Categorie archief: muziek

onsterfelijke muziek

geluisterd naar de Патетическая van Tsjaikovski

Vlot van de MedusaMijn eerste kennismaking met de Zesde Symfonie van Tsjaikovski was nog op vinyl. Op de LP-hoes stond het Vlot van de Medusa afgebeeld, het beroemde schilderij van Théodore Géricault. Dat beloofde wat! Zou de muziek net zo dramatisch en over the top zijn? Zeker, het orkest overweldigt, verzwelgt en scheurt ons aan stukken. Maar er zijn ook heel stille, verfijnde, liefelijke en soms mierenzoete passages. Tsjaikovski heeft alle registers opengetrokken en laat het hele scala aan emoties voorbijtrekken. Je kunt je er tegen verzetten en het als bombastisch geweld aan de kant zetten of je kunt je er door laten meevoeren. De reacties van het publiek waren na de première in oktober 1893 aan de lauwe kant. De overgevoelige componist die pas op 47-jarige leeftijd zijn verlegenheid eindelijk had overwonnen en voor het eerst als dirigent publiekelijk had opgetreden, overleefde de première tien dagen. Het werk waarin hij alles had gestopt dat hij wilde zeggen, is zijn zwanenzang geworden.

uitvoering door het Seoul Philharmonic Orchestra o.l.v. Chung Myung-Whun
The general plan of Tchaikovsky’s symphonies include a very ‘pessimistic’ first movement, a sad, peaceful second, and allegro movement (often in dance form) and a fourth movement full of vigor. His 6th symphony, the Pathetique, however, is an exception. The themes are broad, decorative, and striking, and the orchestration is rich – but without any attempt at spectacular effects. The last movement is slow and mournful, and recent research reveals the reason.
 
Bron: library.thinkquest.org

Tchaikovsky’s 6th Symphony: The End of a Musical Life

Van Zweden & Zwitser

zondagmiddag gekeken naar NTR podium op Nederland 2
interview met Jaap van Zweden en documentaire over Moessorgsky

Mooi interview van Hans Haffmans met Jaap van Zweden die na zeven jaar afscheid neemt als chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest.

fragment van NTR podium 20.11.2011

Daarna was er een documentaire te zien over het orkestwerk Een Nacht op de Kale Berg (Modest Moessorgsky, 1867 / Rimsky-Korsakov, 1886). Haffmans sprak o.a. met musicoloog Marcel Zwitser en vroeg hem of deze ongewone compositie over een heksensabbat duivelse muziek is. Zwitser bekende hem dat hij er niet echt graag naar luistert, “omdat het toch een beetje reclame maken is voor de duistere wereld”. Hoe goed het muzikaal ook is, volgens Marcel Zwitser is het toch “alsof je wordt uitgescholden in een taal die je niet verstaat”.

Night on Bald Mountain uit Fantasia (1940)

ntrpodium.ntr.nl

Metropole Orkest goes to the Movies

vrijdagavond op Radio 4 geluisterd naar de Vrijdag van Vredenburg
Lawrence of Arabia en verder… filmmuziek uit Hollywood

Lawrence of ArabiaVrijdagavond gaf het Metropole Orkest o.l.v. chef-dirigent Vince Mendoza een concert met filmklassiekers uit Hollywood. Het programma volgde losjes het thema “de jaren twintig” en werd live op radio 4 uitgezonden. Jammer dat er in het programma zo weinig aandacht was voor de pioniers van de filmmuziek, juist omdat de jaren twintig centraal stonden. Van de drie godfathers van de filmmuziek, Max Steiner (Gone with the wind 1939, Casablanca 1942), Alfred Newman (All about Eve 1950, The Robe 1953) en Dimitri Tiomkin (The Guns of Navarone 1961, The fall of the Roman Empire 1964), was alleen Steiner‘s thema voor King Kong (1933) in het programma opgenomen.

Beroemde filmcomponisten als Erich Korngold (The adventures of Robin Hood, 1938), Franz Waxman (Rebecca 1940, Rear Window 1954), Miklós Rósza (Lust for life 1956, Ben Hur 1959) en Alex North (Spartacus 1960, Cleopatra 1963) zaten ook al niet in het programma. Ook Gottfried Huppertz (Die Nibelungen 1924, Metropolis 1926) de huiscomponist van Fritz Lang heb ik gemist. Hij is heel erg “jaren twintig”, maar weer geen componist uit Hollywood. Gelukkig was Bernard Herrmann er weer wel bij met een van zijn vroegste scores, namelijk die bij Citizen Kane (1940).

In 1977 onderscheidde de Amerikaanse musicoloog Roy M. Prendergast in zijn boek Film Music – a neglected art, nog altijd een standaardwerk, de volgende functies die muziek kan hebben in een film:
➜ Muziek kan de film overtuigend van een sfeer van tijd en plaats voorzien.
➜ Muziek kan gebruikt worden om psychologische verfijning aan te brengen en de onuitgesproken gedachten van een personage of de verborgen implicatie van een situatie duidelijk te maken (denk aan Wagner en zijn gebruik van Leitmotive).
➜ Muziek kan een neutrale achtergrond vormen.
âžœ Muziek kan de dramatiek van een scène ondersteunen en deze ook weer afronden.
 
Paul Janssen in het programmaboekje

programma 11 november 2011, Vrijdag van Vredenburg

Overture Lawrence of Arabia – Maurice Jarre (Lawrence of Arabia)
What’ll I do – Irving Berlin (The Great Gatsby)
Overture and Themes – Lenny Hayton (Singin’ in the Rain)
A New Carpet – Nino Rota (Godfather Two)
Murder of Don Fanucci – Nino Rota (Godfather Two)
The Immigrant – Nino Rota (Godfather Two)
Solace – Scott Joplin (The Sting)
Main Title – John Barry (Out of Africa)
Last Emperor Theme – Ryuichi Sakamoto (The Last Emperor)
The Untouchables – Ennio Morricone (The Untouchables)
Chaplin Medley – Charlie Chaplin (MODERN TIMES)
Drop me off in Harlem – Duke Ellington (The Cotton Club)
King Porter Stomp – Fletcher Henderson (Millers Crossing)
Old Man of the Mountain (Young, Brown) – Cab Calloway/Fleischer (1933) (Betty Boop)
Chinatown Main Theme – Jerry Goldsmith (Chinatown)
Kong Escapes – Max Steiner (King Kong)
Citizen Kane’s News Office – Bernard Herrmann (Citizen Kane)
Running Wild – Duke Ellington (Millers Crossing)

metropoleorkest.nl