Florentijns leven rond Francesco Landini (1956)
Na het lezen van Duecento van Hélène Nolthenius, kocht ik bij antiquariaat Dove è Dante? een ander boek van haar over Italiaanse geschiedenis. Renaissance in mei – Florentijns leven rond Francesco Landini behandelt niet de dertiende (duecento) maar de daarop volgende eeuw (trecento). De nieuwe geest die ontluikt in de eeuw van Petrarca en Boccaccio komt vooral in de stad Florence overal tot uitdrukking. Kunsthistorici noemen deze tijd de proto-Renaissance en Nolthenius gebruikt de uitdrukking Toscaanse Lente. In de geest van Huizinga´s Herfsttij der Middeleeuwen schrijft ze in het inleidende hoofdstuk Over de zon en de regen van een Florentijnse mei :
Renaissance in mei verscheen vijf jaar na Duecento en is in dezelfde rijke beeldende stijl geschreven. Ditmaal introduceert Hélène Nolthenius een gids die ons rondleidt door het Florence van de veertiende eeuw. In het eerste hoofdstuk Waarin een eeuw ontwaakt (1317-1333) lezen we hoe Iachopo, de vader van de blinde organist en componist Francesco Landini, uit Casentino wegtrekt en in Florence aankomt. Rond 1317 was dat een wereldstad. In negen hoofdstukken zien we Florence in het Trecento opbloeien naar de zomer van het Quattrocento. Waar Huizinga de Herfst van de Middeleeuwen ziet, ziet Nolthenius juist de Lente van de Nieuwe Tijd, die we later de Renaissance zijn gaan noemen.
uit: Over de zon en de regen van een Florentijnse mei in Renaissance in mei
Renaissance in mei [ dbnl.org ] | Dove è Dante? [ dantesk.nl ]
Na ons bezoek aan Venetië bladerde ik nog eens in het boek De eeuw van Titiaan van Gert Jan van der Sman over Venetiaanse prenten in de Renaissance. Venetië was in de zestiende eeuw niet alleen de plaats waar de schilderkunstige vernieuwingen plaatsvonden. De stad genoot ook een reputatie op het gebied van de prentkunst. Naast honderden kleine drukkerijen als Venezia Stampa waren in Venetiëook de beste grafici te vinden. Aan de hand van tekeningen en kopieën die door kunstenaars uit de belangrijke kunstcentra als Rome en Florence werden aangeleverd, maakten zij hout- en kopergravures waarvan de afdrukken in grote oplagen over heel Europa verspreid werden. Voor veel kunstenaars boven de Alpen was een reis naar Italiëniet alleen een dure maar ook een riskante onderneming. De prenten boden een alternatief voor de Grand Tour. Zo leerde Rembrandt bijvoorbeeld langs deze weg het werk van Caravaggio en andere Italiaanse meesters kennen.
De tortuur is de trouwe dienares van de Italiaanse rechtspleging en men staat ontzet over de variaties in martelingen en martelwerktuigen, die de mensen hebben uitgedacht. Ze worden enkel geëvenaard door de variaties die men kende bij de terechtstellingen zelf. Wat voor breinen zijn dat geweest, die zó toegaven aan sadisme, wat voor ogen hebben de doodstrijd van medemensen zo gretig aangezien?
