
volg de meester [ 1-82 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan

volg de meester [ 1-82 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan
In Rusland heeft Waterloo niet de betekenis die het voor West-Europa heeft. Daarom wordt 1815 in Rusland niet of nauwelijks herdacht. Voor de Russen is 1812 het jaar waarin Napoleon verslagen werd na de wanhopige terugtocht uit Moskou van het Grande Armée. In het Hermitage in Sint Petersburg is er een portretgalerij waar de vaderlandse helden uit de oorlog van 1812 tegen Napoleon geëerd worden. In juni 2005 zag ik met verbazing de zogenaamde Военная галерея in het Hermitage.

Naast het grote ruiterportret van tsaar Alexander I hangen in deze ruimte 332 portretten van Russische generaals die tegen Napoleon gevochten hebben in de Patriottische Oorlog van 1812. De portretten werden tussen 1822 en 1828 geschilderd door de Engelse portretschilder George Dawe en zijn Russische assistenten Alexander Polyakov (1801-1835) en Wilhelm August Golicke (1802-1848).
In Wenen, de hoofdstad van het voormalige Habsburgse Rijk, staat het herdenkingsjaar 2015 niet in het teken van de Slag bij Waterloo maar, hoe kan het ook anders, van het Congres van Wenen, dat vlak vóór de laatste krachtmeting met Napoleon, op 9 juni 1815 werd afgesloten met de Wener Slotacte. In het Belvedere is de tentoonstelling Europe in Vienna te zien. De titel van deze tentoonstelling vat eenvoudig samen welke rol Wenen in 1814-1815 speelde, niet alleen voor de negentiende eeuw, maar voor het hele verdere verloop van de Europese geschiedenis.

In de inleiding van zijn boek De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen noemt de historicus Adam Zamoyski het Congres van Wenen misschien wel de grootste Europese politieke gebeurtenis uit de moderne tijd. Er kwam een nieuwe orde in Europa die weliswaar door de Eerste Wereldoorlog in elkaar stortte, maar die nog altijd bepalend is voor het Verenigde Europa van de eenentwintigste eeuw. Die orde kreeg verschillende namen zoals het Metternichse Systeem, de Grote Alliantie of het Concert der Mogendheden. Meestal wordt de naam Restauratie gebruikt om aan te geven dat men Europa wilde terugbrengen naar de staat van vóór de Franse Revolutie van 1789.
Dat uiteindelijk niet Wenen, maar Brussel de hoofdstad van Europa geworden is, heeft alles te maken met de geopolitiek. In 1815 was men rond de onderhandelingstafel zich er van bewust dat er een buffer moest komen tussen de grootmachten op het continent op de plaats waar de grootmachten Engeland, Frankrijk en Pruisen elkaar ontmoetten. Dat werd het Koninkrijk der Nederlanden. Napoleon trok vanuit Parijs naar het noorden omdat in Brussel het geallieerde leger gestationeerd was. Er wordt nog wel eens vergeten dat Napoleon niet op weg was naar (zijn) Waterloo, maar naar Brussel.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd opnieuw de strategische positie van de Zuidelijke Nederlanden (die zich als het Koninkrijk België in 1830 onafhankelijk hadden verklaard.) binnen Europa duidelijk. Het geslachtofferde België maakte zich na 1918 sterk voor duurzame vrede en na de Tweede Wereldoorlog werd Brussel steeds meer de stad die de weg wees naar het naoorlogse moderne en verenigde Europa. De wereldtentoonstelling van 1958 vormde de opmaat naar de huidige hoofdstad van de Europese Unie.
In de voetsporen van Heidegger
Voetnoten bij de 19e eeuw
Amerikaanse Burgeroorlog
Napoleon en zijn schilders
Landschapsschilders uit de Goethezeit
Schilders in Italië
De schilder en zijn broodheer
De waakzaamheid van het hart
Ovidius’ Metamorphosen
Dantes Divina Commedia
Wolkenkrabbers
Op zoek naar de atoomstijl
Een avontuur van luitenant Blueberry
My favourite things