Categorie archief: architectuur

torennijd

campanilismo in Toscane in het Trecento

In het Duecento kwam in de Toscaanse steden een nieuwe bevolkingsgroep aan de macht, de burgerij. Deze bestond uit kooplieden, bankiers, handwerkslieden uit vooraanstaande gilden en juristen. In tegenstelling tot de arme boerenbevolking in de ommelanden was de burgerij machtig genoeg om onder de feodale heerschappij uit te komen en uiteindelijk zélf aan de macht te komen.

Pisa, Lucca, Florence en Siena ontwikkelden zich tot stadstaten die elkaar fel bevochten. Niet alleen in de handel maar ook in prestige. Zo probeerden de rivalen Florence en Siena elkaar te overtroeven met de hoogste en zwaarste klokkentoren (campanile). Deze “torennijd”, die zich uitbreidde naar andere Toscaanse steden, noemt men soms campanilismo . Een massieve en hoge campanile kon de grootste en zwaarste klokken dragen zodat de stad “haar stem” kon verheffen boven alles en iedereen uit.

Palazzi in Florence, Siena, Montepulciano en Montacilo
met de klok mee:
Palazzo Vecchio (1298-1314) Florence
Palazzo Pubblico (1297-1344) Siena
Palazzo Comunale (1393-1440) Montepulciano
Palazzo dei Priori (rond 1300) Montalcino

De foto’s werden gemaakt op 22, 23 en 25 juni 2013

Overigens is het campanilismo uit het Trecento in brede zin een verschijnsel van alle tijden, van Babel tot aan de Burj Khalifa . In de 21e eeuw wordt de strijd om de hoogste toren vooral uitgevochten in China en op het Arabisch schiereiland.

Trecento [ nl.wikipedia.org ]

Florence

op 25 en 26 juni j.l. bezochten we Florence

Wanneer je vanuit Umbriëvia Siena naar Florence reist, maak je ook een reis van het Duecento (1200-1300) naar het Quattrocento (1400-1500). De rauwheid van de middeleeuwen transformeert in de verfijning van de Renaissance. In Florence is deze overgang duidelijk zichtbaar in het palazzo. De benedenverdieping van het stadspaleis uit de vijftiende en zestiende eeuw ziet er door het bruutwerk uit als een middeleeuwse burcht, maar in de bovenbouw en de enorme kroonlijst herleeft de antieke bouwkunst.

Florence
detail van het Palazzo Strozzi en de hoek van het Palazzo Medici Riccardi

In het palazzo uit de vijftiende en zestiende eeuw zien we al in welke richting de architectuur zich in Europa zal gaan ontwikkelen. De basis van het gebouw is middeleeuws, maar de bekroning is geïnspireerd door de klassieke bouwkunst. Tijdens de Renaissance combineren bouwmeesters de logge middeleeuwse bouw met lichtere en elegante motieven.

Rustica of bruutwerk is het gebruiken van ruw blokwerk in de sokkel van de gevels van gebouwen, in de omlijsting van poorten of in cordons. Met name bij de Italiaanse palazzi uit de renaissance werden Opera Rustica vaak toegepast. Het brengt veel reliëf (diepe en brede groeven) in de gevel en het geeft de gevel bovendien een robuuster karakter. Het doel van de toepassing van rustica is het vergroten van contrast met egale delen of het bewerkstelligen van een landelijke uitstraling. Toch komt er nog veel vakmanschap aan te pas om de blokken te kunnen hanteren in het eigenlijke metselwerk. Achter deze muren konden handelaars een winkelruimte huren, de verdieping erboven werd gereserveerd voor de financieel beter gestelden.
 
Bron: nl.wikipedia.org
Florence
Sta Maria del Fiore met de beroemde koepel van Filippo Brunelleschi

Het verschil tussen Middeleeuwen en Renaissance is goed te zien in de voorgevels van de San Lorenzo en Sta Maria Novella. De voorgevel van de San Lorenzo is net als die van de gelijknamige kathedraal van Perugia sober en robuust, terwijl de Sta Maria Novella in 1470 van Leon Battista Alberti een polychrome marmeren façade heeft gekregen.

Florence
Piazza Sta Trinita, San Lorenzo en Sta Maria Novella van Leon Battista Alberti
Giotto en Masaccio
in de Santa Maria Novella zagen we twee werken van de “vaders” van de westerse schilderkunst: Giotto en Masaccio. Links een crucifix (ca. 1289) van Giotto en rechts de heilige Drieeenheid (ca. 1426) van Masaccio
Florence
Souvenir di Firenze

Alle foto’s werden gemaakt op 25 en 26 juni 2013.

Opera per Santa Maria Novella [ chiesasantamarianovella.it/en ]
Quattrocento [ nl.wikipedia.org ]