Naar aanleiding van de heiligverklaring van de Bulgaarse nieuwe martelaren op zondag 3 april j.l. heb ik mij weer eens verdiept in de Russisch-Turkse oorlog van 1877-1878 die het directe gevolg was van de gruwelijke Ottomaanse onderdrukking op de Balkan. Al zoekend op het web kwam ik de sovjetfilm Герои Шипки uit 1954 tegen. Het is een heroïsche propagandafilm waarin de eigenlijk helden de Russen (lees: de sovjets!) zijn, die hun lijdende slavische broeders in Bulgarije te hulp schieten. Het 19e eeuwse panslavisme, een mix van nationalisme en orthodox christendom, werd in 1954 vertaald in communisme en humanisme. Want in de Sovjet Unie was de rol van de Orthodoxe Kerk gemarginaliseerd. De film begint met de Ottomaanse onderdrukking waarbij de Bulgaarse christenen trouw moesten zweren aan de sultan (en aan de islam!). Bij weigering werden ze genadeloos vermoord. Tijdens het Filmfestival van Cannes in 1955 werd de film onderscheiden met de prijs voor de beste regisseur (Sergei Vasilyev).

Op de Shipka Pas werden vier veldslagen uitgevochten tussen het Turkse en het Russische leger. Het laatste werd gesteund door Bulgaarse vrijwilligers en het Roemeense leger. Ook vocht een groot contingent Finse soldaten mee.

The four battles of the Shipka Pass [ en.wikipedia.org ]

Vorige week verscheen in de Verenigde Staten de DVD box van het vierde seizoen Mad Men. Hier moeten we nog wachten tot 28 mei voordat de DVD box door distributeur A-Film wordt uitgebracht. Mad Men kun je kijken als een kroniek van de vroege jaren ’60. Net als in de serie Heimat of de Italiaanse film La meglio gioventú breken historische gebeurtenissen telkens door in het dagelijks leven van de hoofdfiguren. Ik vind dit een prettige manier om naar geschiedenis te kijken. Want vanuit onze persoonlijke beleving is de grote geschiedenis altijd ingebed in ons levensverhaal en niet omgekeerd.

Op de fansite madmenshow.com vond ik een tijdsbalk van vier seizoenen Mad Men, lopend van begin 1960 tot augustus 1965. De eerste historische gebeurtenis is de beroemde Volkswagen Lemon Ad van 11 april 1960 en de laatste historische gebeurtenis is het Beatlesconcert van 15 augustus 1965 in het Shea Stadium in New York. Het jaar 1961 wordt in de serie overgeslagen. En natuurlijk weten we nu ook waar Don Draper was toen president Kennedy vermoord werd.

Mad Men Timeline [ madmenshow.com ]

Afgelopen week schreef ik hier iets over de marionettenkeizer Maximiliaan I van Mexico. In 1857 trouwde hij met Charlotte van België, de dochter van koning Leopold I. Haar leven is niet minder tragisch dan dat van haar echtgenoot die op 19 juni 1867 door Benito Juarez ter dood was gebracht. Drie jaar eerder waren Maximiliaan en Charlotte in Mexico aangekomen, waar ze als keizerlijk echtpaar gingen wonen in het paleis van Chapultepec. Omdat ze geen kinderen konden krijgen, adopteerden ze uit tactische overwegingen Agustín de Iturbide y Green, de kleinzoon van de Mexicaanse keizer Agustí­n I (1822-1823), als zoon en opvolger. Charlotte en Maximiliaan waren door Mexicaanse monarchisten op de troon gezet maar hadden nauwelijks of geen contact met het gewone volk. Carlota, zoals ze in Mexico werd genoemd, hield zich vooral bezig met de hofhouding en het organiseren van bals. Ook wilde zij graag de oude grandeur van Mexico herstellen door Centraal-Amerika te heroveren. Toen de republikein Juarez met wapenleveranties van de Verenigde Staten in 1865 een tegenoffensief begon, moesten de Fransen hun interventie staken en in 1866 trokken zij zich definitief terug uit Mexico. Charlotte reisde naar Europa waar ze wanhopig probeerde steun te krijgen voor de Mexicaanse zaak, maar geen grootmacht wilde zijn vingers hieraan branden. Tenslotte ging ze zelfs bij Paus Pius IX langs. Het wilde allemaal niet baten en voor Charlotte werd het allemaal teveel. Ze kreeg een inzinking en werd opgevangen in kasteel Miramar bij Triëst waar ze haar eerste huwelijksjaren met Maximiliaan had doorgebracht.

De pas 27-jarige Charlotte belandde in de waanzin. Aan de muur had ze haar bruidsjurk opgehangen en een gevederd Mexicaans afgodsbeeld. Er wordt gezegd dat ze een levensgrote pop had aangekleed in een keizerlijk gewaad en deze aansprak met ‘Max‘. Ze beweerde dat deze pop het hart van haar gefusilleerde echtgenoot bezat. Je zou haar ook Carlota la Loca kunnen noemen, want de overeenkomst met Johanna van Castilië (Juana la Loca) is frapant. Vanaf 1879 leidde ze een leven in afzondering op kasteel Boechout dat haar broer Leopold II voor haar gekocht had. Charlotte overleefde zelfs haar zwager Franz Jozef I van Oostenrijk en stierf in 1927 op 86-jarige leeftijd.

Marcel Wick maakte een paar jaar geleden de musical a serpentine crown over het leven van keizerin Carlota. Over deze musical en de historische achtergronden is een uitgebreide website gemaakt. Naast een musical werd ook een theaterstuk over haar geschreven: Zotte Charlotte van Patrick Bernauw.

Charlotte van België[ nl.wikipedia.org ]