Categorie archief: architectuur

hoog, hoger, hoogst [ 1 ]

Ik ontdekte deze week de website greatbuildings.com waar je een enorme collectie grote gebouwen aantreft, waaronder wolkenkrabbers. Er is een handige pagina waar je kunt zoeken op categorie, zoals bouwstijl, periode, soort gebouw, architect en constructietype. Ook is er een tijdlijn met wolkenkrabbers, van Monadnock Building (1889) tot Taipei 101(2004).

Taipei101
Taipei 101 509 m. (2004)
Nu is het nog het hoogste gebouw ter wereld, maar dit record zal sneuvelen door de wolkenkrabbers die nu in Shanghai, Dubai en New York in aanbouw zijn.

greatbuildings.com

markante nederlandse architectuur

Onlangs verscheen het Jaarboek Architectuur in Nederland 2005-2006

Het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam, dat elk jaar een jaarboek uitgeeft, toont op zijn website 101 markante stukken uit de collectie . Meer dan de helft dateert uit de periode 1910-1960 en dat is begrijpelijk. Want dit is het tijdvak van de Amsterdamse school, de Stijl en Nieuwe Zakelijkheid , stromingen die de Nederlandse architectuur een internationale naam hebben bezorgd. De site is mooi strak vormgegeven met harde kleuren, waarbij de vele architectuurstudies op vergeeld papier en met breekbare aquareltinten mooi contrasteren. Je kunt zoeken op verschillende criteria en elk item is voorzien van een literatuuropgave en een lijstje gerelateerde items zoals een biografie van de architect en de achtergronden bij de opdracht.

Het Nederlands Architectuurinstituut verwerft en beheert archieven op het gebied van Nederlandse architectuur. De webpresentatie 101 markante stukken biedt een selectie uit de rijke en gespecialiseerde collectie van dit instituut, dat met recht een schatkamer van de Nederlandse architectuur kan worden genoemd. Uit de depots zijn meer dan honderd collectiestukken voor u gelicht. Deze tekeningen, maquettes, boeken en foto’s zijn geselecteerd omdat ze bijzonder zijn, grappig, inventief, zeldzaam of gewoon erg mooi. Belangrijke en baanbrekende bouwprojecten komen aan bod, naast boeken met tips voor de inrichting van uw woning. Deze dwarsdoorsnede uit de collectie biedt u een overzicht van twee eeuwen bouwen aan Nederland.
NAi
Eigen Haard, 1917-1921
van de architect Michel de Klerk
Het complex dat woningbouwvereniging Eigen Haard tussen 1917 en 1921 liet bouwen aan de Zaanstraat in Amsterdam is een van de mooiste voorbeelden van zo’n arbeiderspaleis. De ontwerper ervan, architect Michel de Klerk, stond bekend als een virtuoos ontwerper onder de Amsterdamse School architecten. Volgens een onnavolgbaar intuïtief gevoel paste hij verschillende volumes, materialen, technieken en kleuren sterk contrastrijk binnen één bouwblok toe. Naast 102 woningen met 18 verschillende plattegronden zijn in het blok ook een schoolgebouw, een vergaderzaaltje en een postkantoor ondergebracht.
 
nai.luna.nl

101 markante stukken uit de collectie van het NAi

monument voor een dode man

gelezen: Metabletica van God van J.H.van den Berg

Metabletica van GodIn het boek Metabletica van God van J.H.van den Berg, staat een passage over de bouw van de nieuwe Sint Pieter in Rome (1506-1626) Om deze kolos te kunnen bouwen, moest eerst de Constantijnse basiliek worden gesloopt. Deze was gebouwd op de plaats waar de beenderen van Petrus lagen en stond er al vanaf 324, op dat moment dus al bijna 1200 jaar. Paus Julius II stelde Donato Bramante aan als bouwmeester en deze begon eerst als een waanzinnige te slopen. Wat onmiddellijk opvalt bij het ontwerp van Bramante, is dat hij centraalbouw voor ogen had. De nieuwe Sint Pieter zou het grondplan krijgen van een Grieks kruis (een kruis met gelijke armen). In tegenstelling met de oude basilicavorm zou er dus geen langwerpig schip meer zijn.

