Gisterenavond keek ik op het Belgische Een voor het eerst naar Versailles, een Frans-Canadese tv-serie over Lodewijk XIV en zijn hof. Mijn eerste indruk is niet zo positief. Net als The Borgias is het gelikt historisch drama met expliciet geweld en seks, gemaakt voor een breed publiek. Je zou verwachten dat er in een Frans-Canadees productie Frans gesproken wordt, maar dat is niet het geval. Vanwege de betere exportmogelijkheden heeft men gekozen voor het Engels, terwijl het Frans tot in de negentiende eeuw de taal aan alle Europese vorstenhoven was en de oorsprong daarvan ligt juist in het bewind van Lodewijk XIV die de Franse cultuur tot de dominante cultuur in Europa maakte. Het Franse publiek reageerde dan ook zeer verontwaardigd toen bleek dat de tv-serie in het Engels was opgenomen.

In vergelijking met de Franstalige film Le roi danse (2000) waarin de Zonnekoning uiteraard Frans spreekt, is de Engelstalige Lodewijk XIV uit Versailles (2015) totaal ongeloofwaardig. Ook irriteert het dat de producent van Versailles zo schaamteloos een knieval maakt voor het grote publiek. Het cliché van de expliciete geweldsscène met tussensnijdingen van de expliciete seksscène kennen we zo langzamerhand wel. Maar kijkcijfers zouden bewijzen dat de massa hier geen genoeg van kan krijgen. Bovendien wordt een modieus onderwerp als homoseksualiteit gretig geëxploiteerd. De gedachte is die van de gelijke behandeling: geef je de hetero’s hun seksscènes dan moet je de homo’s ook hun seksscènes geven. Toch geef ik deze tv-serie nog een kans, maar ik ben bang dat het net als de tv-serie The Borgias meer een soap is met een historisch sausje dan volwassen historische drama.

Versailles [ en.wikipedia.org ] | Versailles [ imdb.com ]

Tot de mooiste schilderijen van Rubens behoort wat mij betreft het portret van zijn tweede vrouw Hélène Fourment (1614-1673), ook wel bekend als het pelsken (1636/38). Rubens schilderde zijn jonge vrouw ten voeten uit in een intieme situatie, in de bad- of slaapkamer. Met een vacht bedekt ze haar schaamte, maar haar open en verwachtingsvolle blik zegt genoeg. Hier smelten twee verliefde blikken samen.

De setting doet mij denken aan de beroemde scene uit Gilda met Rita Hayworth: Gilda are you decent? (Me?!)
Rita spettert na 70 jaar nog steeds van het witte doek. Maar Hélène doet dat al bijna 400 jaar!

volg de meester [ 1-101 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan

Het nieuwe Centraal Station van Arnhem is een fraai voorbeeld van sculpturale architectuur. Rechte lijnen hebben plaatsgemaakt voor gebogen lijnen en het geheel ziet eruit als een gestolde golf. Sculpturale architectuur is peperduur en wordt meestal toegepast in prestigeobjecten. Paviljoens op wereldtentoonstellingen vallen daar uiteraard ook onder.

Als je ervan uitgaat dat alle bouwkunst ooit begonnen is in een prehistorische grot, dan is sculpturale architectuur de oudste architectuur ter wereld. Maar als je in enger verband naar de oorsprong van sculpturale architectuur gaat kijken, dan kom je volgens mij uit in de zeventiende eeuw. De afwisseling van convex (bol) en concaaf (hol) vinden we niet in de bouwkunst van de Oudheid en Renaissance. Het is echt een uitvinding van de barok en deze uitvinding is op naam van één architect te schrijven: Francesco Borromini. Hij was de eerste die de klassieke bouwkunst vloeibaar maakte.

Zijn meesterwerk is de San Carlo alle Quattro Fontane (1634 en 1677). Dit kleine kerkje in Rome zou een enorme invloed hebben op de bouwkunst van de late barok en het rococo. Pas na 1775 als er weer een strak lineair neo-classicisme in de mode komt, zouden de vloeibare vormelementen weer uit de bouwkunst verdwijnen. Ook voor de niet plastische kunsten had Borromini betekenis. In veel rococo prenten ziet de architectuur eruit als het beroemde horloge van Dali. Door de verbeeldingskracht worden de vaste vormen rond geslepen, net als in een rivier.

Barok met een twist [ dekluizenaar.mimesis.nl ]