Historische films na 2000 maken vrijwel allemaal gebruik van CGI. Met computer generated imagery wordt het verleden weer tot leven gewekt. Zo herrijst in Agora het Alexandriëuit de vierde eeuw en in The Borgias het Rome omstreeks 1500. Toch blijven filmsets noodzakelijk voor scenes die zich in een bebouwde omgeving maar niet op locatie afspelen. CGI wordt vooral gebruikt voor panorama’s en voor naadloze integratie van trucages, acteurs en decor. Maar reusachtige filmsets waar alles één op één is nagebouwd, zoals de filmsets voor spektakelfilms van D.W.Griffith en Cecil B. DeMille, lijken niet meer van de eenentwintigste eeuw. Toch liet Martin Scorcese voor Gangs of New York (2002) een van de grootste filmsets uit de geschiedenis bouwen. Niet in Hollywood maar in de Cinecittà  Studio in Rome.

Dat Scorcese in historische films hoge eisen stelt aan geloofwaardige en gedetailleerde reconstructie hebben we bijvoorbeeld in The Age of Innocence (1993) en Aviator (2004) al kunnen zien. In de eerstgenoemde film waant de kijker zich aan de Fifth Avenue van de Gilded Age. Gangs of New York speelt zich twee decennia eerder af en in dezelfde stad. Toch is het decor niet te vergelijken met dat uit The Age of Innocence. Van de brede schatrijke Fifth Avenue kruipt de camera van Gangs of New York in de nauwe, smerige steegjes van de arme wijk van Five Points een beruchte wijk in New York halverwege de negentiende eeuw. Hier woonden de Ierse immigranten en de andere bevolkingsgroepen dicht op elkaar in grote armoede.

Five Points was een melting pot waaruit het kosmopolitische New York is ontstaan. Scorcese is als zoon van Italiaanse immigranten in Lower Manhattan geboren. Met Gangs of New York is hij afgedaald naar de oorsprong van het multiculturele en gewelddadige New York uit zijn eerdere films. Zoals New York de natuurlijke omgeving is in de films van Woody Allen, zo is de New Yorkse onderwereld de biotoop in Mean Streets, Taxi Driver en Good Fellas, films die Scorcese een grote naam hebben bezorgd.

De Italiaanse production designer Dante Ferretti liet in de Cinecittà Studio onder andere een immense replica van vijf blokken van Five Points nabouwen. Daarbij werd gebruik gemaakt van schilderijen die George Catlin rond het midden van de negentiende eeuw in lower Manhattan maakte. Ook de prenten naar schilderijen van Nicholas Calyo vormden een bron van inspiratie. In 1835 teisterde een felle brand een deel van Lower Manhattan. Calyo heeft die brand vastgelegd en op zijn schilderijen is goed te zien dat het New York uit de eerste helft van de negentiende eeuw meer leek op een middeleeuwse stad met veel houten huizen dan op het wolkenkrabberwoud van de twintigste eeuw.

Ook al zijn de kostuums en set decoration tot in de puntjes verzorgd, Gangs of New York is toch geen historische film geworden. Net als bij Moulin Rouge (2001) of The Prestige (2006) heb je het gevoel naar een circusvoorstelling te kijken. Het beeld is net als bij Batman bewust grotesk. Visueel om je vingers bij af te likken, maar historisch onverantwoord. Om de couleur locale nog wat te versterken, zijn berichten uit New Yorkse kranten en tijdschriften in de film verwerkt. Door historische gebeurtenissen als de New York City Draft Riots van 1863 en historische figuren als William “Bill the Butcher” Poole wordt het verhaal zo historisch gefundeerd.

In 1970, Scorsese came across Herbert Asbury’s The Gangs of New York: An Informal History of the Underworld (1928), about the city’s nineteenth-century criminal underworld, and found it to be a revelation. Scorsese saw the potential for an American epic about the battle for the modern American democracy.
 
In 1979, he acquired screen rights to Asbury‘s book, but it took twenty years to get the production moving forward. Difficulties arose with reproducing the monumental city scape of 19th-century New York with the style and detail Scorsese wanted; almost nothing in New York City looked as it did in that time, and filming elsewhere was not an option. Eventually, in 1999, Scorsese was able to find a partnership with Harvey Weinstein, noted producer and co-chairman of Miramax Films. The production was filmed at the large Cinecittà Studio in Rome, Italy, where sets were produced to create 19th-century New York. Production designer Dante Ferretti recreated over a mile of mid-nineteenth century buildings, consisting of a five-block area of Lower Manhattan, including the Five Points slum, a section of the East River waterfront and two full-sized sailing ships, a thirty-building stretch of lower Broadway, a patrician mansion, and replicas of Tammany Hall, a church, a saloon, a Chinese theater, and a gambling casino. For the Five Points, Ferretti recreated George Catlin‘s painting of the area.
 
Bron: en.wikipedia.org

Gangs of New York [ imdb.com ] | The Killing of Bill the Butcher