Categorie archief: Italië

la bella Italia (e Claudia)

Retrospectief met films van de Italiaanse regisseur Valerio Zurlini,
Filmhuis Den Haag, Filmmuseum Amsterdam, ‘t Hoogt Utrecht, Lantaren/Venster Rotterdam en Plaza Futura Eindhoven

Deze maand draait op vijf plaatsen in Nederland een retrospectief gewijd aan Valerio Zurlini. Terwijl Visconti, Felini, Bertolucci, Pasolini en Antonioni nu de grote meesters zijn van de Italiaanse film, is Zurlini in de vergetelheid geraakt. Ten onrechte. Tussen 1954 en 1976 maakte hij acht films, waaronder enkele klassiekers. Zijn films geven tegelijkertijd een mooi tijdsbeeld geven van Italiëin diezelfde periode. Dus veel mooie zwart-wit beelden van jongens een meisjes op scooters. En natuurlijk ontbreken de jonge goden en godinnen op de voorgrond niet, waaronder Marcello Mastroianni en Claudia Cardinale. Deze laatste maakte haar doorbraak in Zurlini’s la ragazza con la valigia uit 1960. Het motief van deze film is gebruikt voor de aankondiging van het retrospectief.

Alhoewel de films van Zurlini indertijd vol lof ontvangen werden, is deze geprezen en bewonderde cineast bijna vergeten. Een éénduidige reden hiervoor is niet te noemen, maar het zal niet geholpen hebben dat Zurlini relatief snel na zijn internationale doorbraak met de film Il deserto dei Tartari kwam te overlijden, terwijl tijdgenoten collega’s uit de Romeinse studio’s zoals Luigi Comencini, Mario Monicelli en Dino Risi nog decennia de tijd hadden om zich te bewijzen met hun inmiddels klassieke films.
Claudia Cardinale Zurlini Retrospectief 2006
la ragazza con la valigia (1960)
Het meisje met de koffer, met La Cardinale
Claudia Cardinale speelt hier haar eerste hoofdrol na haar doorbraak in Rocco e i suoi fratelli van Luchino Visconti. Aida is een danseresje in smoezelige cabarets. Na een korte affaire wordt zij gedumpt door haar minnaar Marcello. Zijn zestienjarige broertje Lorenzo wordt vervolgens hopeloos verliefd op haar. Er ontstaat een gespannen sfeer, waarin niemand ongedeerd blijft.

Valerio ZurliniValerio Zurlini (Bologna, 1926) groeide op in een welgestelde, artistieke omgeving. Voordat hij zich met film ging bezighouden, studeerde hij rechten en kunstgeschiedenis. Hij liet inspireren door de schilderkunst en bewerkte graag bestaande romans tot scenario’s. Zo verfilmde hij twee romans van schrijver Vasco Pratolini en liet hij zich in zijn beeldtaal inspireren door de verstilde, bijna schrale stillevens van Giorgio Morandi. De uiteindelijke focus van zijn films ligt op het psychologische vlak: voor Zurlini was de wereld die door film zicht- en hoorbaar werd gemaakt altijd een zielenlandschap en zo nu en dan een blauwdruk van zijn eigen herinneringen.

Claudia Cardinale
La bella Claudia
Kenmerkend voor de films van Zurlini is de buitengewone schoonheid van het beeld. Hij heeft een uniek en elegant gevoel voor compositie: het plaatsen van acteurs en objecten in het kader, zijn voorkeur voor spaarzaam ingerichte sets met een minimum aan afleiding op de achtergrond, zijn toepassing van een subtiel licht-donker belichting en koele, gedempte schaduwen. Hierbij werd hij bijgestaan door bekende Italiaanse cameramannen zoals Giuseppe Rottuno, Luciano Tovoli, Gianni Di Venanzo en Tonino Delli Colli. Het resulteerde in scènes van onvergetelijke schoonheid die zich laten meten met het werk van Michelangelo Antonioni, Pier Paolo Pasolini of Federico Fellini.
 
Bron: dolcevia.com/

Claudia Cardinale [Johannes in Retroland]

ossenkop

Cimabue (1240 – 1302)
Cimabue is de bijnaam voor een zekere Giovanni. Giorgio Vasari (1511-1574), biograaf van alle Noord-Italiaanse (vooral Toscaanse) schilders vanaf Cimabue tot aan zijn tijd beweert dat Cimabue daadwerkelijk de familienaam van zijn geslacht is, maar aangezien Cimabue ‘ossenkop’ betekent, is het waarschijnlijker dat dit een bijnaam is voor deze Giovanni, die bekend stond als zeer lelijk, zoals andere bronnen suggereren.

Hij was een tijdgenoot van Dante, die aan hem refereert in zijn Divina Comedia als de artiest die op het gebied van schilderkunst alleen werd overtroffen door de grote Giotto. Mede door deze referentie wordt Cimabue gezien als de ontdekker van Giotto di Bondone. Via Dante weten we ook dat Cimabue een erg luxe en weelderig leven leidde. Hij plaatst hem in zijn Divina Comedia namelijk daarvoor op de louteringsberg.

