Filmtheater ‘t Hoogt, Utrecht van 20 tot en met 24 maart 2013

Bron: haff.nl
Holland Animation Film Festival [ haff.nl ] | Gabriella Giandelli

Holland Animation Film Festival [ haff.nl ] | Gabriella Giandelli
Spielberg’s film over Abraham Lincoln had misschien beter The 13th Amendement kunnen heten. De titel wekt namelijk het vermoeden dat Lincoln een biopic is over de legendarische Amerikaanse president. Maar eigenlijk gaat het maar over een maand uit het leven van Honest Abe. Toch was januari 1865 een cruciale maand, niet alleen voor Lincoln‘s presidentschap, maar ook voor de Amerikaanse geschiedenis. Lincoln maakte zich sterk voor een ingrijpende wijziging van de Amerikaanse grondwet, die de slavernij voorgoed zou afschaffen. De aanname of verwerping van het dertiende amendement zou grote gevolgen hebben, zowel voor zijn presidentschap als voor het verdere verloop van de Civil War.
We weten hoe het is afgelopen maar toch is Lincoln een spannende film geworden. De dialogen van Tony Kushner zijn ijzersterk. Het scenario is gebaseerd op het boek Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln van Doris Kearns Goodwin. Het is knap om een film die 150 minuten duurt en zich voornamelijk afspeelt in donkere ruimten vol pratende negentiende eeuwse mannen, voor onze tijd boeiend te maken. Door zijn scenario met levendige, humoristische dialogen te doorspekken, is Kushner daar goed in geslaagd.

In de Verenigde Staten duurt de Sesquicentennial of the American Civil War, de herdenking van de Amerikaanse Burgeroorlog, nog tot 2015. Lincoln is daarom uitstekend getimed en zal vooral door scholieren goed bekeken worden. Na de première in november 2012 kwamen er in Amerika discussies op gang over de historische betrouwbaarheid van de film. Harald Holzer, een van de grootste Lincoln-kenners ter wereld, adviseerde bij het invullen van historische details. In het artikel What’s True and False in Lincoln Movie gaat hij in op een aantal kleine historical bloopers en wijst hij erop dat Lincoln geen documentaire is, maar drama.
De reconstructie van het Washington anno 1865 lijkt zeer nauwkeurig. We zien een fonkelnieuw Capitol, veel witter dan we gewend zijn. De reusachtige koepel was in december 1863 voltooid. In een artikel in de New York Times stelt Kate Masur dat de zwarte bevolking van Washington in de film op de achtergrond blijft. In werkelijkheid was de hoofdstad overspoeld door bevrijde slaven zodat het wel een zwarte stad leek.
De jaren vijftig en zestig waren natuurlijk de gouden tijd van de western. Rond 1970 leek het genre volledig uitgemolken. Peter Fonda probeerde het in 1971 nog met een softe “psychedelische western” (The Hired Hand) en in 1973 verscheen een modieuze “science fiction western” (West World). Maar in de jaren zeventig en tachtig waren er eigenlijk geen cowboys meer op het witte doek te zien. Het publiek was western-moe. Totdat Clint Eastwood in 1992 iedereen verraste met Unforgiven. Het zorgde voor een opleving van het genre. De laatste twintig jaar worden er weer westerns gemaakt, al is de frequentie veel lager dan in de jaren vijftig en zestig.
Dat de gebroeders Coen in 2010 uiteindelijk ook een western zouden maken, was enigszins te verwachten met hun obsessie voor de midwest. No country for old men (2007) was in feite een eigentijdse western. O Brother, Where Art Thou? (2000) speelde zich af in de jaren dertig. Voor een klassieke western hoefden ze nog maar zestig jaar terug te gaan in de tijd en konden ze gewoon op hun plek blijven: de midwest.
True Grit is een remake van de gelijknamige western uit 1969. John Wayne won er toen een oscar mee. Naast hem speelden Glen “Rhinestone Cowboy” Campbell, Robert Duvall en Dennis Hopper. De versie van de gebroeders Coen heeft ook een ijzersterke bezetting: Jeff Bridges speelt Rooster Cogburn en Matt Damon speelt La Boeuf. Maar de echte ster is de 13-jarige Hailee Steinfeld die voor haar rol als de 14-jarige Mattie Ross 13 awards won.
Zaterdagmiddag werd op BBC 2 een klassieke western uitgezonden. The Man from Laramie is de vijfde en laatste western die Anthony Man maakte met James Stewart in de hoofdrol. Stewart is waarschijnlijk een van de zachtaardigste cowboys uit de geschiedenis van de western. Daarbij moet wel gezegd worden dat hij in een tijd speelde waarin het genre zélf nog “zachtaardig” was, vergeleken bij de tweede generatie westerns in de jaren zestig.
In de voetsporen van Heidegger
Voetnoten bij de 19e eeuw
Amerikaanse Burgeroorlog
Napoleon en zijn schilders
Landschapsschilders uit de Goethezeit
Schilders in Italië
De schilder en zijn broodheer
De waakzaamheid van het hart
Ovidius’ Metamorphosen
Dantes Divina Commedia
Wolkenkrabbers
Op zoek naar de atoomstijl
Een avontuur van luitenant Blueberry
My favourite things