Het was een gesprek tussen twee Jezuïeten. De woorden werden zorgvuldig afgewogen. Zich beiden bewust van het geestelijke verschil, was het toch Bodar die dat verschil op tafel wilde leggen terwijl Oosterhuis er juist veel misverstand meende te zien. Bodar stelde een paar goede vragen. Bijvoorbeeld: Als voor Oosterhuis het visioen van de joodse profeten zo belangrijk is, waarom stapt hij dan niet over naar het Jodendom?

Opmerkelijk vond ik Oosterhuis’ reactie op een eerdere uitspraak van hem waarmee Antoine Bodar hem confronteerde: „Waarvoor ik het liefst erkenning zou krijgen is wat ik het „demasqué van de transsubstantiatie„ noem, de ontmaskering van de Roomse overtuiging dat Christus werkelijk aanwezig is in het brood en de wijn.“ Op de vraag van Bodar of hij zich heeft gerealiseerd dat deze uitspraak kwetsend voor sommige katholieken zou kunnen zijn, antwoordde hij: “Ja, ik heb me gerealiseerd dat dat ook kwetsend is. Ik ben ook niet trots op die zin. Maar ik verwijs wel naar een wezenlijk probleem: namelijk de overaccentuering van de eucharistie in de Roomse traditie. Die is ten koste gegaan van een andere waarheid. Namelijk dat de gemeente geroepen is om het lichaam van de Messias te zijn. Zijn zin voor gerechtigheid. Dát is de roeping van de gemeente.“

Zo klonk het alsof Oosterhuis de nadruk wilde verleggen van de Eucharistie naar de gerechtigheid. Van het geloofsmysterie naar de sociale bewogenheid. Maar dat is natuurlijk een valse voorstelling van zaken, want een “demasqué” is geen accentverschuiving maar een ontmaskering: je ontmaskert iets om daarmee aan te tonen dat het doorgestoken kaart is.

Huub Oosterhuis gelooft in een hemel op aarde, in het visioen van gerechtigheid en meent dat dit voor mensen die door “het verhaal van God” zijn aangeraakt, bereikbaar is. De RKK en de Eucharistie (zoals deze binnen de katholieke traditie wordt uitgelegd) zijn voor hem blijkbaar niet nodig. Maar wéll de inzet van sociaal bewogen mensen (bijvoorbeeld in de ecclessia’s).

Het Woord van Christus: “Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld“, lijkt zo aan Oosterhuis voorbijgegaan. Maar het marxistische visioen van een toekomstig paradijs op aarde, zoals dat in de jaren zestig werd verkondigd, heeft hem daarentegen nooit meer losgelaten.

Eeuwigh gaat voor Oogenblick [ pers.rkk.nl ]
de paus van Amsterdam [ marcvandijk.nu ]