Categorie archief: geschiedenis

zeehelden [ 1 ]

de zeehelden postzegels uit 1943-1944

Toen ik in 1970 postzegels begon te verzamelen, kreeg ik van mijn vader de mooiste postzegels die ik ooit gezien had. Het was de zeeheldenserie uit 1943-1944. Ik kreeg ze allemaal in één keer en ongestempeld. Dat deze postzegels uit de oorlog nooit meer iets waard zouden worden, kon mij niets schelen. Ik keek met de ogen van een jongetje en zag precies het plaatje zoals het bedoeld was: stoere mannen met op de achtergrond oorlogsschepen.

De Ruyter en Tromp
Michiel Adriaansz. de Ruyter (1607-1676) en Maarten Hapertsz. Tromp (1597-1653) zijn nog altijd bekende namen, maar wat weten we nog van hun roemrijke daden?
Hun namen waren niet meer
dan klanken, hun portretten
niet minder dan iconen.

Van de Engels-Nederlandse Oorlogen had ik nog nooit gehoord. Ik kende alleen de namen Piet Hein en Michiel Adriaansz. de Ruyter en het uitspreken van die namen was genoeg om mijn ouders het riedeltje te laten herhalen dat ze vóór de oorlog op school geleerd hadden met vaderlandse geschiedenis. Hun namen waren niet meer dan klanken, hun portretten niet minder dan iconen. De zeeheldenserie was een Galerij van Vaderlandsche Grooten, tijdens de Duitse bezetting goedgekeurd door de Kulturkammer.

zeehelden
de complete serie met zeehelden

Na de Slag bij Lowestoft, waar Cornelis Evertsen de Oudere op de Vlissingen commandant was van het zesde eskader, werd hij op 15 juli 1665 luitenant-admiraal en nam het bevel van de Zeeuwse vloot over van zijn oudere broer Johan Evertsen die in de publieke opinie ten onrechte de schuld kreeg voor die nederlaag. Cornelis Evertsen de Oude sneuvelde een jaar later tijdens de Vierdaagse Zeeslag. Zijn broer oudere broer Johan Evertsen kwam twee maanden later tijdens de Tweedaagse Zeeslag om het leven. De jongste broer werd met een kanonskogel doormidden geschoten, de oudste broer verloor een been met fatale afloop.

de gebroeders Evertsen
Johan (1600-1666) en Cornelis Evertsen de Oude (1610-1666) namen beiden deel aan de zeeslag bij Lowestoft en sneuvelden een jaar later tijdens de Tweede Engelse Oorlog.
ontwerpen
De serie werd in de oorlog ontworpen door grafici als Sem Hartz en Hubert Levigne. Op postzegelontwerpen.nl zien we ontwerpen die sneuvelden zoals dat van Tjerk Hiddes de Fries of zeehelden die bij de eindselectie uit de boot vielen zoals Jacob van Heemskerck

postzegelontwerpen.nl

Helden van het vaderland

150 jaar geleden voltooid: de historische galerij
van Jacob de Vos Jacobszoon (1850-1863)

Helden van het VaderlandDit jaar vieren we het tweehonderdjarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden. “We” waren altijd een republiek geweest, maar tijdens het Congres van Wenen (1814-1815) werd Nederland voor het eerst in zijn geschiedenis een koninkrijk. Ons bestaan als soevereine natie danken we vooral aan Engeland. Van de geallieerden die Napoleon bij Waterloo verslagen hadden, had Engeland het meeste belang bij een bufferstaat én bondgenoot aan de overzijde van het Kanaal, tussen het machtige Frankrijk en Pruisen.

Tijdens de Restauratie (1815-1848) was Nederland een autocratie onder koning Willem I en Willem II. Pas met de grondwet van 1848 werd een begin gemaakt met democratie. Het nationalisme hield ook het nieuwe Koninkrijk in zijn greep. Er werd zoals elders in Europa graag teruggekeken op een roemrijk verleden. Iedere natie had zijn eigen Gouden Eeuw en noemde deze dé Gouden Eeuw. Kunstenaars kregen de opdracht om de nationale trots te verbeelden. Nationaal zelfbewustzijn werd als een religie verkondigd. Over protestants Nederland waakte nog een Drieeenheid: God, het Vaderland en Oranje.

Goejanverwellesluis
aanhouding van Wilhelmina van Pruisen
aan de Goejanverwellesluis op 28 juni 1787
door J.J.R. De Wetstein Pfister (1911)
De schoolplaten van Pfister en Issings belichten net als de galerij van Jacob de Vos Jacobszoon belangrijke gebeurtenissen uit de vaderlandse geschiedenis.

In 1850 gaf Jacob de Vos aan dertig schilders de opdracht om voorstellingen te maken bij de Nederlandse geschiedenis van 40 na Christus tot en met 1861. Zijn historische galerij was tussen 1897 en 1935 in het Stedelijk Museum in Amsterdam te zien.

