Door een foutje in de programmering stond The Velvet Touch (zondagmorgen 17 november op BBC 2) maar half op de harde schijf van de DVD-recorder. Ik besloot toch de tweede helft te kijken, want een film uit de jaren veertig kijk ik graag alleen al om de fotografie. In 1948 was het klassieke Hollywood (1930-1948) bijna voorbij, maar met The Velvet Touch zit je er nog helemaal in. Dat is natuurlijk ook te danken aan Rosalind Russell (1907-1976) wier ster juist schitterde in die klassieke periode. Ze heeft een symmetrisch en gestroomlijnd art deco face met geëpileerde wenkbrauwen in twee wijde bogen.

Het gestileerde gezicht van Rosalind Russell mij doet denken aan Hedy Lamarr (1914-2000) die in 1949 in Samson and Delilah speelde, haar laatste grote film.

The Velvet Touch [ themoviescene.co.uk ]

Het is al zeker tien jaar geleden dat ik JFK (1991) van Oliver Stone voor de laatste maal zag. Afgelopen vrijdag was het precies vijftig jaar geleden dat Kennedy op Dealey Plaza werd doodgeschoten. Sindsdien zijn er tal van complottheorieën in omloop die allen één ding met elkaar gemeen hebben: Lee Harvey Oswald was niet de enige dader en het rapport van de Warren Commission dat het officiële onderzoek van de moord afsloot, zou een coverstory zijn om de waarheid achter de moord op President John F. Kennedy te verbergen.

Oliver Stone baseerde het scenario van JFK voor het grootste deel op het boek On the Trail of the Assassins (1988) van Jim Garrison. Deze officier van Justitie uit New Orleans deed in 1967 en 1968 onderzoek naar de moord op Kennedy en ontdekte dat het rapport van het officiële onderzoek uit 1964 veel verzwijgt.

De rol van Jim Garrison wordt in de film gespeeld door Kevin Costner. Met overtuiging zet hij een bevlogen onderzoeker neer die boven alles de waarheid boven water wil halen. Het motto aan het begin van de film “To sin by silence when we should protest makes cowards of men.” van Ella Wheeler Wilcox zou ook aan het begin van de biopic over Sophie Scholl hebben kunnen staan.

Oliver Stone liet zich voor het scenario van JFK net als Jim Garrison in zijn boek leiden door de vraag: Waaróm werd president Kennedy vermoord? Deze vraag was essentiëler dan de whodunnit-vraag. Garrison was het waarom in zijn onderzoek centraal gaan stellen na een ontmoeting in Washington D.C. met X, in de film gespeeld door Donald Sutherland.

We weten dat deze X. in werkelijkheid Leroy Fletcher Prouty (1917-2001) heette. Ik ontdekte op de bonus DVD in de DVD-box een interview met deze Prouty. Uit dit interview komen we te weten wie X in de film met General Y bedoelde, namelijk Edward Lansdale (1908-1987), een hoge officier uit het Amerikaanse leger die daarnaast werkte voor de CIA.

Jim Garrison daagde in 1969 een van de verdachten in het complot tegen Kennedy voor de rechter, de zakenman Clay Shaw. De Trial of Clay Shaw op 29 januari 1969 werd voor Garisson een nederlaag. Maar hij zou zijn zoektocht naar de waarheid nooit staken. Toen hij in 1988 On the Trail of the Assassins publiceerde, leidde dat een paar jaar later tot de indrukwekkende film van Oliver Stone. Deze gaf de zoektocht naar het ware verhaal een nieuwe impuls.

JFK is een erg lange (189 min., director’s cut: 206 min.) en ingewikkelde film geworden met een enorme dichtheid aan informatie en razendsnelle montage. Zelf kan ik JFK niet in één keer zien en ook niet zonder telkens terug te spoelen. Maar het doet recht aan het boek en de zoektocht naar waarheid van Jim Garrison. Bovendien was JFK ook een groot commercieel succes.

JFK [ imdb.com ] | JFK [ en.wikipedia.org ]

El Cid (1961) is een van de grootst opgezette spektakelfilms uit de geschiedenis. De film werd opgenomen toen het genre van de epische film op haar hoogtepunt was. Er werd op locatie gedraaid in Spanje terwijl de interieurscènes in de Cinecittà  in Rome werden opgenomen. Begin zestiger jaren waren de loonkosten in Spanje en Italië stukken lager dan in Hollywood en voor de grote filmmaatschappijen werd het gewoonte om spektakelfilms met veel figuranten in Zuid-Europa te draaien. Er waren bovendien indrukwekkende landschappen die zeer geschikt waren voor historische drama’s en westerns.

Anders dan in de Verenigde Staten is in het oude Europa de geschiedenis overal aanwezig. Voor El Cid hoefden daarom geen kastelen van multiplex gebouwd te worden, want in Spanje zijn relatief nog veel middeleeuwse burchten goed bewaard gebleven. In El Cid zien we vier bekende Spaanse kastelen: Ampudia, Peñíscola, Torrelobatón en Castillo de Belmonte. Peñíscola ligt op een landtong in de Middellandse Zee. Het figureert als het middeleeuwse Valencia in het laatste uur van de film. Castillo de Belmonte bij Cuenca is te zien als achtergrond bij het toernooi en figureert als de stad Calahorra.

Martin Scorsese over El Cid
“El Cid is one of the greatest epic films ever made. Anthony Mann’s sense of composition, his use of space, and his graceful camera movements bring to life an ancient tapestry where the transformation of an ordinary man into a legend become almost a mystical experience.“

castillodebelmonte.com