Categorie archief: Frankrijk

vive la republique!

vandaag is het precies 220 jaar geleden dat in Nederland
de Bataafse Republiek (1795-1801) werd uitgeroepen

De Bataafse Republiek was het begin van de Franse Tijd die in de Noordelijke Nederlanden van januari 1795 tot december 1813 duurde. In de jaren tachtig van de achttiende eeuw had het in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden al gerommeld tussen Orangisten en Patriotten. In 1887, op het hoogtepunt van de twisten hadden de Patriotten Wilhelmina de echtgenote van Stadhouder Willem V en zuster van koning Frederik Willem II van Pruisen bij Goejanverwellesluis aangehouden.

De Orangisten leken verslagen, maar het tij keerde zich. Het incident leidde namelijk tot een Pruisische inval. Koning Frederik Willem II van Pruisen schoot zijn zuster Wilhelmina te hulp. Een groot leger van 20 tot 30 duizend Pruisische soldaten herstelde daarna de rust in de rebellerende steden. Stadhouder Willem V kwam weer stevig in het zadel te zitten en veel Patriotten moesten naar Frankrijk vluchten.

Romeinen
vlag van de Bataafse Republiek

Toen in 1789 in Frankrijk de Revolutie uitbrak, kwam er voor de Patriotten weer hoop. In 1792 viel het revolutionaire Franse leger de Zuidelijke (of Oostenrijkse) Nederlanden binnen maar werd voorlopig door Oostenrijk teruggedreven. Een krachtmeting tussen het revolutionaire Frankrijk en het conservatieve Oostenrijk en bondgenoten volgde. Op 26 juni 1794 behaalde Frankrijk tijdens de Slag bij Fleurus de definitieve overwinning op de Oostenrijkers en werden de Oostenrijkse Nederlanden bezet. Nu lag de weg naar de Noordelijke Nederlanden open.

Toen in de strenge winter van 1794-1795 de grote rivieren bevroren stootte de Franse generaal Pichegru met zijn leger door en stak hij de Waal over. Vervolgens trok Pichegru verder naar Utrecht dat op 16 januari 1795 werd bezet. Drie dagen later volgde Amsterdam. Op dezelfde dag, 19 januari 1795, werd de Bataafse Republiek uitgeroepen. Stadhouder Willem V was een dag eerder vanuit Scheveningen naar Engeland gevlucht. Veel Patriotten die sinds 1787 in ballingschap in Frankrijk hadden geleefd, keerden naar huis terug.

19.01.1795 (vandaagindegeschiedenis.nl) | Bataafse Republiek [ nl.wikipedia.org ]

zakkenroller

zondagavond gezien op TV5: Pickpocket (1959) van Robert Bresson

pickpocketIn deze Franse variatie op Misdaad en Straf is Raskolnikov een zakkenroller. Het is een droge, existentialistische film, maar mist wat mij betreft de diepte van Dostojevsky’s roman. De zwart-witbeelden zijn prachtig. De zwijgzame Michel doet mij enigszins denken aan Antonio, de vader in Ladri di biciclette (1948) van Vittorio de Sica.

Susan Sontag plaatste Pickpocket (1959) van Robert Bresson helemaal bovenaan in haar lijst van 50 beste films.

Op een dag gaat Michel naar de paardenrennen en steelt er wat geld van een toeschouwer. Bij het verlaten van de renbaan wordt hij gearresteerd. Hij wordt meteen vrijgelaten bij gebrek aan bewijs. Kort na zijn vrijlating sterft zijn moeder. Michel gaat vervolgens opnieuw zakkenrollen. Hij gaat ook in de leer bij een ervaren gauwdief, zodat hij efficiënter te werk kan gaan. Hij weigert bovendien de hulp van zijn vriend Jacques, die hem aan een baan wil helpen. Het wordt Michel spoedig te heet onder de voeten. Hij vlucht weg uit Frankrijk. Twee jaar nadien ontmoet hij bij zijn terugkomst de vroegere werkster van zijn moeder.
 
Bron: nl.wikipedia.org
pickpocket
Jeanne en Michel (“Sonja en Raskolnikov”)
In Pickpocket, the hero is a young recluse who lives in a closet of a room, a petty criminal who, in Dostoyevskian fashion, appears to crave punishment. Only at the end, when he has been caught and is in jail, talking through the bars with the girl who has loved him, is he depicted as being, possibly, able to love.
 
Bron: Susan Sontag over de films van Robert Bresson

pickpocket [ imdb.com ]

taxi de la Marne

100 jaar geleden: Frankrijk zet taxi’s in voor het Marne Offensief

Op 6 september 1914 stonden de Duitse troepen op enkele tientallen kilometers ten noordoosten van Parijs. Het Franse leger had alle taxi’s in de hoofdstad gevorderd. Deze moesten binnen twee dagen tienduizenden manschappen naar de nieuwe frontlijn brengen die ten noordoosten van Parijs was ontstaan. Deze maatregel maakte deel uit van een landelijke krachtinspanning waarbij ook paarden gevorderd werden en meer dan drie Franse miljoen boeren hun ploegscharen moesten inleveren. Deze werden tot kanonnen omgesmeed.

taxi de Marne
een geretoucheerde foto van een taxi de la Marne die het terrein van de Dom des Invalides verlaat om naar het front te rijden.

De bedenker van het plan, de militaire gouverneur van Parijs, generaal Joseph Gallieni, gaf alle Parijse taxichauffeurs het bevel om zich te verzamelen op het grasveld voor de gouden koepel van de Dom des Invalides. In deze kerk bevindt zich het graf van Napoleon Bonaparte en in het complex ernaast is een militair museum ingericht ter ere van de oorlogsslachtoffers.

taxi de Marne
het monument voor de Renault AG1
(taxi de la Marne) in Levallois Perret

Het moet een spectaculair gezicht zijn geweest om de taxi’s vanaf deze plek in colonne naar het front te zien pendelden. De motor moest nog met de hand aangezwengeld worden. In iedere rode auto met gele spaken zat een half dozijn soldaten met een chauffeur. We moeten ons realiseren dat de automobiel aan het front in die tijd net zo innovatief was als de inzet van onbemande drones in de conflicten van vandaag.

De Parijse taxi’s uit de slag aan de Marne [ wereldoorlog1418.nl ]
France recalls centennial of ‘Taxis of the Marne’ [ ww1.canada.com ]
France Hails Taxi Drivers in WWI Commemoration [ abcnews.go.com ]