In de Mad Men episode Guy walks in an advertising agency vindt er tijdens een feestje op het kantoor een bedrijfsongeval plaats met een motorische grasmaaier waarbij het bloed hoog tegen de muur opspat. “It’s like Iwo Jima out there”, reageert de sarcastische Roger Sterling op het macabere tafereel.

Iwo Jima. Deze naam zei mij een paar jaar geleden nog weinig. Het moest daar in elk geval een bloederige strijd zijn geweest, ergens in de Pacific. Vorig jaar ben ik mij meer gaan verdiepen in de oorlog in de Pacific en zo kreeg Iwo Jima enige betekenis voor mij. Na Saipan en de Marianen was Iwo Jima de volgende stepstone voor de Amerikanen om hun B-29 bommenwerpers dichterbij Japan te brengen. In Tokyo was men doordrongen van dit gevaar en daarom werd er alles aan gedaan om het eiland voor Japan te behouden. Maar de Japanse vloot stelde na de Slag om Saipan weinig meer voor. Bovendien wilde Tokyo het laatste deel van zijn vliegtuigen inzetten om het moederland te beschermen. Iwo Jima was daardoor geïsoleerd en de 22.000 soldaten die het eiland versterkt hadden, moesten een hopeloze strijd voeren.

Ook voor de Amerikanen werd het een zeer bloedige strijd. De Japanners hadden in de rotswanden van de uitgedoofde vulkaan Suribachi een gangenstelsel uitgehouwen en konden vanaf de rotsen de stranden en het eiland onder vuur nemen bij een invasie. Op 19 februari 1945 om half acht ‘s morgens begon de landing van 30.000 Amerikaanse mariniers op de stranden van Iwo Jima. Aanvankelijk hielden de Japanners zich stil. Toen de stranden vol waren met mariniers, werd het vuur geopend. De Amerikanen werden verschrikkelijk onder vuur genomen en zaten op het strand gevangen. Maar door de Amerikaanse overmacht waren de Japanners uiteindelijk overgelaten aan de genade van de vijand. Zélf kenden ze geen genade. De enige uitweg in de hopeloze strijd was eervol zelfmoord plegen. Iwo Jima werd een zelfmoordeiland. Na vijf weken vechten waren er 7000 Amerikaanse soldaten gesneuveld en 19.000 gewond. Van de 22.000 Japanse soldaten die het kleine eiland verdedigd hadden, overleefden er slechts tweehonderd. De rest werd in de strijd gedood of pleegde zelfmoord.

Generaal Kuribayashi vestigde zijn commandobasis op het noordelijke deel van het eiland. Zijn commandobunkers lagen ruim 20 meter onder de grond, verbonden met 200 meter lange tunnels. Bovengronds, in een stevige betonnen bunker, werkten 70 telegrafisten in ploegen. Heuvel 382 was na de vulkaan het hoogste punt van het eiland. Hier werd een weerstation en een radiostation gebouwd. Kolonel Chosaku Kaido was verantwoordelijk voor alle artillerie op het eiland en had zijn commando vlak bij het radiostation. Het grootste project was een 27 km lang stelsel van tunnels om alle grote defensieinstallaties te verbinden. Bij de landing door de Amerikanen was hiervan 13 km voltooid. De arbeid was extreem zwaar: de temperatuur bedroeg 30 tot 50 graden, men moest gasmaskers tegen de zwaveldampen dragen, en vanaf 8 december bombardeerde de Amerikaanse luchtmacht het eiland dagelijks. Ondanks de Amerikaanse blokkade door onderzeeërs en bommenwerpers bleven er versterkingen binnendruppelen. Uiteindelijk had generaal Kuribayashi de beschikking over 21.000 tot 23.000 man.
 
Bron: nl.wikipedia.org

iwojima.com | Letters from Iwo Jima [ official site ]

“Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het.” Zo begint In de schaduwen van morgen een diagnose van het geestelijk lijden van onze tijd van Johan Huizinga. Het boekje is een uitwerking van een voordracht die hij op 8 maart 1935 in Brussel gaf. Ik heb de derde druk uit november 1935 in mijn bezit. Huizinga zag zich genoodzaakt door ‘de gebeurtenissen die sinds de zomer van 1935 de wereld in spanning houden’ deze druk in het najaar ingrijpend te herzien en beschouwde de derde druk als de definitieve.

Die gebeurtenissen in 1935 waren overigens de vaststelling van de Neurenberger Rassenwetten op 15 juli en de versterking van de Italiaanse troepen in Italiaans-Somaliland en de daarop volgende inval in Abessinië. Met deze inval werd de Volkenbond voor schut gezet. Haile Selassie en zijn volk moesten aan hun lot worden overgelaten. De oude koloniale grootmachten Engeland en Frankrijk waren niet in staat tot een militaire interventie. Nadat in 1933 Japan al op pijnlijke wijze de machteloosheid van de Volkenbond had aangetoond, durfden de fascistische dictators Mussolini, Hitler en Franco in Europa de Japanse agressie wel te volgen. De wereld stond erbij en keek ernaar.

In deze dreiging waarin de democratie en de wereldvrede op het spel stonden, hield Huizinga zijn voordracht in Brussel. Zijn sombere visie staat in de traditie van het cultuurpessimisme dat na de Eerste Wereldoorlog de kop heeft opgestoken. Toch zag Huizinga zichzelf niet als een pessimist, maar als een optimist. Cultuurpessimisme en optimisme hoeven elkaar niet uit te sluiten.

Vorig jaar keek ik naar First of the Few (1942 en in de VS uitgebracht onder de titel Spitfire) van en met Leslie Howard over de Slag om Engeland. Deze oorlogsfilm uit de Tweede Wereldoorlog was een propagandafilm én een eerbetoon aan de vliegeniers van de Royal Air Force. First of the Few bevatte spectaculaire luchtgevechten waarbij de dubbeldekkers uit Howard Hughes’ Hells Angels (1930) verbleekten. In 1969 zou deze film opnieuw overtroffen worden door misschien wel de meest spectaculaire film die er over de Slag om Engeland is gemaakt.

Net als bij A Bridge Too Far (1977) past bij Battle of Britain de opmerking a star too much. De cast met steracteurs als Lawrence Olivier, Trevor Howard, Christopher Plummer, Michael Caine e.a. is natuurlijk indrukwekkend, maar of dat nu echt nodig was… Tenslotte zijn het de Spitfire, Hawker Hurricane, Heinkel en Messerschmitt Bf 109 die de eigenlijke hoofdrollen spelen. Het is dus echt een film voor mijn vader, die vandaag zijn 81e verjaardag viert, en gisteren weer als 11-jarig jongetje met rode oortjes heeft gekeken.

Battle of Britain [ imdb.com ]