In 1935 verhuisden de schilderijen naar museum Fodor, waarna zij in het museumdepot werden opgeborgen. Dit hing samen met de gedaalde waardering voor de schilderkunst uit de eerste helft van de 19de eeuw. Hierna volgde aan het eind van de jaren zeventig een herwaardering van deze kunst, waarbij een toenemende belangstelling voor de ideeëngeschiedenis uit die tijd kwam. De galerij van Jacob de Vos is boeiend, omdat zij een uniek overzicht van de artistieke overgang tussen romantiek en realisme geeft. Zij illustreert tevens hoe men zich in de 19de eeuw van het nationale verleden rekenschap gaf. De galerij herinnert ouderen bovendien aan de verhalen op school, terwijl jongeren er zich over zullen verbazen dat het Nederlandse geschiedbeeld vroeger zo volstrekt anders is geweest.
 
Toen de galerij in 1863 compleet was, waren de dagen van de historiekunst geteld en Jacob de Vos zal weinig resultaten van zijn inspanningen gezien hebben. Zijn initiatief heeft echter een bijzonder waardevol cultuurhistorisch document opgeleverd en het Amsterdams Historisch Museum is dan ook verheugd om de galerij van Jacob de Vos Jacobszoon na een periode van vergetelheid weer voor het publiek toegankelijk te mogen maken!
 
Bron: dbnl.org

Helden van het vaderland [ het volledige boek is te downloaden als PDF ]

Cabiria

gekeken naar de eerste episode van Cabiria (1914)
de film die D.W.Griffith en Cecil B. DeMille beïnvloedde

CabiriaHet is dit jaar honderd jaar geleden dat de opnamen begonnen van het Italiaanse filmepos Cabiria (1914). Het verhaal speelt zich af tijdens de Tweede Punische oorlog tussen de Romeinen en Feniciërs. Deze oorlog is vooral bekend geworden door Hannibal die met olifanten over de Alpen trok. Het filmscenario is voor een deel gebaseerd op de historische roman Salammbô (1862) van Gustave Flaubert. De Italiaanse schrijver Gabriele d’Annunzio heeft aan het scenario van Cabiria meegewerkt.

De jonge Cabiria wordt tijdens een uitbarsting van de Etna door piraten ontvoerd. Ze wordt als slaaf verkocht in Carthago. Daar wil men haar op een gegeven moment offeren aan het reusachtig afgodsbeeld van Moloch. Cabiria wordt gered door de Romeins edelman Fulvia Axilla en zijn slaaf Maciste. Maar net nadat Cabiria in veiligheid is gebracht, wordt Maciste gevangen genomen. Fulvio Axilla slaagt erin om Carthago te ontvluchten…

Cabiria
stills uit Cabiria
…de filmkunst maakte honderd jaar geleden nog veel gebruik van tableau vivants die laten zien dat cinema aanvankelijk verstaan werd als “levende beelden”, d.w.z. bewegende schilderijen…

Net als de meeste regisseurs van zijn tijd, liet Pastrone zich voor zijn visuele drama’s inspireren door de schilderkunst. Zo ontdekte ik op de site Burning Mirrors dat twee scenes met Archimedes twee tableau vivants zijn van schilderijen. In de eerste scene zien we Archimedes vlak voor zijn dood somber voor zich uit kijken. Zijn houding is overgenomen van een schilderij van de Italiaanse historieschilder Niccolò Barabino (1832-1891).

Archimedes
Pastrone liet zich voor een scene met Archimedes (rechts) inspireren door een schilderij van Niccolò Barabino (links)

In een andere scene heeft Pastrone een gravure van de Franse kunstenaar Gustave Courtois (1853-1923) als voorbeeld genomen. We zien Archimedes hier zoals Rafael hem rechts op de voorgrond op het fresco van de School van Athene heeft afgebeeld.

Archimedes
voor de bovenstaande scene met Archimedes (rechts) stond een gravure van Gustave Courtois (links) model.

Cabiria is niet alleen bekend omdat het D.W.Griffith geïnspireerd heeft tot het maken van Intolerance (1916). Het was ook de eerste populaire film waarin gebruik gemaakt werd van een bewegende camera. De tracking shot waarbij de camera op een dolly is gemonteerd, werd aanvankelijk ‘een Cabira’ genoemd. De actie kon nu met de camera gevolgd worden, waardoor de cinema zich kon gaan onderscheiden van het theater met zijn statische blik. Twee jaar later zou D.W.Griffith met een verticale tracking shot van Babylon in de film Intolerance, een zgn. kraan shot, laten zien wat voor een omwenteling de bewegende camera voor de film betekende.

Cabiria
still uit Cabiria
Under the pseudonym Piero Fosco, Cabiria’s director Giovanni Pastrone utilized innovative tracking dolly shots (before they were known as such) that not only freed the camera from the static proscenium effect imposed on the motion picture camera by theatrical and still photography traditions, Pastrone’s moving camera did much to replicate the point of view of an observer moving about within the scene. A first-time viewer of Cabiria can unconsciously expect the stone-still dramatic cinematography of standard silent era films. The first camera movement in Cabiria, only minutes into the film, can have an electric effect on even today’s viewers, and certainly must have been shocking, even unsettling, to audiences of 1914. And note that Pastrone’s camera movements are not the in-and-out movements of Griffith’s Intolerance, they are lateral movements that eschew right angles producing a profound cinematic experience. The influence of such groundbreaking cinematography was immediate and can be seen in American films that predate Intolerance, such as His New Job (1915).
 
Bron: silentera.com

Cabiria [ imdb. com ] | The historical imagination of Cabiria