Categorie archief: muziek

all things must pass

zondag 7 april 2013

zondag gezien op Nederland 3: George Harrison
Living in the material world (2011)

Een ontroerend en intiem portret van de legendarische gitarist van the beatles, met nooit eerder vertoonde beelden en niet eerder uitgebrachte muziek. Oscar winnaar Martin Scorsese neemt je mee op reis door het muzikale en spirituele leven van George Harrison. Interviews met de beroemde gitarist zelf, maar ook met zijn weduwe Olivia, zoon Dhani en vrienden en collega’s (o.a. Phil Spector, Paul McCartney, Ringo Starr, Eric Clapton, Terry Gilliam), geven een zeldzaam kijkje in het bewogen leven van de muzikant. Het resultaat is een openhartig, ontroerend en intiem portret van een van de meest getalenteerde artiesten van zijn generatie.

Bron: bol.com

Ik zou de Beatle zijn die het meest veranderd is. Maar daar gaat het ook om: wie zich niet van God bewust is, moet veranderen.

George Harrison

“I think with us having all the material wealth that we need, then…you know, the average person feels that if they had a car and a telly and a house then that’s where it’s at. But if you get a car and a telly and a house…and even a lot of money…your life’s still empty because it’s still on this gross level. What we need isn’t material, it’s spiritual. We need some other form of peace and happiness.”

George Harrison in 1967

George Harrison – Living in the material world [ imdb.com ]

Bach & Couperin

zaterdag 6 april 2013

geluisterd naar Suite in F Minor (BWV 823) van J.S. Bach (1715)

Afgelopen week luisterde ik naar klavierwerken van J.S. Bach uit de periode 1700-1715. Van 1708 tot 1717 was Bach in Weimar hoforganist, kamermusicus en later ook concertmeester van hertog Willem Ernst van Saksen-Weimar. Deze regeerde tamelijk autoritair, zoals in de tijd van het absolutisme gebruikelijk was. Hij was ook een beschermheer van kunstenaars. Bach was een virtuoos op het orgel en het klavecimbel. Zo zou Bach op het orgelpedaal loopjes hebben kunnen spelen die de meeste organisten niet eens met de handen gespeeld kregen. De hertog betaalde hem vorstelijk voor zijn diensten. De suite in F mineur componeerde Bach in 1715. Daarin meen ik invloed van François Couperin te horen. We weten dat zijn theoretische werk L’art de toucher le clavecin (1716) grote indruk maakte op Bach. De Suite in F Mineur is twee jaar na Le Premier livre de pièces de clavecin (1713) van Couperin gecomponeerd. In de uitvoering van Christiane Wuyts klinkt deze meditatief, abstract en verrassend modern.

Suite in F Minor [ youtube.com ] | Couperin & Bach [ bach-cantatas.com ]

Stabat Mater

vrijdag 29 maart 2013

deze week luister ik naar het Stabat Mater (1736) van Pergolesi

In de achttiende eeuw was het Stabat Mater van Giovanni Battista Pergolesi het meest gedrukte muziekwerk en werd het op Goede Vrijdag veel vaker uitgevoerd dan een oratorium van Johann Sebastian Bach. Tegenwoordig is dat omgekeerd. Pergolesi wordt net als Bach tot de barokmuziek gerekend, maar ik associeer zijn muziek eerder met het rococo. Net als het rocaille van deze ornamentele stijl, wordt de melodielijn in eindeloze versieringen uitgesponnen. Meestal is late barok en rococo frivool en feestelijk, en zo klinkt ook de muziek. Maar Pergolesi bereikt met zijn Stabat Mater een diepte die recht doet aan de dramatische inhoud van de tekst.

Pergolesi Stabat Mater

Een van de mooiste delen van het Stabat Mater van Pergolesi vind ik Sancta mater, istud agas.

Sancta mater, istud agas / Heilige Moeder, wil mij horen,
Crucifixi fige plagas / Met de wonden mij doorboren,
Cordi meo valide / Die Hij aan het kruishout leed

Tui nati vulnerati / Ach, dat ik de pijn gevoelde,
Tam dignati pro me pati, / Die uw lieve Zoon doorwoelde,
Poenas mecum divide! / Toen Hij stervend voor mij streed.

Fac me vere tecum flere, / Mocht ik klagen al mijn dagen,
Crucifixo condolere, / En zijn plagen waarlijk dragen,
Donec ego vixero / Tot mijn jongste stervenssmart.

Iuxta crucem tecum stare / Met U onder ‘t kruis te wenen,
Te libenter sociare / Met uw rouw mij te verenen,
In planctu desidero / Dat verlangt mijn zuchtend hart.

