Categorie archief: Italië

fijn Italiaans familieportret

vrijdagavond gezien: Il Piú Bel Giorno della Mia Vita (2002)

Mooi portret van een Romeinse familie met de Italiaanse filmdiva Virna Lisi als weduwe en moeder Irene en Luigi Lo Cascio als Claudio. We kennen hem nog uit die andere Italiaanse familiekroniek La Meglio Gioventu waarin hij een jaar later zou spelen. De familie wordt bekeken vanuit het perspectief van het meisje Chiara dat zich voorbereid op haar eerste communie: de mooiste dag van mijn leven.

de Romeinse familie met in het midden Virna Lisi en voor haar Luigi Lo Cascio
Irene is weduwe en moeder van drie volwassen kinderen. Ze is alleen met de hond in haar grote, vervallen huis achtergebleven en doet haar uiterste best om haar familie bijeen te houden. Haar zoon Claudio raakt steeds verder van zijn moeder vervreemd, omdat zij pertinent weigert zijn homoseksuele geaardheid onder ogen te zien. Mede daarom voelt Claudio het als een onmogelijkheid een serieuze liefdesrelatie aan te gaan. Zijn beide zusters hebben zo hun eigen problemen. Rita, een melancholische en breekbare schoonheid, tracht tegen beter weten in haar huwelijk met Carlo te redden. Sara kan zich sinds de dood van haar man aan niemand meer binden en klampt zich vast aan haar zoon.
 
Bron: moviemeter.nl

Olandiamo?

Florence en de oude Nederlanden 1430 -1530
Palazzo Pitti, Florence, 20 juni – 26 oktober 2008

Het NIKI (Nederlandse kunsthistorisch instituut) in Florence bestaat 50 jaar en viert dat deze zomer met het Olandiamo? Festival. Hoogtepunt van dit festival is een tentoonstelling in het Palazzo Pitti. Italiaanse schilders uit de Renaissance worden hier vergeleken met schilders uit het vijftiende eeuwse Brugge.

olandiamo?
in de banner van het Olandiamo? Festival zijn de Florentijnse lelie en de Hollandse tulp samengebracht

Algemeen wordt de Renaissance beschouwd als een ‘uitvinding’ van de vijftiende eeuwse Italiaanse stadstaten. Maar het enorme belang van Vlaamse steden als Gent en vooral Brugge voor de ontwikkeling van de schilderkunst wordt dan volledig over het hoofd gezien. Deze tentoonstelling laat zien dat grote jongens als Ghirlandaio en Raffael behoorlijk schatplichtig zijn geweest aan bijvoorbeeld Jan van Eyck en Hans Memling. De eerste staat overigens aan het begin van de olieverftechniek, waaraan de Vlaamse Primitieven hun verbluffende gedetailleerdheid hebben te danken. Juist dat aspect heeft op de vijftiende eeuwse Italianen enorme indruk gemaakt. Maar er is meer dat de Vlaamse schilders onderscheiden van hun Italiaanse vakbroeders. Raffael liet zich in een van zijn portretten inspireren door Hans Memling en plaatste achter de geportretteerde een minitieus geschilderd landschap.

Raffael, portret van een man
Raffael (1483-1520) Portret van een man
olieverf op doek [Collectie Uffizi Florence]
Voor de Medici werkte Tommaso Portinari in Brugge. Het is aan hem te danken dat de Florentijnse schilders geattendeerd werden op de hernieuwde schilderkunst van twee- en drieluiken in Brugge. Het beroemde Portinari-triptiek dat op zijn voorstel door Hugo van der Goes werd geschilderd, kwam al in 1483 in een Florentijnse kerk (de kerk van het Hospitaal van de santa maria Nuova) terecht. Daar vormde het een onuitputtelijke bron van bestudering voor ieder die zich door het werk voelde aangetrokken. Het werk is later door de Italiaanse staat aangekocht voor de Uffizi-collectie, zodat het voor een nog breder publiek toegankelijk is.
 
Net als zijn collega’s Tani en Baroncelli gaf Portinari opdrachten om zich te laten portretteren. Eén schilder stak er in Brugge met kop en schouders boven uit: Hans Memling. Hij vernieuwde het portret door er onder meer een landschap achter te zetten en het heel realistisch en minutieus weergeven van de sitter.
 
