Categorie archief: film

het Parma van Bertolucci

gezien op DVD: Prima della Rivoluzione (1964)

Prima della RivoluzioneIn 1963 maakte de toen pas 23-jarige Bernardo Bertolucci een vroeg meesterwerk. Prima della Rivoluzione ging in première op het Cannes Film Festival 1964 en trok internationaal de aandacht. Maar in Italië bleef het succes uit. Bertolucci ontleende elementen uit De Kartuize van Parma. Deze zomer las ik Stendhal‘s grote roman voor het eerst en kwam zo ook op het spoor van Prima della Rivoluzione. Het enige dat echt uit het boek is overgenomen, zijn de hoofdpersonen Fabrizio del Dongo en zijn tante Gina, de hertogin van Sanseverina. Bertolucci verplaatst hen naar zijn eigen tijd, het begin van de jaren zestig.

Prima della Rivoluzione
Prima della Rivoluzione begint met een luchtopname van Parma en een voice over

Prima della Rivoluzione is een kruising tussen het Italiaanse neorealisme en de Franse nouvelle vague. Bertolucci opent met fraaie zwart-witbeelden van zijn vaderstad. Het communisme speelt een belanrgijke rol. Zoals zovele intellectuelen in het naoorlogse Italië was Bertolucci lid van de communistische partij. Ook zijn hoofdpersonage Fabrizio wordt aangetrokken door het communisme, maar door zijn afkomst is hij verstrikt in de Parmezaanse bourgeoisie.

Prima della Rivoluzione
ook de Po ten Noorden van Parma vormt een decor

Het motto van Prima della Rivoluzione is een uitspraak van Talleyrand (1754-1838): “Celui qui n’a pas vécu avant la révolution ne sait pas ce qu’est la douceur de vivre.” (Al wie niet geleefd heeft in de wereld van voor de Revolutie, heeft de zoetheid des levens niet gekend.)

een uitvinding zonder toekomst

gezien: Le mépris (1963) van Jean-Luc Godard

Le méprisHet boegbeeld van de Nouvelle vague in Frankrijk, regisseur Jean-Luc Godard baseerde Le mépris (de verachting) op een roman van Alberto Moravia. Het proces van filmmaken wordt gekoppeld aan de ontwikkeling binnen een huwelijk. Michel Piccoli speelt scenarioschrijver Paul en Brigitte Bardot zijn vrouw Camille. Godard had bewondering voor regisseur Fritz Lang en liet hem in deze film zichzelf spelen. Le mépris was een succes bij het grote publiek, waarschijnlijk dankzij de openingsscène met de blote billen van La Bardot, in 1963 oh la la

Le mépris begint onconventioneel. In plaats van een openingsgeneriek die de traditionele informatie aan het begin van een film in beeld brengt, wordt deze door een voice over voorgelezen terwijl we een filmcrew in actie zien. Vervolgens draait de cameraman in onze richting en neemt ons in het vizier. Is film een afspiegeling van de werkelijkheid of omgekeerd?

Le mépris
Italiaanse filmaffiche van Le mépris

Godard stopt ook allerlei verwijzingen naar andere films en regisseurs in Le Mépris. Zo lezen we onder het filmscherm in cinnecittà een citaat dat wordt toegeschreven aan de vader van de gebroeders Lumière: “de cinema is een uitvinding zonder toekomst.”

Le mépris
il cinema e un’invenzione senza avvenire

Leuk is de ontmoeting tussen Camille (Brigitte Bardot) en Fritz Lang. Twee grootheden uit de film die elkaar ontmoeten, de een vanuit de filmische werkelijkheid en de ander vanuit de werkelijkheid. “Aangenaam!”, zegt Camille (Bardot), “Fritz Lang!” zegt Fritz Lang. Paul (Piccoli) zegt tegen zijn vrouw: “Die western met Marlene Dietrich die we laatst gezien hebben, is van hem.” “Geef mij maar M.!” zegt Camille (Bardot).

Een andere dialoog met een citaat:
Camille (Bardot): Komt u ook mee naar Capri, meneer Lang?
Fritz Lang: Om de kost te verdienen, ga ik elke dag naar de markt waar ze leugens verkopen. En hoopvol ga ik bij de verkopers staan.
Camille (Bardot): Wat is dat?
Fritz Lang: Hollywood. Een fragment van een ballade van die arme B.B.
Paul (Piccoli): Bertolt Brecht?
Fritz Lang: Ja!

Every day, to earn my daily bread
I go to the market where lies are bought
Hopefully I take up my place among the sellers.

Bertolt Brecht, Hollywood 1942

Fritz Lang in Le méprisHet boeiendste citaat in de film komt voor mij ook weer van Fritz Lang. Hij citeert de laatste regel uit het gedicht Dichterberuf van Friedrich Hölderlin. Zijn commentaar op de dichter: “Het is niet langer de aanwezigheid, maar de afwezigheid van God, die de mens geruststelt. Heel vreemd, maar waar!”

Le mépris [ imdb.com ]

It was 50 years ago today [ 1 ]

vandaag een halve eeuw geleden verscheen in Nederland en Vlaanderen
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967)

Dertig jaar geleden leerde ik Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band pas goed kennen. Dat kwam door de documentaire It was twenty years ago today die op 1 juni 1987 werd uitgezonden. Een vriend nam deze voor mij op en ik draaide de VHS-cassette net zo grijs als het vinyl. Meer nog dan Rubber Soul, zette Sgt. Pepper’s de kroon op de psychedelische revolutie. De Beatles schreven individueel nummers over bewustzijnsverruiming: Harrison met Within you without you, Lennon met Lucy in the sky with diamonds en Mc.Cartney met Fixing a hole. En Lennon en McCartney schreven samen het magnum opus A day in the life.

In It was twenty years ago today liep Allen Ginsberg (1926-1997) langs alle tracks en verklaarde ons de inhoud. Ook George Harrison, George Martin, Timothy Leary, Abbie Hoffman en Derek Taylor werkten aan de documentaire mee. Inmiddels zijn ze allemaal overleden. Ik ben erg benieuwd naar de allernieuwste terugblik op It was fifty years ago today die afgelopen vrijdag in Engeland in première ging.

It was fifty years ago today trailer
On 1st June, 1967 The Beatles released what would become the world’s first concept album, Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Described by Rolling Stone magazine as “The most important rock & roll album ever made…” the album not only changed the course of music but went on to become one of the biggest selling records of all time. Featuring interviews with former employees, fellow musicians, family members and journalists, and supported by a vast array of original and exclusive never-seen-before footage, the film offers a fascinating insight into the swinging sixties and the twelve months surrounding the album’s release. Examining the band’s disillusionment with touring, their changing relationship with manager, Brian Epstein, and the advent of the Summer Of Love, this star-studded rockumentary explores the creation and recording of one of the most ground-breaking and influential albums in pop history.
 
Bron: 50yearsagofilm.com

Side One
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band
With a Little Help from My Friends
Lucy in the Sky with Diamonds
Getting Better
Fixing a Hole
She’s Leaving Home
Being for the Benefit of Mr. Kite!
 
Side Two
Within You Without You
When I’m Sixty-Four
Lovely Rita
Good Morning Good Morning
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (Reprise)
A Day in the Life

50yearsagofilm.com