De werken van Cimabue zijn, op een na, allemaal toegeschreven aan de hand van stijlonderzoek. Het enige werk waarvan zeker is dat Cimabue zelf het heeft gemaakt is een mozaïek van Johannes in de kathedraal van Pisa (1302). De andere werken die aan hem worden toegeschreven doen allemaal wel recht aan zijn vermeende grootsheid in de schilderkunst van de late Middeleeuwen. Wel weten we via een lijst van Vasari welke thema’s hij heeft geschilderd en waar deze te vinden zijn.
Cimabue Cimabue
Het Vaticaan gaf in 2002 een serie postzegels uit ter herdenking van de 700ste sterfdag van Cimabue
De jonge Cimabue werd door zijn vader naar het klooster bij de Santa Maria Novella gestuurd, waar een familielid hem onderwees. Binnen de kortste tijd had hij al het papier in zijn boeken volgetekend met alles wat hij kon bedenken, zodat men hem maar bij Griekse icoonschilders in de leer deed, aangezien deze toentertijd in Florence de enige kunstenaars waren.
 
Zijn meest prestigieuze opdracht, zij het weer in samenwerking met Griekse icoonschilders, is de beschildering van het gewelf en de muren van delen van de grafkerk van Franciscus van Assisi. In stijl is goed zichtbaar wat Cimabue gemaakt heeft, daar hij de icoonschilders ver achter zich liet. De kerk is versierd met op de muren afbeeldingen van het leven van de heilige, en met taferelen uit het leven van Jezus Christus. Op het plafond staan afbeeldingen van de vier evangelisten met hun attributen. Deze heeft de schilder vermoedelijk alleen gemaakt, omdat toen zijn vernuft boven de anderen duidelijk was.
 
Een ander project van Cimabue was een tijdelijk bouwmeesterschap bij de bouw van de Santa Maria del Fiore, wat hij samen met Arnolfo di Lapo deed. Cimabue ligt zelf ook in de Santa Maria del Fiore begraven, waar zijn grafschrift als volgt luidt: “Zoals Cimabue geloofde het veld van de schilderkunst aan te voeren bij zijn leven, zo voerde hij dit aan, nu voert hij de sterren aan.”
 
Bron: nl.wikipedia.org

centenario van Cimabue in 2002

In the mist of times … [ 1 ]

Vandaag 1515 jaar geleden:
Slag bij Verona, 27 september 489

1515 jaar geleden, in het jaar 489, vond er bij Verona een beslissende veldslag plaats. Als je de kronieken leest, lijkt het alsof je een boek van Tolkien hebt opengeslagen. Nadat het leger van Theodorik, de koning van de Ariaanse OstroGothen, een leger Gepiden uit de weg had geruimd, kwam het op 27 september 489 tegenover het leger van Odoaker te staan. Odoaker was half-Hun, half-Heruli en had in 476 Romulus Augustus, de laatste Romeinse keizer afgezet en heerste nu over wat er in Italiëvan het Romeinse Rijk was overgebleven.

Beide koningen hadden een maand daarvoor al slag geleverd bij Isonzo, waarbij het leger van Odoaker verslagen werd en de koning zich uit de voeten moest maken. Na een maand had Odoaker zich hersteld en waagde opnieuw een aanval. Hij werd voor een tweede maal verslagen. De Ostrogothen rukten verder op en daalden af in de Italiaanse laars.

Theodorik
Theodorik de Grote

In 493, toen heel Italiëdoor de Ostrogothen onderworpen was, organiseerde een lokale bisschop een wapenstilstand tussen beide leiders. Theodorik, die werd gesteund door de Kerk en bijna heel Italiëin zijn machtgreep had, had niet de minste intentie Odoaker te eren. Hij nodigde hem uit, samen met zijn zoon en zijn hoofdofficieren, op een feestmaal. Toen Odoaker ging zitten, deed Theodorik een stap voorwaarts en sneed met één grote slag van zijn zwaard, recht door het lichaam van zijn vijand van kraag tot dij.

“Niet eens beenderen schijnt dit monster in zijn lichaam te hebben.”
Men vertelde dat Theodorik deze woorden als commentaar gaf, verrast door het effect van zijn slag.

Theodorik de Grote stierf in 526 en werd begraven in zijn mausolem in Ravenna dat nog altijd bewaard is gebleven. Het is een klein massief gebouw overdekt met een reusachtige monoliet van 300 ton. Na zijn dood werd Italiëdoor de Byzantijnse keizer Justinianus bij het Oost-Romeinse of Byzantijnse Rijk gevoegd.

Wie was Theodorik de Grote? | lijst van Byzantijnse keizers
27/9 toen | heiligen van de dag