Categorie archief: filosofie

gematigd cultuurpessimisme

gelezen in Letter & Geest [Trouw] : Henk de Berg
vijf vooroordelen tegenover het Westen ontzenuwd

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)De negatieve visie van cultuurpessimisten, anti-globalisten en zelfs van moslimfundamentalisten op de Westerse kapitalisitische maatschappij lijkt vaak gegrond, omdat wordt uitgegaan van ‘juiste’ veronderstellingen. Henk Berg, die German Studies doceert aan de universiteit van Sheffield maakt in een essay dat verscheen in de weekendbijlage Letter & Geest in dagblad Trouw van 2 augustus j.l. vijf misvattingen onschadelijk. Ik vind dat bevrijdend omdat ik mijzelf erop betrap hoe gemakkelijk ik soms gevangen zit in de mantra van ‘het verdorven Westen’. Een radicaal alternatief in de vorm van een maatschappelijk en/of religieuze omwenteling kan dan noodzakelijk lijken. Henk de Berg refereert aan de filosoof Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) die tweehonderd jaar geleden de bevrijdingstheologen al voorhield: de hemel al op aarde willen bezitten, is onder water vuur willen maken. Maatschappelijke verbeteringen kunnen zich beter voltrekken binnen smalle marges van de liberale democratie, want de geschiedenis leert ons dat met radicale voornemens de weg naar de hel op aarde geplaveid is.

de hemel al op aarde willen bezitten, is onder water
vuur willen maken

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

vijf vooroordelen tegenover het Westen
 
1. Mensen zijn tegenwoordig veel materialistischer dan vroeger.
 
2. De moderne mens leidt een jachtig leven waarin voor hogere culturele waarden geen plaats is.
 
3. De individuele burger is niet meer dan een radertje in de maatschappelijke machinerie.
 
4. De westerse consumptiemaatschappij zit boordevol problemen: criminaliteit, discriminatie, milieuvervuiling, te veel om op te noemen.
 
5. De moderne burger zwemt in een meer van middelmatigheid waarin voor heroïek geen plaats is.
 
Lees waarom dit vooroordelen zijn in Letter & Geest [trouw.nl]

couleur & odeur locale

De filosofe – en de droom van Diderot
de roman van Peter Prange is in het Nederlands vertaald

De filosofeDe Duitse auteur Peter Prange is behalve schrijver ook historicus en filosoof en is een expert op het gebied van het dagelijks leven in de achttiende eeuw. Met al deze kennis heeft hij een roman geschreven over een vrouw die verliefd wordt op de Franse filosoof Denis Diderot. Ik heb het boek nog niet gelezen maar verwacht van Prange dat hij uitstekend op de hoogte is van de couleur en odeur locale van de achttiende eeuw. Of het galante tijdperk voor hem net zo stinkt als voor Patrick Süskind (‘het parfum’) betwijfel ik, want de filosofe gaat niet over geuren maar over ideeën, ook al stonken die voor de rooms-katholieke kerk wel.
 

Parijs, 1747. In weerwil van de schijnbaar onaantastbare macht van Kerk en Staat verkondigen de filosofen een Paradijs op aarde. Een paradijs waar Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap regeren. Van God en mensen verlaten komt Sophie terecht in de hoofdstad van het Franse rijk. Om te overleven gaat ze aan de slag in Café Procope, trefpunt van vrijdenkers en oproerkraaiers. Ongewild wordt ze verliefd op een van de gasten: Denis Diderot. Een man die bereid is te sterven voor een betere wereld. De filosoof werkt aan het gevaarlijkste boek ter wereld sinds de Bijbel: een encyclopedie die alle kennis van de mensheid omvat- springstof onder de morsige Monarchie. Al snel dringt het tot Sophie door dat het om meer gaat dan een boek. Het gaat om haar eigen leven, haar recht op vrijheid, liefde en geluk.
 
Bron: kok.nl

Peter PrangePeter Prange (1955) studierte Romanistik, Germanistik und Philosophie in Göttingen, Perugia, Paris und Tübingen. Zum Dr. phil. promovierte er mit einer Arbeit zur Philosophie und Sittengeschichte der Aufklärung. Nach Ausflügen in Wissenschaft und Wirtschaft gelang ihm der Durchbruch als Romanautor mit der deutsch-deutschen Familiengeschichte DAS BERNSTEIN-AMULETT (1999; als ARD-Zweiteiler verfilmt 2004). Inzwischen hat er sich auch international einen Namen gemacht: Seine Bücher wurden in mehr als ein Dutzend Sprachen übersetzt. Nach den Erfolgen von DIE PRINCIPESSA und DIE PHILOSOPHIN, die monatelang auf der Spiegel-Bestsellerliste standen, findet die »Weltenbauer-Trilogie« mit MISS EMILY PAXTON nun ihren glänzenden Abschluss. Peter Prange lebt mit Frau und Tochter als freier Schriftsteller in Tübingen.

andere boeken van Peter Prange [ peter-prange.de ]

vriendschap & deugd

het zomernummer van Filosofie Magazine is gewijd aan vriendschap
Je bent bevriend met iemand omdat hij/zij deugt.

Paul van Tongeren

zomernummer Filosofie Magazine„Wat betekent vriendschap voor u?„, vroeg onderzoekster Claire Bidart aan een grote groep mensen. Hun antwoorden kwamen opvallend met elkaar overeen: een vriend, vonden ze, is „iemand die je kunt vertrouwen„. Aan vrienden kun je alles vertellen, ze zullen nooit misbruik van je maken als je je kwetsbaar opstelt. De echte vriend, weet je, zal je geheimen bewaren. Je rekent er ook op dat hij geen overhaast oordeel geeft over wat je hem vertelt. Zelfs met de moeilijkste en vreemdste verhalen kun je terecht bij een vriend.
 
Terecht kunnen bij vriend, daar gaat het om. En daar zijn geen vaste uren voor te geven: vriendschap kent geen kantoortijden. Je moet alti­jd kunnen rekenen op een begripvolle ontvangst, juist ook op onverwachte momenten en in een moeilijke situatie. Bij verdriet bijvoorbeeld: „Na mijn scheiding kon ik tijdelijk terecht bij mijn beste vriendin„, zei iemand. Deze vrouw woonde heel klein, maar ze bood haar vriendin toch aan om tijdelijk bij haar te logeren. Veel ondervraagden noemden die moeilijke omstandigheden zelfs een test om de echte vrienden te scheiden van de onechte: „Toen werd pas duidelijk wie mijn echte vrienden zijn„.
 
Bron: filosofiemagazine.nl

Coen Simon : we kunnen toch vrienden blijven? | filosofiemagazine.nl