Na het succes van Out of the Past (1947) kregen Robert Mitchum en Jane Greer twee jaar later samen weer de hoofdrol in een film noir. Toch is The Big Steal eerder een roadmovie dan een volbloed noir. Het verhaal speelt zich af in het zonnige Mexico waar Mitchum en Greer elkaar in Out of the Past voor het eerst hadden ontmoet. Voor de producent was Mexico het logische decor voor de comeback van het duo uit het succesvolle Out of the Past.

Toen ik de film aanzette, was ik teleurgesteld want de distributeur had een ingekleurde versie in de DVD-box gedaan en een ingekleurde film noir is not done. Maar omdat The Big Steal een vrij luchtige, maar ook spannende en in vlagen erg grappige roadmovie is, had ik er na tien minuten al geen moeite meer mee. Integendeel, de geretoucheerde beelden van het Mexico kort na de oorlog, deden me denken aan de foto’s uit zestig jaar oude exemplaren van National Geographic Magazine. De kleuren liggen als een vlies over de zwart-witbeelden en geven meerwaarde aan de exotische omgeving van Vera Cruz, vooral als er stralend geretoucheerde sinaasappels in beeld komen.

The Big Steal is eigenlijk te luchtig om als echte film noir gelabeld te worden. Regisseur Don Siegel schakelt soms over naar de slap stick en doet daarmee nadrukkelijk afstand van het rauwe realisme van de film noir. Enkele luchtige momenten lopen vooruit op comedy-suspensers als North by Northwest en James Bond-films. Het genre voortvluchtige-man-vormt-met-aantrekkelijke-dame-een-gelegenheidsduo-in-wilde-achtervolgingen. Ronduit lachwekkend is de dolle rit met geprojecteerde filmbeelden achter een wild sturende Greer en Bendix. Het is niet melig bedoeld, maar het ziet er uit alsof de bestuurders met een joystick een computerspelletje aan het spelen zijn. De dialogen zijn zoals in de meeste films noir ijzersterk. Een van de leukste is de onderstaande tussen Duke Halliday (Mitchum) en Joan Graham (Greer):

The Big Steal [ movie2movie.nl ] | [ imdb.com ] | [ en.wikipedia.org ]

Olrik, de aartsvijand van Blake en Mortimer uit de gelijknamige strip van Edgar P. Jakobs vertoont een opvallende gelijkenis met de acteur Brian Donlevy. Olrik‘s voorloper kapitein Dagon verscheen voor het eerst in 1943 in het legendarische beeldverhaal de U-Straal. De film noir The Glass Key waarin Donlevy de gangster Paul Madvig speelt, dateert uit 1942.

Tijdens de Duitse bezetting was er ook in Belgiëeen verbod op Amerikaanse films. De Brusselaar Edgar P. Jakobs kan deze Amerikaanse film noir dus niet gezien hebben in de oorlog. Misschien leende het charmeursnorretje en de nonchalante haarlok zich voor de schavuit die Jakobs voor ogen stond? In werkelijkheid baseerde hij de gangster Olrik op zijn eigen uiterlijk! Jakobs was dus zélf een look-a-like van Paul Madvig…

comic noir [ 1 ] | [ 2 ] | [ 3 ] | [ 4 ] | [ 5 ] | [ 6 ] | [ 7 ] | [ 8 ]

In 1965 verfilmde de Engelse filmregisseur David Lean de beroemde roman van Boris Pasternak. Al eerder had hij met The Bridge over the River Kwai (1957) en met Lawrence of Arabia (1962) twee grote epische filmdrama’s op zijn naam gezet. Met Dr. Zhivago zou hij zijn genie als filmmaker nogmaals bewijzen. Lean‘s epische drama’s passen nog helemaal in de traditie van Gone with the wind en de drama’s van Cecil B. DeMille. Dr. Zhivago was een van de laatste films in deze traditie die door de opkomst van het snelle en gewelddadige ‘nieuwe Hollywood’ ouderwets was geworden.

Films van meer dan drie uur zijn voor ons een te lange zit geworden. Bovendien passen kamerbrede muziek en zware symboliek niet meer echt in deze tijd. Toch worden bovengenoemde films van David Lean nog altijd erkend als tijdloze meesterwerken. Vanaf het begin was dat al zo. The Bridge over the River Kwai kreeg in 1957 de oscar voor de beste film, Lawrence of Arabia volgde vijf jaar later en ook Dr. Zhivago had deze oscar in 1965 eigenlijk verdiend, maar The Sound of Music ging er mee vandoor. Bij elkaar wonnen deze drie films van David Lean in 1957, 1962 en 1965 negentien oscars.

De zware symboliek die David Lean graag gebruikt, leent zich uitstekend voor Russisch drama. In een van de eerste scenes in Dr. Zhivago wordt de moeder van de kleine Joeri Zhivago begraven. Het is een prachtige visualisering van de eerste zin uit Pasternak‘s roman: “Zij liepen en liepen maar door en zongen Vjetsnaja Pamjat (Eeuwige Gedachtenis), en steeds als zij ophielden leek het, alsof hun benen, de paarden, de windvlagen op hun eigen ritme doorgingen met zingen.” De scene begint met een lang panoramashot van een verlaten landschap met op de voorgrond een karakteristiek Russisch-orthodox kruis. Vanuit de verte nadert langzaam een begrafenisstoet. Dan zien we de kleine Joeri en volgen detailopnamen van de stoet. Een begrafenis in de ijzige kou met het langzame en gedragen liturgische gezang heeft in zichzelf een diepe symboliek en David Lean neemt echt de tijd om ons daar naar te laten kijken.

Regisseur Michael Cimino filmde overigens met eenzelfde geduldige camera een Russisch-orthodoxe bruiloft in The Deer Hunter. Je hoort vaak dat die scene veel te lang duurt, maar juist deze trage bruiloftsscene is heel betekenisvol in het drieluik (hemel, hel en louteringsberg) dat het verhaal omlijst.

Russische drama [ 1 ] | Russische drama [ 2 ] | Russische drama [ 3 ]