Categorie archief: geschiedenis

Kneuterdijk

gezien: De Troon elke zaterdagavond op Nederland 2 om 20.15
gelezen: De Drie Oranje Koningen van J.G. Kikkert

beginscene uit De TroonZaterdagavond ging de Nederlandse dramaserie De Troon van start. Regisseur Erik de Bruyn had in interviews al gezegd dat hij zich had laten inspireren door de dynamiek en eigentijdse frisheid van Marie-Antoinette van Sophia Coppola. Dat was meteen al aan de openingsscene te zien waarin we regentes Emma en een lakei door de paleistuin zien rennen. En ook daarna zie je geregeld opgewonden adel en hofhouding door paleizen rennen, gefilmd in handheld. Sophia Coppola was zeker niet de eerste die de achttiende eeuw met veel dynamiek in beeld gebracht heeft. Ook in Orlando (1992) en The Madness of George III (1994) zien we ‘rennende kostuums’ door paleistuinen en horen we opgejaagde muziek. Geen plechtige Shakespeare-achtige tableau vivants zoals in Willem van Oranje (1984). Zó moest De Troon dus niet worden en zo is het ook dus ook niet geworden.

De Troon
een deel van de stamboom met foto’s van de acteurs moet helpen om de serie beter te kunnen volgen…

Het taalgebruik is bewust hedendaags gehouden en dat lijkt mij een logische keuze. Men sprak aan het hof voornamelijk Frans en Duits en als er al een Nederlands woord zou zijn gevallen, dan zou dat Nederlands op z’n Bilderdijks zijn geweest. “We moeten alles doen om een troon onder onze kont te krijgen” zegt Willem Frederik (de latere koning Willem I) tegen zijn zoontje Guillot (de latere koning Willem II) als hij op audiëntie gaat bij Napoleon. Die scene heeft iets lachwekkend amateuristisch maar dat is waarschijnlijk bewust zo gedaan om de kneuterigheid van de Oranjes op het Europese toneel te benadrukken. De vrouw van koning Willem II en zus van tsaar Alexander I, Anna Paulovna, sprak met Russisch accent van Kneuterdijk en bedoelde daar dan ons land mee.

We moeten alles doen om een troon onder onze kont te krijgen

Willem Frederik tegen zijn zoontje Guillot

KikkertNaast de tv-serie De Troon lees ik in De Drie Oranje Koningen van Oranjekenner J.G. Kikkert. Dit boek leek mij een betere keuze dan het omstreden Voor de troon wordt men niet ongestraft geboren van Dorine Hermans en Daniela Hooghiemstra, het boek waarop Ger Beukenkamp het scenario van De Troon gebaseerd heeft. Jan Kikkert heeft een indrukwekkend aantal oranjebiografieën op zijn naam staan en Prins Bernhard noemde hem ‘een nephistoricus‘ wat zijn betrouwbaarheid dus vergroot. Koning Willem I komt na zijn bronnenonderzoek (de tekst is met veel noten) niet bijzonder sympathiek naar voren. Hij was toch vooral de man die de Oranje dynastie zijn fortuin gaf ‘over de magere ruggen van de Javanen en hun lotgenoten’, zoals Kikkert schrijft. Hij wist een trouwe aanhang voor zich te winnen door deze in de adelstand te verheffen. Schandalen gingen met zwijggeld in de doofpot. Als het boek al zo begint, wat heeft het dan nog in petto? De drie hoofdstukken die ieder een Willem behandelen, heten respectievelijk: “Dit verfoeylijk wezen”, “Laten we niet teveel van hem verwachten” en “Koning Gorilla”.

De Troon [ avro.nl ] | prorepublica.nl

couleur locale [ 1 ]

de kleur(en) van de jaren vijftig

In onze jeugdherinneren zijn het vaak geen grote dingen die ons bijblijven, maar eerder de ‘kleine dingen’. Bijvoorbeeld de lichtval in de keuken, de geur van een etui en de kleur van het bankstel bij oma. Het zijn blijkbaar de ‘kleine dingen’ die het doen, die het levenssap doen bruisen. Ik heb het zelf meestal met geuren en kleuren, maar beperk mij hier even tot kleur. Kleur is gebroken licht en licht is het eerste dat God schiep. Met kleur laten we zien hoe we ons voelen, lang niet altijd bewust en vaak collectief. Zo heeft elke tijd zijn couleur locale. Heel duidelijk is dat zichtbaar in de jaren vijftig toen de kleuren van onze kleding, interieurs en auto’s grotere verzadigingen hadden dan de kleuren die we tegenwoordig om ons heen hebben.

