familievloek [ 2 ]

gisterenavond gezien: The Godfather Part III (1990)

Godfather IIIWat doe je wanneer je de zoon van je vader hebt laten vermoorden? Met deze vraag zien we Michael Corleone worstelen in het laatste deel van het drieluik The Godfather. Meestal wordt The Godfather III minder hoog aangeslagen dan de eerste twee delen, maar toch is het nog altijd een heel goede film. Het is alleen geen meesterwerk geworden omdat er teveel is ingestopt.

Wat de psychologie betreft, gaat The Godfather III verder dan zijn voorgangers. Dat komt vooral omdat het katholieke geloof nu een grotere rol gaat spelen. De katholieke kerk, die hoort er nu eenmaal bij in de Siciliaanse gangsterfamilie, dat was zo’n beetje het beeld dat de twee films uit de jaren zeventig ons hebben gegeven. Omdat het katholicisme een onderdeel is van de Italiaanse cultuur, speelde de kerk een rol in het leven van de Corleones. Maar verder dan folklore leek het niet te gaan.

Wanneer aan het begin van het derde deel Michael Corleone vanwege zijn filantropie door het Vaticaan onderscheiden wordt met de Orde van San Sebastiaan, vermoeden we dan ook dat deze filantropie een zoveelste dekmantel is van zijn maffiapraktijken. Of tenminste dat de liefdadigheid en de katholieke kerk gebruikt worden als schaamlap.

In The Godfather hebben we Michael Corleone niet alleen leren kennen als een killer maar vooral als een familieman die zijn hart zuiver wil houden. Hij heeft altijd het beste gewild voor zijn familie. Dat hij zijn broer Fredo heeft laten vermoorden, geeft zijn ziel geen rust. Zijn connectie met het Vaticaan voert hem niet alleen naar nieuwe projecten, maar ook naar zijn geweten. Een van de hoogtepunten uit het derde deel vind ik zijn biecht bij kardinaal Lamberto.

We verwachten dat een maffiabaas zijn berouw speelt, dus krokodillentranen. Maar ten overstaan van de kardinaal en God beseft Michael Corleone ten volle wat hij gedaan heeft: hij heeft opdracht gegeven om mensen te laten vermoorden! Maar het allerergste is dat hij bevel gegeven heeft om de zoon van zijn vader te doden. Kardinaal Lamberto is geschokt. Hij weet nu dat de filantroop don Corleone een maffiabaas is. “Uw zonden zijn verschrikkelijk. Het is rechtvaardig dat u hieronder lijdt. Er is redding voor u, maar ik weet dat u dat niet gelooft. U zult niet veranderen.”

Godfather III
Al Pacino als Michael Corleone
Uw zonden zijn verschrikkelijk. Het is rechtvaardig dat u hieronder lijdt. Er is redding voor u, maar ik weet dat u dat niet gelooft. U zult niet veranderen.”

Kardinaal Lamberto in The Godfather III

De Godfather-trilogie eindigt op Sicilië en dat is een goede keuze geweest. Want The Godfather gaat niet alleen over misdaad, maar is ook het verhaal van Sicilië met zijn tragische geschiedenis. De familievloek van de Corleones is de vloek die al honderden jaren op het eiland rust en door Vito Corleone aan het begin van de twintigste eeuw is overgebracht naar Amerika.

The Godfather III [ imdb.com ]

familievloek [ 1 ]

gisterenavond gezien: The Godfather II (1974)

The Godfather IIIn de top 10 van beste films uit de jaren zeventig staan geheel terecht drie films van Francis Ford Coppola: De Godfather I en II (1972/74) en Apolcalypse Now! (1979) Ze behoren ook alle drie tot de beste films die er überhaupt ooit gemaakt zijn. Overigens volgen in deze top 100 op de plaatsen 11, 12 en 13 The Deer Hunter, Taxi Driver en Rocky. De Italiaanse Amerikanen doen het dus goed. Ongetwijfeld zit het de Italianen in het bloed, de schilderkunst, de muziek en het theater. En is film niet een samenvoeging van deze kunstvormen?

De Godfather II is een zeldzaam voorbeeld waarvan het vervolg minstens net zo goed is dan het origineel. Toch staat het eerste deel op een tweede plaats en het tweede deel op een tiende plaats in de IMDB top 100. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de onvergetelijke rol van Marlon Brando in het eerste deel. Het tweede deel moet het zonder hem doen, maar we zien zijn personage wel terug, nu gespeeld door Robert de Niro. Het bijzondere van de Godfather II is dat er twee verhaallijnen parallel gemonteerd zijn. In de ene verhaallijn zien we hoe zoon Michael Corleone aan het einde van de jaren vijftig zaken op Cuba doet terwijl we in de andere flash backs zien uit het leven van zijn vader.

Vanuit die flash back gaan we begrijpen hoe zijn vader in de misdaad terecht gekomen is. Zoals het zo vaak ging op Sicilië en in de Italiaanse gemeenschap in New York werden de armen vaak “beschermd” door een afperser, een “man van eer”, die met respect behandeld wenste te worden. Meestal ontwikkelden dit soort figuren zich tot tirannen die onder de arme bevolking een schrikbewind voerden. Vaak durfde niemand meer in opstand te komen, maar de haat onder de mensen werd alleen maar groter. Vito Corleone is zo dapper om de afperser van zijn wijk “koud” te maken. Hij is goed gemotiveerd: ooit kwam zijn vader op Sicilië in opstand tegen zo’n “don”, maar moest het met zijn leven bekopen. Hij is vastbesloten zich te wreken op de moordenaar van zijn vader, maar ook in New York laat hij zich niet intimideren door mensen waartegen zijn vader zich verzet zou hebben.