Virgo virginum praeclara, / Maagd der maagden! nooit volprezen,
Mihi iam non sis amara, / Wil voor mij niet bitter wezen,
Fac me tecum plangere / Laat mij treuren aan uw zij

Stabat Mater [ nl.wikipedia.org ] | Pergolesi [ nl.wikipedia.org ]

In de voetsporen van Heidegger

Volgens Hannah Arendt trok er door het denken van haar leermeester Martin Heidegger een storm. “Hij komt uit het oeroude en wat hij achterlaat, is iets volmaakts, dat zoals al het volmaakte terugvalt aan het oeroude.” Wij gingen bij de beroemde blokhut in Todtnauberg kijken of Arendt gelijk had.

Voetnoten bij de 19e eeuw

In het Rijk van de Geest is alles tegenwoordige tijd en daar alleen ben je onsterfelijk. Zolang je maar niet vergeten wordt, leef je voort. Maar als je bent weggezonken in het collectieve geheugen, kun je met een lemma op wikipedia.org weer boven water komen.

Amerikaanse Burgeroorlog

Deze serie begon op 9 april 2010, precies 145 jaar na het einde van de Civil War, misschien wel het grootste trauma uit de Amerikaanse geschiedenis. Het laatste artikel verscheen op 3 juli 2013. Dat was precies 150 jaar na de Slag bij Gettysburg, het keerpunt in de oorlog.

Napoleon en zijn schilders

Weinig historische figuren zijn zo vaak geschilderd als Napoleon Bonaparte. Niet alleen tijdens zijn bewind maar ook daarna bleven schilders historische gebeurtenissen vastleggen met Napoleon in het centrum van de aandacht. Geschiedvervalsing. Omdat het moest.

Landschapsschilders uit de Goethezeit

Met de Goethezeit wordt in Duitsland de periode 1770-1830 aangeduid. Niet alleen de filosofie, literatuur, beeldhouwkunst, architectuur en muziek kwamen in het Duitse taalgebied tot bloei maar ook de romantische landschapsschilderkunst.

Schilders in Italië

Tot in de 19e eeuw was de reis naar Italië voor veel kunstenaars een verplicht nummer. Tijdens de Grand Tour werden Venetië, Florence en Rome bezocht waar de meesters bestudeerd werden. Maar het Italiaanse landschap bleek voor veel kunstenaars aantrekkelijker.

De schilder en zijn broodheer

Nu de overheid zich als mecenas heeft teruggetrokken worden veel kunstenaars weer afhankelijk van rijke opdrachtgevers en verzamelaars. Net als vroeger dus, toen veel kunstenaars vaak tegen wil en dank de lakeien van de heersende klasse waren.

De waakzaamheid van het hart

De Philokalia is een verzameling geestelijke geschriften die tussen de vierde en veertiende eeuw (in het Grieks) geschreven zijn en in de achttiende eeuw door de heilige Nikodimos van de berg Athos gebundeld zijn. Zijn tijdgenoot Paisius Velichkovsky maakte een vertaling in het Kerkslavisch.

Ovidius’ Metamorphosen

In de Middeleeuwen was er eigenlijk maar één boek. Na de revolutie van de boekdrukkunst kreeg de Bijbel concurrentie van eigentijdse maar vooral ook van klassieke geschriften. De compilatie van mythen die Ovidius aan het begin van onze jaartelling in klassiek Latijn had samengesteld, werd een inspiratiebron voor ontelbare schilders.

Dantes Divina Commedia

Dante stelt zich het Inferno voor als een trechter die breed begint onder het aardoppervlak en dan toeloopt naar het ijskoude middelpunt van de aarde. Daar zetelt Lucifer. Er zijn negen kringen. Dante en Vergilius ontmoetten er steeds grotere zonden en grotere zondaars.

Wolkenkrabbers

Chicago en New York werden eind 19e eeuw proeftuinen waar de skyscraper dankzij een stalen constructie steeds hoger kon worden. Er lagen ook twee Amerikaanse gedachten aan ten grondslag: "Form follows function" en "The sky is the limit."

Op zoek naar de atoomstijl

In de zomer van 2009 was in het Atomium in Brussel de tentoonstelling A la recherche du “Style Atome” te zien. Het is een swingende stijl uit de jaren vijftig die nog steeds beoefend wordt. Noem het geen retro. De atoomstijl is iets speciaals.

Een avontuur van luitenant Blueberry

In 1963 begon de Franse striptekenaar Jean Giraud (1938-2012) samen met scenarist Jean-Michel Charlier (1924-1989) aan zijn levenswerk: Blueberry. Ze lieten zich daarbij inspireren door de spaghettiwestern. Het 50-jarige jubileum van zijn antiheld maakte Giraud net niet meer mee. Hij overleed in 2012.

My favourite things

Belgian woodcuts & Russian Luboks. Underground comics & Midcentury Modern. Genesis, Pink Floyd & Film Noir ... These are a few of my favorite things ...

Woest & Vredig

vrije geluiden in de wwwoestijn