Bron: Cees Straus in Trouw

firenze2008.it | Palazzo Pitti | Palazzo Pitti virtuele tour

fietsendieven

gezien: ladri di biciclette (1948) van Vittorio de Sica

fietsendievenDit is een van de films die mijn vader zestig jaar geleden in de bioscoop zag en waar ik al mijn hele leven van gehoord heb. Gisteren zag ik ‘m voor het eerst. Het verhaal van Fietsendieven is doodsimpel maar wordt filmisch briljant verteld: Een arme werkloze man krijgt een baan als plakker aangeboden maar moet daarbij wel over een fiets beschikken. Die heeft hij niet meer. Zijn vrouw helpt hem door alle lakens in huis te verzamelen en die te verpanden zodat hij de fiets terug kan krijgen die hij eerder al had moeten verpanden. Daarna gaat hij zich bij zijn nieuwe baas melden, trots met zijn fiets in de hand. Het is zijn grootste materiële bezit. De volgende dag brengt hij op de fiets zijn zoontje weg en gaat daarna affiches plakken. Terwijl hij op de ladder staat, ziet hij hoe een jongen zijn fiets grijpt en er snel mee wegrijdt. Hij zet een achtervolging in maar loopt vast in het drukke verkeer. Wanneer hij aangifte doet bij de politie, laat deze hem weten dat hij zelf zijn fiets moet gaan zoeken.

fietsendieven
scene uit ladri di biciclette met Lamberto Maggiorani als de vader die zijn fiets zoekt.

Het mooiste deel van de film begint wanneer hij met zijn zoontje de dagen daarop de stad afloopt, op zoek naar zijn fiets. De beelden van de vader en zijn zoontje die ontredderd door het naoorlogse Rome lopen, zijn onvergetelijk. De vader die stug doorloopt en het jongetje dat achter zijn vader aandartelt, maar overal dapper volgt, leveren ontroerende maar soms ook grappige beelden op; het is bijna een soort dans. Ladri di biciclette is een hartverscheurend drama over een man die door zijn fiets alles kwijtraakt, zijn wanhoop en paniek voor zijn zoontje verborgen probeert te houden. Tenslotte breekt hij toch wanneer hij de schande op zich laadt door uit wanhoop zelf een fiets te stelen.

Ladri di Biciclette is een hartverscheurend drama over
een man die door zijn fiets alles kwijtraakt en zijn wanhoop en paniek voor zijn zoontje
verborgen probeert te houden.

De melancholieke score van Alessandro Cicognini bereikt voor mij in de slotscene het hoogtepunt, waarin we vader en zoontje in de massa zien verdwijnen bij het langzaam wegstervende geluid van een hoorn. Fietsendieven is een klassieker uit het Italiaanse neorealisme en heeft veel invloed gehad. Zo zie ik achteraf in het sombere naturalisme van cineasten als Claude Goretta (La dentellière, 1977) en Eric Zonca (La vie rêvée des anges, 1998) duidelijk de invloed van Vittorio de Sica die de naamloze massa binnendringt en een droge maar betrokken registratie geeft van een uitzichtsloos bestaan. Aan het einde van de film wordt het ene golfje dat we gevolgd hebben weer door de zee verzwolgen. Vrolijk word je hier niet van, maar aangrijpend is het wel.

Eigen aan het neorealisme was de behoefte die de filmmakers voelden om vaarwel te zeggen aan de fantasiewereld die de Italiaanse cinema van voor de oorlog vaak domineerde. Na WO II zat het land in een depressie, er was enorm veel armoede en de kunstenaars van die tijd wilden die toestanden spiegelen in hun werk – zeker mensen als De Sica, die zelf uit een straatarme familie afkomstig was. Die mentaliteit dicteerde dat de plots vaak zeer simpel werden gehouden, gebeurtenissen die letterlijk uit het leven gegrepen waren, zonder grote, dramatische wendingen of geforceerde, louterende climaxen op het einde.
 
Het verhaal van „Ladri di Biciclette„ is weinig meer dan een onopmerkelijke anekdote uit een land in crisis, maar dat was dan ook de bedoeling. Om het realisme nog meer voelbaar te maken, gebruikte De Sica ook geen professionele acteurs – Lamberto Maggiorani werd bij wijze van spreken van straat geplukt om Antonio te spelen. Vaak kunnen dat soort van castingtechnieken rampzalig aflopen. Echte mensen, geen acteurs, om échte situaties na te spelen, zoals ze in het échte leven voorvallen – het klinkt logisch, maar zodra je zo iemand voor een camera zet, wordt het toch allemaal anders en vallen die echte mensen vaak pijnlijk door de mand. Hier niet – lag het aan De Sica’s regie op de set zelf, zijn gebruik van de camera of was het simpelweg een kwestie van aangeboren talent van de kant van de acteurs? Hoe het ook zij, je ziét de personages nergens acteren, alles lijkt volstrekt natuurlijk te komen.
 
Bron: ladri di biciclette [digg.be]
bekijk de eerste tien minuten van de film
[ 39 andere fragmenten op youtube ]

andere films van het Italiaanse neorealisme

Ossessione (Luchino Visconti, 1943)
Roma, città aperta (Roberto Rossellini, 1945)
Sciuscià (Vittorio De Sica, 1946)
Paisà (Roberto Rossellini, 1946)
Germania anno zero (Roberto Rossellini, 1948)
Ladri di biciclette (Vittorio De Sica, 1948)
La Terra trema (Luchino Visconti, 1948)
Stromboli (Roberto Rossellini, 1950)
Umberto D. (Vittorio De Sica, 1952)

The Bicycle Thief [ moviediva.com ] | commentaren op de film