Categorie archief: filosofie

Reinhold Niebuhr

…is de favouriete filosoof van Barack Obama én van John McCain

Filosofen worden door politici meestal ingezet om de eigen politiek te bevestigen of te rechtvaardigen. Favouriete filosofen van politici zijn daarom in de regel politieke denkers. Ook de Amerikaanse denker Reinhold Niebuhr (1892-1971) hield zich zijn hele leven met politiek bezig. Zowel Obama en McCain beschouwen hem als hun favouriete filosoof, las ik gisteren in Filosofie Magazine. Centraal staat bij Niebuhr de vraag hoe je het (christelijke) geloof kunt combineren met je politieke overtuiging. In Amerika is dat een actuele vraag bij het electoraat. Het kwaad moet bestreden worden maar dat rechtvaardigt geen politiek van het stichten van het Koninkrijk God’s op aarde onder de vlag van de eigen natie. Niebuhr zou zich daarom ook verzet hebben tegen de War on Terrorism van George W.Bush.

We have attained a certain equilibrium in economic society by setting organized power
against organized power.

Reinhold Niebuhr (1892-1971)

Barack ObamaZoals Niebuhr is Obama bezeten door de sociale dimensie van het evangelie. Hij laat zich niet betrappen op extreme linkse of rechtse stellingen. In juni 2006 gaf Obama de volgens de Washington Post belangrijkste toespraak over religie en politiek in Amerika van de jongste veertig jaar. Voor een evangelisch publiek besprak Obama zijn eigen religieuze bekering en zijn twijfels. Hij zei dat er nood was aan een ernstige discussie over de rol van het geloof in het openbare leven. Volgens hem moeten gelovigen in een pluralistische samenleving hun bekommernissen leren vertalen in universele, eerder dan specifiek godsdienstgerelateerde waarden.
 
Om de kritiek te pareren dat hij wel visie en charisma heeft, maar geen gedetailleerde politieke agenda, stelde Obama onlangs een elfpuntenprogramma voor. Daarin staat onder meer dat hij de oorlog in Irak wil beeindigen en de genocide in Darfur wil stoppen. Voorts wil hij de VS een beter onderwijs en een betere gezondheidszorg geven. Ook wil hij een debat op gang brengen over de rol van religie in het publieke leven. Reinhold Niebuhr zou dat prachtig hebben gevonden. Nu is het afwachten welke Democratische kandidaat de nominatie in de wacht sleept voor de verkiezingen van november 2008.
 
Bron: tertio.be

Reinhold NiebuhrReinhold Niebuhr was read widely by Christian leaders in the postwar years. Among the most famous was the Rev. Martin Luther King, Jr., who gave credit to his influence. Niebuhr was one of the major thinkers who contributed to the evolving postwar American national identity. His work inspired an American psyche that evoked a mythological worker of justice in the world notion that he stressed was a vision of what might be, not a description of America at the time. Niebuhr saw America as moving in the direction of justice, despite failures of racial equality and foreign policy in Vietnam. Writing about class equality, he said “We have attained a certain equilibrium in economic society by setting organized power against organized power”. Niebuhr was also the author of many aphorisms.

Despite the accolades Niebuhr received during his lifetime, after his death his politics and theology fell sharply out of favor among many mainline Protestants. Liberation theology, with its radical Marxist aims and roots in concrete struggles of the oppressed, became a more dominant paradigm, in seminaries if not in pulpits. Others turned to a “postliberalism,” a theological neo-conservatism roughly aligned with Karl Barth’s version of neo-orthodoxy. Still others, reacting negatively to the pessimism and supposed militarism which Niebuhr’s thought seemed to endorse, returned to liberalism, beginning with the “Death of God” movement in the mid-1960s. In the later 20th century, the increasingly active conservative evangelicals in the U.S. did not much address Niebuhr’s thought, probably in common with the majority of the church-going public.

Bron: en.wikipedia.org

boeken en artikelen van Reinhold Niebuhr online

stadion of arena

morgenavond wordt in Wenen gestreden om de Europese voetbaltitel
en ik las een filosofische beschouwing over voetbal door Peter Sloterdijk
arena en stadion
het Colosseum, is een fatalismemachine in grote stijl. Hier worden voor een groot publiek lotswendingen gegenereerd: nederlagen met dodelijke afloop en overwinningen in een waas van wreedheid.
Griekenland was een land dat door twee volken bewoond werd: door de standbeelden en de levenden. De standbeelden zagen er allemaal uit als winnaars, en de winnaars zagen er allemaal min of meer uit als goden. Iets groter dan zijn levende voorbeeld, had het standbeeld altijd iets verheerlijkends. Het straalde een soort morfologisch idealisme uit, dat kennelijk nauw samenhing met de lichaamscultuur van de Griekse man. Men zou zelfs kunnen stellen dat de Grieken met hun sport een groot bio-esthetisch experiment op hun eigen gestalte hebben uitgevoerd.
 
