De Romantiek is een historische periode die we grofweg situeren tussen 1790 en 1830. Tegelijkertijd is het een tijdloze geesteshouding waardoor het mogelijk is de historische Romantiek te actualiseren. De Duitse filosoof Rüdiger Safranski lijkt in de Romantiek te wonen. Toch kan hij als geen ander het huis van de Romantiek van buitenaf beschrijven en toont zich daarin een post-romanticus. Niet voor niets schreef hij zijn eerste biografie juist over Schopenhauer die er middenin leefde en er toch al afstand van had genomen. In zijn essaybundels Hoeveel globalisering verdraagt een mens? en Hoeveel waarheid heeft een mens nodig? verbindt Rüdiger Safranski de actualiteit met het denken uit de Romantiek. Het was daarom niet echt een verrassing toen hij een paar jaar geleden eindelijk een boek over de Romantiek zélf schreef Romantik Eine deutsche Affäre.

Die Romantik, neben dem Idealismus der Inbegriff des deutschen Geistes, ist in aufgeklärten Zeiten an den Rand gedrängt worden. Rüdiger Safranski holt sie für uns ins Zentrum zurück. Er beschreibt die Romantik als Epoche, ihre Zeitgenossen Tieck, Novalis, Fichte, Schelling, Schleiermacher oder Dorothea Veit, die für die Entfesselung des Genies stehen, für den Aufbruch ins Grenzenlose, für die Lust am Experiment. Und er erzählt die Geschichte des Romantischen, die bis heute fortlebt. Sie handelt von der Karriere des Imaginären und führt über Heine, Richard Wagner, Nietzsche und Thomas Mann bis in die Gegenwart – die Biographie einer Geisteshaltung. (Bron: hanser.de)

Rüdiger Safranski einer der bedeutendsten und kompetentesten Kenner deutscher Kulturgeschichte und bekannt vor allem durch seine Monografien über Heidegger, Nietzsche und Schiller, erzählt in seinem Bestseller Romantik Eine deutsche Affäre erhellend, wie der romantischen Epoche das Romantische erwächst. Es ist eine sehr deutsche Geisteshaltung, die Goethe für krank hält, die aber Weltkarriere macht. Das romantische Gefühl ist immer auch eine Abwehrreaktion auf den Wandel der Welt, auf die industrielle Revolution im 19. Jahrhundert. Die Romantiker setzen die Poesie gegen das Nützlichkeitsdenken; das Irrationale gegen die Entzauberung der Welt. Ein wenig weltfremd sind sie und verstiegen.

Bron: aspekte.zdf.de

Rüdiger Safranski – Porträt [ zdf.de ]

Eisenstein der mit Panzerkreuzer Potemkin (1926) die Filmsprache revolutionierte, wollte Marx„ Hauptwerk verfilmen, »kinofizieren«. Die Herausforderung, die von einem solchen Werk ausgeht, so glaubte Eisenstein, würde die Filmkunst von Grund auf verändern. Ihm schwebte die Anwendung völlig neuer, von James Joyce„ Ulysses abgeleiteter Formen vor: »faits divers«, »emotionale Konvolute« und Reihen »dialektischer Bilder«. 80 Jahre später kommentiert Alexander Kluge Eisensteins monumentalen Plan. Auf drei DVD sammelt er filmische Miniaturen zu Marx„ Theorie, die uns so nah und so fern ist wie die Antike. Gespräche mit Peter Sloterdijk, Dietmar Dath, Oskar Negt, Boris Groys, Rainer Stollmann und anderen montieren ganz unterschiedliche Perspektiven auf Das Kapital.

Nachrichten aus der ideologischen Antike. Marx – Eisenstein – Das Kapital

In de jaren tachtig kocht ik voor een knaak een muffe Prisma Pocket uit 1963 van Kierkegaard‘s bekende werk uit 1849. Nu is er voor € 31,50 een nieuwe uitgave bij Uitgeverij Boom verschenen. In Trouw stond gisteren een interview met de filosoof Andries Visser over dit boek, waarin Kierkegaard de vertwijfeling van dichtbij bekijkt. Vertwijfeling komt vaker naar boven bij treurige gebeurtenissen, zoals bij de dood van een geliefde. Een ernstige zaak die met ontzettend veel verdriet gepaard gaat. Andries Visser zegt daarover: „Als dit vervolgens leidt tot de langdurige en wanhopige gedachte „mijn leven is afgelopen want mijn grote liefde is dood„, dan lijkt die vertwijfeling te komen door het sterven van de geliefde. Volgens Kierkegaard was die wanhoop al aanwezig. Het leven lag voor jou in het bestaan van die ander.“

De ziekte tot de dood
is een boek over het zelf, over de geest, over bewuste en onbewuste vertwijfeling, die soms plotseling aan het licht komt als ongeluk ons treft, of juist geluk. Anti-Climacus, de auteur die Kierkegaard opvoert als de schrijver van het boek waarvan hijzelf de „uitgever„ is, beschouwt vertwijfeling, en dan vooral de onbewuste vertwijfeling, als volksziekte nummer één. Het is een aandoening waar ieder mens doorheen moet. Het voorbijgaan aan vertwijfeling en het verzuim na te denken over je eigen positie gaan uiteindelijk ten koste van jezelf. De ziekte tot de dood, het derde deel in de serie Boom religie, is een onmisbaar boek voor theologen, psychologen en filosofen, en een aanrader voor een algemener publiek.

Bron: uitgeverijboom.nl

sorenkierkegaard.nl