De filosofische vraag waar Sloterdijks Sferen om draait, is: “Wáár is de mens?“ In deel 1, Bellen, geeft hij een antwoord op microniveau: aanvankelijk is de mens in een ander mens, namelijk de moeder. Onze eerste ervaringen spelen zich in een omsloten beschermende ruimte af, de baarmoeder, waar we stoffen uitwisselen met het meest nabije, de placenta. Zodra we daar uit zijn, zoeken we nieuwe „microsferen„ om ons te beschermen. Deze nieuwe „bellen„ zijn die van de twee-eenheden van geliefden, van een magnetiseur en zijn patiënt, of die van een kind met zijn pop. Sloterdijk benadrukt we altijd sterke betrekkingen (relaties) zoeken met anderen, en bezielde binnenwerelden proberen te creëren. Moderne ideeën over individualisme en autonomie mogen politiek gezien waardevolle concepten zijn, menselijk gezien zijn het afgeleiden van een primaire verbondenheid: “Dat de band met het soortgelijke niet achteraf of als iets extra’s tussen monadische substanties of eenzame individuen wordt gesmeed, maar voor veel wezens hun zijnswijze zelf uitmaakt: dit is een gedachte die er bij de filosofisch vooringenomen intelligenties niet van meet af aan in wilde.“
Bron: recensie over Sferen in Trouw

U typeert de maakbaarheid van het individuele leven en de maakbaarheid van de kerk als pseudo-vragen, schijnprojecten. Wat is volgens u de echte vraag waar het ons om moet gaan?
“De echte vraag is: hoe blijven we antwoorden op Gods presentie? Niet: wat is het antwoord? Religie is omgang; omgang met het heilige, omgang met God-de-gevende, de genade-God. Religie is een eigen toegang tot de ontologie.”
 
Legt u dat eens uit.
“Gebruikelijk is een scheiding te maken tussen zijn en zin. De scheiding is actueel en wordt zichtbaar in allerlei zingevingsprojecten, waarin zinloze levens zinvol moeten worden. Maar al die projecten zullen hopeloos falen; je kunt zin namelijk niet zelf aanbrengen in je leven. Zin komt van buiten en wordt met het leven gegeven. Religie pretendeert deze ontologische kloof te overbruggen: schepping is genade.”
 
Hoe bedoelt u dat: schepping is genade? Is er geen onderscheid tussen schepping en herschepping?
“In de lijn van Thomas van Aquino is de schepping er met het oog op het volle leven dat in de synoptische evangeliën ‘het Koninkrijk Gods’ wordt genoemd. Dit is wat Paulus uitdrukt met het idee dat alles ‘in Christus’ geschapen is. In deze lijn is God de ruimte van genadige vrijgevendheid waarin alles tot uitdrukking komt. ‘In Hem bewegen wij ons en zijn wij’. Deze ruimte wordt in de zonde geweigerd en in de verlossing hersteld.”

Wat is tolerantie in een heterogene samenleving?
De vraag naar het verschil in gods- en mensbeeld.
 
Beide vragen – wat kan een cultuur (ver-)dragen en wat is het mens- of godsbeeld op grond waarvan je een ander accepteert of weigert – worden vaak uit het debat geweerd. Vreemd genoeg uit naam van diezelfde tolerantie, die dan juist wordt opgevoerd als grote witwasser van alle verschillen. Alle verschillen zijn relatief, cultureel bepaald maar niet wezenlijk.
 
Want echt, au fond geloven we allemaal in één God en is het verschil tussen christendom, islam, hindoeïsme, etc. lood om oud ijzer. Achterliggende suggestie: we delen wel hetzelfde mens- en godsbeeld, dus heb het niet over de verschillen want je speelt met vuur. Tolerantie als de ultieme zwijgplicht. Dan maar liever opnieuw nagedacht.