Categorie archief: film

Eisenstein & Das Kapital

vandaag verschijnen bij Suhrkamp Verlag drie DVD’s over Das Kapital
Nachrichten aus der ideologischen Antike. Marx – Eisenstein – Das Kapital
“Aller Anfang ist schwer, gilt in jeder Wissenschaft.” So schreibt Karl Marx 1867 in seinem Vorwort zu Das Kapital. Sein Satz gilt auch für jede Kunst, wie Sergei Eisenstein merken musste. Der fasste 1927 den Entschluss, Das Kapital zu verfilmen – und das hieß nicht, wie Oskar Negt völlig zu Recht anmerkt, einen Film über Das Kapital, sondern die wissenschaftliche Studie selbst zur Grundlage einer Filmhandlung zu machen: Bilder zu finden, die jenen Prozess zeigen, den Marx beschreibt und der, wie gleichfalls Negt sagt, sich erst jetzt in der Globalisierung nicht als prophetisch, sondern vielmehr als genau analysiert zeige. Das sagt Negt im Gespräch mit Alexander Kluge, der sich acht Jahrzehnte nach Eisenstein mit dessen Idee befasst und sie kurzentschlossen umgesetzt hat.
 
Bron: Alexander Kluge verfilmt Das Kapital
Marx en Engels
Lenin verdween in Oost-Berlijn uit het straatbeeld, maar de Duitse filosofen Karl Marx en Friedrich Engels mochten blijven
Allerdings hat er Das Kapital nicht als Grundzug der Handlung seines Films (der am 19. November als DVD erscheint) gewählt, der denn auch nicht einfach „Das Kapital“ heißt, sondern „Nachrichten aus der ideologischen Antike: Marx – Eisenstein –Das Kapital. Kluge wählte also den bequemeren Ausweg, den Negt angesprochen hatte: den eines Films über das Buch von Marx. Mag man am Anfang noch meinen, wenn einem aus der eleganten Hülle der neuen Filmedition Suhrkamp die drei DVDs entgegenblinken, deren Zahl könne sich dem Vorbild des „Kapitals“ verdanken, das ja auch in drei Bänden erschienen ist, so wird man bald eines Besseren belehrt: Die erste DVD beschäftigt sich mit Eisensteins Anspruch an eine Verfilmung, die zweite widmet sich dem Verhältnis von Menschen und Dingen, die dritte schließlich stellt die Tauschgesellschaft in den Mittelpunkt.
 
Bron: Alexander Kluge verfilmt Das Kapital
Karl Marx
Karl Marx (1818-1883) op een postzegel uit 1948, Deutsche Post was de post van de Russische bezettingszone die een jaar later DDR zou gaan heten

Eisenstein der mit Panzerkreuzer Potemkin (1926) die Filmsprache revolutionierte, wollte Marx„ Hauptwerk verfilmen, »kinofizieren«. Die Herausforderung, die von einem solchen Werk ausgeht, so glaubte Eisenstein, würde die Filmkunst von Grund auf verändern. Ihm schwebte die Anwendung völlig neuer, von James Joyce„ Ulysses abgeleiteter Formen vor: »faits divers«, »emotionale Konvolute« und Reihen »dialektischer Bilder«. 80 Jahre später kommentiert Alexander Kluge Eisensteins monumentalen Plan. Auf drei DVD sammelt er filmische Miniaturen zu Marx„ Theorie, die uns so nah und so fern ist wie die Antike. Gespräche mit Peter Sloterdijk, Dietmar Dath, Oskar Negt, Boris Groys, Rainer Stollmann und anderen montieren ganz unterschiedliche Perspektiven auf Das Kapital.

Nachrichten aus der ideologischen Antike. Marx – Eisenstein – Das Kapital

‘kleine geschiedenis’

Ik kijk op DVD naar de eerste reeks Heimat van Edgar Reitz
vrijdag op Nederland 2 om 22.45 zendt de VPRO weer Heimat 3 uit