Vito Corleone vermoordt de plaatselijke “don”. Voor hem is het een verzetsdaad en geen misdaad. Omdat hij de tyrannie in zijn wijk verdreven heeft, is hij nu een held.

Vito Corleone vermoordt de plaatselijke “don”. Voor hem is het een verzetsdaad en geen misdaad. Omdat hij de tirannie in zijn wijk verdreven heeft, is hij nu een held. De visboer geeft hem op de markt graag iets extra’s, nu hij niet meer afgeperst wordt. En zo wordt Vito de nieuwe “don”, iemand die het respect in zijn wijk verdient. Vito en zijn “familie” respecteren elkaar, zijn uitermate loyaal en beschermen elkaar wederzijds. De flash back laat zien hoe godfathers “geboren” worden en hoe het systeem werkt.

Godfather II
Michael Corleone:
“I know it was you Fredo. You broke my heart!”

Daarnaast wordt in de Godfather II de relatie tussen Michael en zijn broer Fredo uitgewerkt. Michael is de jongere broer, maar is door Vito Corleone toch als zijn opvolger aangewezen. Dat betekent dat Fredo onder zijn jongere broer gesteld is. De loyaliteit onder de familieleden is nooit vrij. Uiteindelijk kiest Fredo voor zijn vrijheid en verbreekt hij zijn loyaliteit aan Michael. Dat wordt hem fataal.

Godfather II
Laatste beeld uit de Godfather II: Michael Corleone overdenkt zijn leven. Is het een zegen of een vloek dat zijn vader hem tot opvolger heeft benoemd?

The Godfather II [ imdb.com ]

Lady W.

gekeken naar: The Scandalous Lady W. (2015) op BBC2
gebaseerd op het boek Lady Worsley’s Whim van Hallie Rubenhold

Seymour WorsleyAls er op televisie een drama of documentaire wordt uitgezonden uit de periode 1750-1850 dan sla ik dat niet over. De BBC2 zond op 17 augustus j.l. de televisiefilm The Scandalous Lady W. uit. Ik nam deze op en keek gisteren. Het verhaal van Lady Worsley speelt zich af in dezelfde jaren als The Duchess (2008) en heeft een vergelijkhaar onderwerp: een ongelukkig huwelijk in de Engelse high society waarbij de vrouw volledig het bezit is van de man. Vrouwen in de hoogste klassen hadden wat luxe betreft niets te klagen, maar zaten allemaal gevangen in een gouden kooi.

Het werkelijke schandaal van The Scandalous Lady W. is niet de seks, maar de schrijnende ongelijkheid in de achttiende eeuw.

Lady W. veroorzaakte in 1782 in Engeland een schandaal, nadat in een proces haar huwelijk met de tory politicus Sir Richard op straat was komen te liggen. Haar echtgenoot bleek haar zover te hebben gekregen dat ze de liefde bedreef met andere mannen terwijl hijzelf door het sleutelgat mocht toekijken. Toen zijn vrouw verliefd werd op kapitein George Bisset, een van de mannen met wie ze voor het oog van haar echtgenoot seks had, besloot ze van hem te scheiden. Maar net als in de Duchess zien we dat de Engelse wetgeving van die tijd achter de man stond en de vrouw als zijn rechtmatige bezit beschouwde. Ze kon er dus niet zomaar vandoor gaan met haar lover.

Seymour Worsley door Joshua Reynolds
Lady Worsley, geschilderd door Joshua Reynolds en gespeeld door Natalie Dormer.

Sir Richard liet zijn wettige vrouw niet gaan. Tenzij haar minnaar George Bisset twintigduizend pond betaalde, een enorme som geld die hem onmiddellijk zou ruïneren. Beide partijen stapten naar de advocaat en er volgde een proces. Lady W. wilde niet dat haar minnaar, met wie ze inmiddels een kind had, met haar man tot een schikking zou komen (“Ben ik soms tienduizend pond waard?”) en besloot voor de rechter alles op tafel te leggen. De waarheid was dat ze met 26 verschillende mannen seks had gehad terwijl haar echtgenoot door het sleutelgat toekeek. Vrijwillig en aanvankelijk uit liefde voor haar man. Heel Engeland smulde en Lady W. was voor altijd een hoer. Het werkelijke schandaal van The Scandalous Lady W. is niet de seks, maar de schrijnende ongelijkheid in de achttiende eeuw.

RubenholdLady Worsley’s Whim is the story of a marriage between two opposing personalities; a stoic, art-collecting empiricist and a passionate romantic. Their tale is driven by the consequences of a terrible error of judgment made at a bath house on a summer’s afternoon. The aftermath of this “whim” altered their lives forever. This fascinating story has lain buried in long forgotten newspapers, overlooked pamphlets, yellowing satires and uncatalogued letters. No other author, past or present, has ever told it before. (Bron: amazon.com)
 
Lady Worsley’s Whim: The divorce that Scandalised Georgian England door Hallie Rubenhold (2008)

Lady Worsley’s Whim [ georgianaduchessofdevonshire.blogspot.nl ]
The Scandalous Lady W: a disturbing tale of sex and sensibility [ theguardian.com ]
Plenty of rumpy-pumpy, but the real scandal is the injustice of the age [ theguardian.com ]