Bramante plattegrond
het ontwerp van Bramante met het grondplan van een Grieks kruis

Eigenlijk was Bramante’s ontwerp een ontwerp voor een grafkerk. Dit moment in de geschiedenis van de Kerk is niet zonder betekenis. De oude basiliek was nog verbonden met het vroege christendom, de nieuwe Sint Pieter werd een barokkerk in de geest van de contrareformatie, eerder een overrompelende moloch met theatrale effecten dan een ingetogen godshuis. Maar het contrast met de oude basiliek is volgens J.H. van den Berg nog groter: De basiliek was een sacrale ruimte die leidde naar het altaar van de Opgestane Heer, de nieuwe Sint Pieter was een monument voor een dode man.

basiliek van Constantijn tekening

de basiliek van Constantijn, 324-1506
De eerste Sint-Pieter werd gebouwd door Keizer Constantijn in 324, maar dit gebouw was tegen de zestiende eeuw in een zeer slechte staat. Paus Nicolaas V liet Bernardo Rossellino het gebouw opknappen, maar de pogingen werden al gauw gestaakt. In 1506 werd de oude basilica gesloopt en een nieuwe kerk ontworpen voor Paus Julius II. Na Bramante’s oorspronkelijke ontwerp, gebaseerd op het Griekse kruis, worden door de daaropvolgende hoofdarchitecten grotere en kleine veranderingen doorgevoerd. Wanneer Bramante sterft zijn slechts de funderingen voor het koor gelegd, en onder Rafaël’s leiding wordt het geheel weer gesloopt en opnieuw opgebouwd. Het schip wordt in zijn ontwerpen verlengd, waardoor alsnog een Latijns kruis ontstaat als grondvorm. De volgende bouwleider was Antonio de Sangallo, die voortborduurde op Rafaël’s ontwerp, maar desondanks een gedeelte van de kerk weer liet slopen. Als Sangallo in 1546 overlijdt, is men net begonnen met de absis en de bogen die de grote koepel zullen ondersteunen. Voor de vierde keer echter wordt de basiliek ontmanteld, wanneer Michelangelo de bouw overneemt. Hij gebruikt Bramante’s bouwtekeningen en bouwt de kerk in de vorm van een Grieks kruis. Het schip werd in 1615 alsnog uitgebreid door de architect Carlo Maderno, omdat de kerk groter moest worden dan oorspronkelijk gepland. Na deze verlenging is het schip veertig meter lang. Veel van de interne decoraties, waaronder het reusachtige baldakijn onder de koepel, zijn gemaakt door de Italiaan Bernini, die ook elders in Rome veel sporen heeft nagelaten. Momenteel bevinden zich in de Sint-Pieter 395 beelden, 44 altaren en 135 mozaïeken. De Sint-Pieter heeft een oppervlakte van 23.000 vierkante meter, en biedt ruimte aan ongeveer 50.000 mensen.
 
Bron: nl.wikipedia.org

De bouwgeschiedenis van de Sint Pieter was zeer bewogen. Na Bramante werd Raphael aangesteld als architect en hij wijzigde het ontwerp ingrijpend. Omdat de kardinalen graag processies wilden, bepleitten zij een kerk met een schip. Raphael werd opgevolgd door de architecten Sangallo en Michelangelo. Deze laatste ontwierp niet alleen de imposante koepel, maar ging ook weer zoveel mogelijk terug naar het oorspronkelijke ontwerp van Bramante, zodat het schip weer kwam te vervallen. Na zijn dood werd hij opgevolgd door Fontana, mar het was onder Maderna dat de nieuwe Sint Pieter zijn uiteindelijke gestaalte kreeg.

plattegrond Sint Pieter
het uiteindelijke grondplan van Maderna
Sint Pieter
de basiliek Het complete verhaal over het meest kostbare bouwwerk aller tijden. James-Charles Noonan vertelt in De Basiliek over de zeventien eeuwen omspannende geschiedenis van de unieke cultuurschat die het hart vormt van de machtigste kerk ter wereld.
 
Noonan vertelt over de oude Sint-Pieter – door Constantijn in de vierde eeuw gebouwd – en de nieuwe Sint Pieter, verrezen in de zestiende eeuw en gefinancierd met de door Luther zo gehate aflaten. Hij beschrijft niet alleen de zeventien eeuwen durende geschiedenis van het bouwwerk en zijn wonderbaarlijke archtitectonische eigenschappen, maar ook degenen die de bouw mogelijk maakten.
 

de oude basiliek van Constantijn | Sint-Pietersbasiliek | plattegrond van de Sint Pieter