kunstakademie, wo er seine Passion zur Landschaftsmalerei bei Christoffer Wilhelm Eckersberg und Johan Ludwig Gebhard Lund entwickelte. 1842 zog er nach Düsseldorf, wo er arrivierten Künstlern der Düsseldorfer Malerschule wie Andreas Achenbach und Carl Ferdinand Sohn begegnete. Später unternahm er zahlreiche Studienreisen in fast alle europäischen Länder. (Bron: de.wikipedia.org)

Louis Gurlitt
Lago di Garda (detail)
Louis Gurlitt
Lago di Garda (detail)
Louis Gurlitt
Lago di Garda (detail)
Louis Gurlitt
Lago di Garda (detail)

Motiv bei San Felice am Gardasee [ commons.wikimedia.org ]