HunsrückEigenlijk bestaat er geen kleine of grote geschiedenis. De vraag “waar was jij toen Kennedy vermoord werd?” bewijst dat de wereldgeschiedenis altijd is ingebed in de geschiedenis van ons eigen leven. Geschiedenis kun je uitsluitend waarnemen vanuit je eigen perspectief. Objectieve geschiedschrijving blijft in het beste geval een benadering en in het slechtste geval is het propaganda, dus (verkapte) geschiedvervalsing. Ooit vertelde een historische onderzoeker mij dat het lezen van een biografie de beste manier is om een bepaalde tijd te leren kennen. Vanuit deze opvatting heeft Edgar Reitz zijn Heimat gemaakt: het verhaal van de Duitse Twintigste Eeuw gezien door de levens van een familie uit een dorpje op de Hunsrück. In onze sterk geïndividualiseerde tijd met veel aandacht voor het persoonlijke leven, spreekt deze vorm van geschiedschrijving het meest aan. Het succes van Hoe God verdween uit Jorwerd van Geert Mak heeft daar ongetwijfeld mee te maken. In Europa blijft de grote met de kleine geschiedenis verbinden, maar het gaat in dat boek vooral ook over de verbinding tussen het eigen heden en het andere heden, het heden van onze (over)grootouders.

Honderd jaar geleden was geschiedenis heel iets anders. Ik verzamel oude schoolboeken geschiedenis en heb twee expemplaren uit 1908. De HBS-scholieren werden geacht een grote feitenkennis te hebben. In de leerboeken stonden in de marges de onvermijdelijke jaartallen met vetgedrukte historische feiten erbij. De geschiedenis gezien vanuit een stoel in de hemel en daarmee het broertje van de cartografie. Want de kaart van Nederland om maar wat te noemen, die zul je in een mensenleven nooit waarnemen, tenzij je astronaut bent. Met Heimat landt de grote geschiedenis weer op aarde, ergens in een boerendorpje en is verweven met die andere grote gebeurtenissen, de eerste schooldag of de eerste verliefdheid. Of gewoon heel kleine gebeurtenisjes. Dat is de charme van Heimat. Tegelijkertijd roept deze serie weemoed op omdat het allemaal voorbij gegaan is en je er niet meer naar terug kunt keren. Tenzij je de DVD weer opnieuw afspeelt. Edgar Reitz heeft terecht opgemerkt dat Heimat film is geworden.

heimat123.de

kijken en bekeken worden

gezien op DVD: Rear Window (1954)

Rear Window Poster (1954)Rear window is waarschijnlijk de moeder aller gluurfilms. En omdat in principe iedere filmkijker een voyeur is, is rear window zelf ook weer een reflectie op het (film)kijken zélf. Hitchcock heeft het op de spits gedreven door alles consequent te filmen vanuit het perspectief van de hoofdrolspeler. James Stewart speelt de avontuurlijke fotojournalist Jefferies die zich nu met een gebroken been al zes weken stierlijk zit te vervelen ‘driehoogachter’. Net zoals in Dial M for Murder speelt de film zich bijna uitsluitend in één vertrek af en daardoor worden we zelf steeds meer verplaatst in de aan zijn rolstoel gekluisterde Jefferies. De camera reikt niet verder dan zijn blik, maar ontsluit toch een complete wereld. De binnenplaats van het woonblok waar zijn achterraam op uitziet, is de wereld van achterkanten, de wereld van onbewaakte privélevens. Ik moest denken aan Una Giornata Particulare die zich ook helemaal afspeelt rond een patio. Ettore Scola kende zijn klassiekers en maakte er zelf ook weer een klassieker van.

James Stewart en Grace Kelly
James Stewart en Grace Kelly
Het is ( … ) een typisch thrillergegeven, natuurlijk: wanneer iemand je bekijkt zonder dat jij hem kunt zien, wie weet wat voor bedoelingen heeft zo„n persoon dan? In het geval van Rear Window wordt dat gegeven tot in het extreme doorgevoerd, zodat Hitchcock een subtiel spelletje kan spelen met het publiek. Wat Stewart aan de andere kant van het binnenpleintje ziet gebeuren (of dénkt te zien gebeuren), is immers weinig meer of minder dan zijn eigen privé-thrillertje. Jeff geniet van zijn betrokkenheid bij een mysterie – hij zit zich al meer dan een maand rot te vervelen, en nu maakt hij op een relatief veilige, passieve manier deel uit van een raadsel. Hij heeft geen slechte bedoelingen, maar hij blijft wel een voyeur, en Hitchcock bestraft hem dan ook met een tweede gebroken been. Maar ondertussen is er ook nog eens het publiek dat naar Stewart zit te kijken. Wij zijn óók voyeurs, die naar Rear Window kijken met dezelfde fascinatie die het hoofdpersonage voelt over de moord bij de buren. Wij zijn even sensatiebelust als hij, en op die manier functioneert Rear Window als een kritiek op z„n eigen publiek.
 
Bron: digg.be

Rear Window [ en.wikipedia.org ]