Tillsammans geeft aardige inkijk in een Zweedse commune tijdens de jaren zeventig. Ondertussen komen alle cliché’s over de vrije liefde en het linkse activisme voorbij. Che hangt als een icoon aan de muur en ‘mao culpa’ heeft men nog niet leren zeggen. Alles hoort van iedereen te zijn, op jaloezie berust een taboe, Pippi Langkous is een kapitaliste en Coca Cola imperialistisch vergif. Hilarisch: buurjongetje komt spelen bij zijn vriendinnetje in de commune en vraagt of ze geen LEGO heeft. Het meisje moet hem teleurstellen. Haar vader heeft ooit houten LEGO voor haar willen maken, maar is na twee steentjes gestopt. Met de muziek uit die tijd, o.a. Nazareth (love hurts) en ABBA (S.O.S.).
 

Tillsammans [ moviemeter.nl ] | Tillsammans [ nl.wikipedia.org ]

Nu Brideshead Revisited weer verfilmd is, worden er bijna onvermijdelijk vergelijkingen gemaakt met de tv-serie uit 1981. Voordat ik de bioscoopfilm ga zien, kijk ik eerst nog eens naar de serie. Vanwege de veel langere duur worden in de serie alle verhaallijnen uit het boek van Evelyn Waugh vrij nauwgezet gevolgd, terwijl voor de bioscoopfilm dramatisch geknipt moest worden. Religie speelt in het boek uit 1945 een belangrijke rol en in de film merk je dat vooral in de mijmerende voice over van de hoofdfiguur Charles Ryders. Af en toe moet ik sterk denken aan de roman The End of the Affair van Graham Greene uit 1951, waarin het geloof ook een hoofdthema is. Er is overigens een heel duidelijke verwantschap tussen beide schrijvers. Graham Green en Evelyn Waugh bekeerden zich beiden tot het rooms-katholicisme, resp. in 1926 en 1930. Onder intellectuelen is dat betrekkelijk zeldzaam en in Engeland al helemaal. Bovendien schreven ze hun bekendste werk halverwege de vorige eeuw en gingen vanuit hun religieuze achtergrond een boeiende dialoog aan met het existentialisme.

Brideshead Revisited vertelt het verhaal van Charles Ryders relatie met de aristocratische familie Flyte. Charles ontmoet in Oxford de jongste zoon van de familie, Sebastian Flyte, en ze gaan een vriendschap aan. Uiteindelijk neemt Sebastian Charles mee naar zijn voorvaderlijk huis, Brideshead Castle, waar Charles de rest van de familie ontmoet. Al gauw blijkt dat de katholieke familie een aantal pijnlijke geheimen verborgen houdt: de vader van Sebastian (en zijn broer Brideshead en zijn zusters Julia en Cordelia) heeft het katholieke geloof opgegeven en woont in Venetiëmet een minnares. Terwijl Charles op Brideshead woont, raakt Sebastian steeds verder verslaafd aan alcohol en verhuist tenslotte naar Afrika. Charles Ryder vervreemdt van de Flytes, tot hij Julia jaren later op een boot naar Engeland ontmoet. Ze besluiten beide te gaan scheiden om met elkaar te kunnen trouwen, maar Julia’s vader gooit roet in het eten. Op zijn sterfbed bekeert hij zich, en Julia besluit dat ze niet langer in zonde kan leven (aangezien de Katholieke Kerk echtscheiding sterk afkeurt). Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt Charles op Brideshead gestationeerd, maar de gehele familie is intussen weggetrokken.

Bron: nl.wikipedia.org

Brideshead Revisited [nl.wikipedia.org] | Brideshead Revisted 2008 [movie2movie.nl]

Deze zomer zag ik de film Maléna (2000) van de Italiaanse regisseur Giuseppe Tornatore die hij ruim tien jaar na Nuovo Cinema Paradiso (1989) heeft gemaakt. Beide films hebben als decor een Siciliaans stadje gesitueerd halverwege de vorige eeuw gezien vanuit het perspectief van een jongen. In Maléna gaat het om de fascinatie van een jongen van veertien voor de gelijknamige plaatselijke schone. In Nuovo Cinema Paradiso is de jongen in het begin van de film nog een ventje van hooguit acht jaar en draait voor hem niet alles om een vrouw, maar om de film. Juist omdat we het verhaal beleven vanuit het perspectief van dat ventje, gaan we zelf weer terug naar de kinderlijke verwondering en naar de tijd dat film nog magie was. Vanuit de fascinatie van dat jochie kun je weer begrijpen waarom er vroeger over ‘toverlantaarn’ en ‘levende beelden’ werd gesproken.

Film was ook een vlucht uit de werkelijkheid en de hele gemeenschap nam daar deel aan, tot aan meneer pastoor toe. Een van de smakelijkste momenten vond ik de scene waarin de dorpspastoor een privévertoning kreeg waarbij deze bij iedere filmkus of streepje bloot met een bel rinkelde als teken dat er geknipt moest worden. Want zijn schapen mochten verzot zijn op film, ze moesten wel beschermd worden tegen het verderf. Net als in Maléna speelt religie een belangrijke rol in Nuovo Cinema Paradiso al maakt Tornatore er een karikatuur van. De bioscoop en de kerk zijn voor de plaatselijke bevolking de twee heiligdommen en zo wordt film met religie verbonden. Voor meneer pastoor is het de afgoderij, al raakt hij zelf ook in de ban van de spookbeelden op het witte doek. Hier en daar stuitte ik op het zelfde bezwaar als bij Maléna en vond ik Tornatores aanpak soms te kluchtig en uit de toon vallen bij de ontroering die hij weet op te wekken. Desalnietemin is Nuovo Cinema Paradiso een liefdesbrief aan de cinema met op het eind een compilatie van de filmkussen die we van meneer pastoor niet mochten zien.

Nuovo Cinema Paradiso