Iets heel anders speelde zich op Romeinse bodem af. In de keizertijd krijgt de architectuur daar een nieuwe impuls, die met de stadioncultuur van de Grieken niets van doen heeft. Het stadion is, zoals bekend, een langgerekte U, met een open zijde, waar zich de tempel bevindt. De gedachte hierbij is dat het wedstrijdterrein openstaat voor de goden en dat de atleten hun oefeningen coram Deis uitvoeren. Heel anders gaat het op Romeinse bodem toe. De Romeinse arena is een bouwtype dat de gesloten ruimte beklemtoont, daar heerst het pathos van de immanentie, een fatale verdichting zonder uitweg. Het schoolvoorbeeld van de arena, het Colosseum, is een fatalismemachine in grote stijl. Hier worden voor een groot publiek lotswendingen gegenereerd: nederlagen met dodelijke afloop en overwinningen in een waas van wreedheid. Dit is ook de reden waarom de moderne cultuur zich op gevaarlijke paden begeeft, wanneer ze in de sport eerder bij de Romeinen dan bij de Grieken aansluiting zoekt.
 
lees verder op trouw.nl

geen koeien maar licht

vandaag in Trouw: filosofisch kijken
Mieke Boon over Landschap met koeien van Willem Maris

In het Haags Gemeentemuseum loopt een tenstoonstelling over de gebroeders Maris en de Haagse School. De jongste van de drie broers, Willem, is vooral bekend van zijn vage landschappen met koeien.

Willem Maris
Willem Maris Landschap met koeien
“ik schilder geen koeien,
maar licht”

Willem Maris (1844-1910)

Willem Maris schildert hier een wereld alsof de tijd stilstaat. Die tijdloosheid komt deels door de onbepaaldheid van plaats en tijd, deels door het onderwerp. Deze gedomesticeerde koeien zijn typisch voor ons Nederlandse landschap. Je kon ze zien in de 17de eeuw, in de tijd van de Haagse school, en ook nu nog lopen er zulke koeien door de Nederlandse weides. Maar ook het beeld zelf staat heel erg stil; alleen de vogels in de lucht wekken de indruk van beweging.
 
verder lezen : meer.trouw.nl

Oefening baart kunst. Filosofie van het kijken
Mieke Boon, Peter Henk Steenhuis

Filosofie van het KijkenMuseumbezoekers blijven gemiddeld negen seconden voor een schilderij staan. Veel te kort om er recht aan te doen. Kun je beter leren kijken? Langer, intensiever, met een ruimere blik? Jazeker, zo blijkt uit de gesprekken die journalist Peter Henk Steenhuis voerde met filosofe Mieke Boon.
Een verrassend voorbeeld uit het boek is Notion Motion, een eigentijds kunstwerk van Olafur Eliasson. Dat is een installatie waarbij je als toeschouwer eigenhandig golven veroorzaakt in een onzichtbare bak water, die je vervolgens op een scherm geprojecteerd ziet. Als je een tijd naar die golven blijft kijken, dan zie je dat het springerige lichtflitsen worden, of bobbels, of rimpelloze vegen. Je ontdekt met andere woorden hoeveel je zelf doet tijdens het kijken: je construeert een beeld. Dit verschijnsel wordt door Mieke Boon in verband gebracht met de waarnemingstheorie van Kant.
De aanpak van Boon en Steenhuis leidt tot vragen die je in de meeste kunstboeken niet aantreft. Vragen over kunst als meditatie, over aangeleerde gevoelens en ons romantische zelfbeeld, over balans en evenwicht, over de manier waarop we kijken en oordelen. Waarom worden we geraakt door een Mondriaan, Rembrandt of Vlaamse meester – of juist niet? Dit boek is een oefening om op verschillende manieren (filosofisch, historisch, ethisch, theologisch) te leren kijken. Niet alleen naar kunst, maar ook naar onszelf en naar de wereld om ons heen.

Bron: lemniscaat.nl