In het Google Art Project is een reeks studiebladen opgenomen van de Amerikaanse landschapsschilder Frederic Edwin Church. Hij schilderde niet alleen de grootsheid van de natuur in Noord-Amerika maar ook die van Zuid-Amerika. Wereldberoemd is zijn Heart of the Andes uit 1858. In 1853 werkte hij al in de Andes en in Ecuador maakte Church onderstaande olieverfschets van de vulkaan Cotopaxi gezien vanaf de Ambato.

Net als Alexander von Humboldt (1769-1859) een halve eeuw eerder, bedwong Church het reusachtige bergmassief. Von Humboldt, die toen nog leefde, inspireerde hem tot het vastleggen van de fysiognomie van de Andes. Toch is zijn werk niet uitsluitend wetenschappelijk, maar doordrongen van romantiek. Romantische wetenschap, zou je het kunnen noemen. Hij schilderde niet in de eerste plaats geologische bijzonderheden, al zijn deze wel te zien in zijn werk, maar het sublieme van de natuur. Church wilde overweldigen, zoals de natuur hem overweldigd had.

Afgelopen dinsdag schreef ik iets over het Gezicht op Avignon van Jean-Baptiste Camille Corot (1796-1875). In dit panorama liet Corot in 1836 een abstraherende blik op de wereld zien. Landschappelijke elementen worden herleid tot vlakjes gedekte kleur. Verhoudingen worden uitgebalanceerd. Zijn landgenoot Paul Cézanne (1839-1906) zou na de dood van Corot nog een stap verder gaan en de geestelijk vader van het kubisme worden. Alle vormen in de natuur waren volgens hem te herleiden tot de kubus, bol en cilinder. De moderne visie in de schilderkunst was rond 1880 geboren.

Nu ontdekte ik gisteren een landschap van Corot waarin de verbinding met Cézanne nog duidelijker aanwezig als in het Gezicht op Avignon uit 1836. Het is in 1827 geschilderd nabij het stadje Olevano in de buurt van Rome.

Corot‘s Gezicht op Olevano roept niet alleen in de vereenvoudiging van de vorm associaties op met het werk van Cézanne, maar ook door het kleurgebruik. Cézanne gebruikt het liefst vert émeraude (smaragdgroen) en combineerde dat meestal met oker.

Van Joseph Mallord William Turner wordt gezegd dat hij zich ooit, net als Odysseus, aan de mast van een schip liet vastbinden. Niet met was in zijn oren om zich af te sluiten voor het gezang van de sirenen, maar met een palet in zijn hand om een storm te schilderen. Het lijkt me een sterk verhaal. Toch moest ik er onmiddellijk aan denken toen ik het onderstaande schilderij zag. Het is in 1896 geschilderd door de Armeense schilder Ivan Aivazovski in opdracht van de Russische marine. Deze zou in de Oorlog tegen Japan (1904-1905) enkele jaren later een vernietigende nederlaag lijden.