Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanalen Full Moon Matinee en Cult Cinema Classics. In het laatste kwartaal van dit jaar keek ik naar vier film noirs uit de periode 1949-1953. Vandaag: Between midnight and dawn van Gordon Douglas.

Veel politiefilms rond 1950 beginnen met een semi-documentaire toon, die versterkt wordt door een gewichtige voice over. Duidelijke voorbeelden zijn He walked by night en The Naked City, beiden uit 1948. Between midnight and dawn begint op de politiecentrale van een grote stad ergens in Amerika. Wanneer de twee hoofdrolspelers, de agenten Dan Purvis (Edmond O’Brien) en Rocky Barnes (Mark Stevens) in beeld komen, gaat het verhaal lopen. De titel geeft aan dat het verhaal zich vooral afspeelt tijdens nachtelijke patrouilles. Samen met de twee bovengenoemde films en City that never sleeps (1953), zou je er een leuke filmnacht mee kunnen vullen.

Automodellen uit Between Midnight and Dawn [ imcdb.org ]

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanalen Full Moon Matinee en Cult Cinema Classics. In het laatste kwartaal van dit jaar keek ik naar vier film noirs uit de periode 1949-1953. Vandaag: Thieves’ Highway van Jules Dassin

Deze maatschappijkritische film noir is gebaseerd op de roman Thieves’ Market van A.I.Bezzerides. Het verhaal gaat het over de uitbuiting van arbeiders en immigranten en het kapitalisme komt naar boven als een immoreel systeem. Deze maatschappijkritiek was regisseur Jules Dassin op het lijf geschreven. Om de groente- en fruitmarkt van San Francisco geen slechte naam te bezorgen, veranderde 20th Century Fox de naam van Thieves’ Market in Thieves’ Highway. Voor zover ik weet is dit de enige film noir waarin onschuldige appels een representatie worden van alles wat er mis is in deze wereld. Richard Conte zou 23 jaar later de rol spelen van de keihard crimineel Emilio Barzini in The Godfather. Maar aanvankelijk speelde hij juist vreedzame en gewetensvolle karakters, zoals Nick Garcos in Thieves’ Highway.

Nick Garcos (Richard Conte), een veteraan uit de Tweede Wereldoorlog, keert terug naar San Francisco. Daar ontdekt hij dat zijn vader (een Griekse immigrant en onafhankelijke vrachtwagenchauffeur) ernstig is mishandeld en invalide geraakt nadat hij is opgelicht door Mike Figlia (Lee J. Cobb), een corrupte groothandelaar in de groente- en fruitmarkt. Figlia weigerde eerlijk te betalen voor een lading appels en liet Nick’s vader berooid achter.

Gedreven door woede en rechtvaardigheidsgevoel besluit Nick zelf vrachtwagenchauffeur te worden om wraak te nemen en Figlia te ontmaskeren. Hij rijdt gevaarlijke nachtroutes tussen Californië en San Francisco, waar chauffeurs elkaar beconcurreren en uitbuiten in een meedogenloze markt. Onderweg raakt hij betrokken bij Rica (Valentina Cortese), een kwetsbare maar warme serveerster, en Polly (Barbara Lawrence), Figlia’s koele en manipulatieve minnares.

Nick slaagt erin Figlia te confronteren en publiekelijk te vernederen door diens corrupte praktijken bloot te leggen. Toch kost zijn overwinning hem bijna het leven: zijn truck wordt gesaboteerd en hij raakt zwaargewond. Uiteindelijk overleeft Nick, maar hij begrijpt dat ware gerechtigheid niet in wraak ligt. Hij kiest voor een toekomst met Rica en laat de cyclus van geweld achter zich.

Automodellen uit 1949 in Thieves’ Highway

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanalen Full Moon Matinee en Cult Cinema Classics. In september keek ik naar drie film noirs uit de periode 1946-1953. Vandaag: City that never sleeps van John H. Auer

City that never sleeps geeft net als The Naked City (1948) en He walked by night (1948) een inkijkje in het nachtelijke politiewerk in een bruisende (en criminele) metropool en past in de traditie van M. Eine Stadt sucht einen Mörder (1931) van Fritz Lang.

De film begint met een voice over die een stapje verder gaat dan de verteller in The Naked City : “Another day, another ball of fire rising in the summer sky. The city is quiet now, but it will soon be pounding with activity. This time yesterday, Jean Dexter was just another pretty girl, but now she’s the marmalade on 10,000 pieces of toast.”

The City that never sleeps begint met: “I am the city, the hub and heart of America… (…) The city at night. A million homes, three and a half million people, all different from one another. People lovin’, people hatin’, people stealin’, people prayin’…” De stad treedt hier dus zelf op als een personage. Deze introduceert de hoofdrolspelers in de film, te beginnen met “the mechanical man”, eerder een surrealistisch element die bij mij Cesare uit Das Cabinet des Dr. Caligari (1920) in de herinnering oproept.

City That Never Sleeps speelt zich af in Chicago en volgt een nacht in het leven van politieagent Johnny Kelly (Gig Young), die worstelt met een onbevredigend huwelijk en een affaire met nachtclubdanseres Sally “Angel Face” Connors (Mala Powers). Johnny overweegt zijn baan op te geven om met Sally te vluchten, terwijl hij worstelt met zijn geweten en de verleiding van corruptie. Ondertussen raakt Johnny betrokken bij een zaak rond de crimineel Hayes Stewart (Edward Arnold), een corrupte advocaat die een jonge dief, “Mechanical Man” (Wally Cassell), manipuleert om een misdaad te plegen. De verhaallijnen kruisen elkaar wanneer Johnny’s pad dat van Stewart en andere louche figuren kruist, waaronder een femme fatale (Marie Windsor) en een vastberaden sergeant (William Talman).

Automodellen in City that never sleeps [imcdb.org]