Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanalen Full Moon Matinee en Cult Cinema Classics. In het laatste kwartaal van dit jaar keek ik naar vier film noirs uit de periode 1949-1953. Vandaag: Dangerous Crossing van Joseph M. Newman
Deze film noir wordt vaak vergeleken met de psychologische thrillers Gaslight (1944) en Suspicion (1941). Psychologische spanning is hier belangrijker dan expliciete actie. De kijker wordt meegenomen in de beleving van de hoofdpersoon (meestal een vrouw) en gaat tenslotte, net als de personages rondom haar, ook aan haar twijfelen. Heeft ze het zich niet allemaal ingebeeld?
De laatste jaren is het begrip “gaslighten” (manipulatie door de ander aan zichzelf te laten twijfelen) niet meer weg te denken uit politieke discussies. In Dangerous Crossing wordt de twijfel aan de eigen waarnemingen versterkt doordat alles zich afspeelt op een groot passagiersschip midden op zee. Dit schept hetzelfde isolement als in The Shining (1980), een film die zich grotendeels afspeelt in een afgelegen en ingesneeuwd hotel. Een effectieve metafoor voor een geïsoleerde persoon die gaat twijfelen aan zijn eigen waarnemingen.
Ruth raakt steeds meer geïsoleerd en wanhopig, zeker wanneer ze merkt dat haar eigen herinneringen tegen haar gebruikt worden. Alleen Dr. Paul Manning (Michael Rennie), de scheepsarts, neemt haar verhaal serieus. Terwijl de overtocht vordert, ontdekt hij dat Ruth mogelijk het slachtoffer is van een zorgvuldig opgezet complot, waarbij haar man doelbewust is “uitgewist” om haar geestelijke instorting te ensceneren.
Langzaam wordt duidelijk dat er financiële motieven en identiteitsfraude in het spel zijn. Ruths huwelijk blijkt onderdeel van een crimineel plan om haar vermogen te stelen door haar als krankzinnig te laten verklaren. In de climax ontrafelt Manning het bedrog en wordt Ruths man ontmaskerd als een oplichter die zijn eigen verdwijning heeft geënsceneerd.