retro color set
de ‘verschoten’ kleuren uit de jaren vijfig hebben grotere verzadigingen dan de kleuren die we tegenwoordig gebruiken

Je kunt het pastelkleuren of verschoten kleuren noemen. Maar mij doen ze altijd denken aan technicolor en vooral aan Sissi: zonnig en zoet. Zo moest het na de Tweede Wereldoorlog ook zijn: De getraumatiseerde wereld omgaf zich in een ‘roze’ wolk van zachte kleuren. Een nieuw begin. In de loop van de jaren zestig zouden de kleuren geleidelijk weer op volle sterkte komen vooral in de jongerensubculturen. In het begin van de jaren zeventig vond het ook zijn neerslag in de massacultuur; de kleuren konden niet hard genoeg knallen en liefst in bonte combinaties. Technicolor was nostalgie geworden.

The Aviator
Martin Scorcese liet The Aviator uit 2004 in technicolor opnemen voor de juiste couleur locale

Technicolor [ nl.wikipedia.org ]

vintage shopping

winkelen met de set decorator van Mad Men

De kwaliteit van Mad Men is voor een deel te danken aan de zeer zorgvuldige reconstructie van het tijdsbeeld. Matthew Weiner, die de serie bedacht, vindt het belangrijk dat de serie een authentiek beeld geeft van de vroege jaren zestig in Manhattan. Hij wilde uitdrukkelijk geen iconisch beeld van ‘mid-century modern’. Daarom zit Mad Men niet vol met hip design zoals de retromovie Down with Love die zich ook in Manhattan anno 1962 afspeelt. Begin jaren zestig waren de interieurs en het straatbeeld zeker niet up to date. Net zoals er nu nog auto’s uit de jaren negentig rondrijden en een enkele oldtimer, zo reden er in 1962 nog volop modellen uit de jaren vijftig en de late jaren veertig. En sommige interieurs waren nog vooroorlogs, vooral bij ouderen.

Mad Men Office
het interieur van Sterling Cooper
The Sterling Cooper office has a lot of medium blue and muted green. Palettes also complement each actor.
We go with period colors that have different saturations than today’s. For example, the Sterling Cooper office has a lot of medium blue and muted green. Palettes also complement each actor. The complexion of Don Draper (Jon Hamm), for instance, looks good against blue. Betty Draper (January Jones) is very blonde, so we surround her with more contrast, like the French blue grass-cloth walls of the Draper house living room or the tan-black plaid wallpaper in the kitchen. Since Joan Holloway (Christina Hendricks) is a redhead, we’re careful what we put her against, steering clear of pinks and oranges.
 
Bron: interiordesign.net

Dan Bishop is production designer voor Mad Men. De eerste vraag die hij zich stelt bij het design van de set is “Bestond het al in 1962?” De volgende vraag is “Werd het algemeen gebruikt in 1962?” en tenslotte “ook in Manhattan in 1962?” Amy Wells is verantwoordelijk is voor de aankleding van de set. In elke aflevering komen vier tot tien sets voor. Er zijn zes vaste sets, o.a. het kantoor van Sterling Cooper en het huis van de Drapers. Daarnaast zijn er een paar “swing sets” zoals de appartementen van bijfiguren. Er worden ook veel hotelinterieurs gebruikt en die moeten tot in de details 1962-proofed zijn.

Pasadena
Amy Wells Salvation Army paintings
(Jay L. Clendenin /Los Angeles Times)

Op de website van de LA Times kwam ik een leuk stukje tegen over Amy Wells die in de Salvation Army Antique Thrift Store in Pasadena ‘nieuwe’ rekwisieten aanschaft voor de set.

Beat-up pieces — be they picture frames or coffee tables — don„t distress Wells. “Old wooden furniture, particularly American walnut and Scandinavian teak, is so forgiving,” says Wells, who swears by an oil-based rub-on product called Restor-A-Finish . Though “Mad Men” is celebrated for its use of post-World War II American office furniture and Danish modern designs, some of the sets are more traditional. The Draper family kitchen, for instance, leans toward Colonial revival. At the Salvation Army Antique Thrift Store at 35 W. Waverly Drive in Pasadena, Wells scored a pair of ornately framed farmer-and-his-wife needlework hangings. For more Americana, she heads to Mission Street in South Pasadena. She likes the fine Colonial and Federal furniture at Thomas R. Field; vintage draperies, vanity table items and knickknacks at Hodgson Antiques; and kitchenware at Mission Antiques.
 
Bron: latimes.com

vintageshoppingguide.com