Het hoogtepunt van de derde reeks van Victoria valt op 1 mei 1851. Dat was niet alleen een historische dag in het Victoriaanse Engeland maar in de hele geschiedenis van de negentiende eeuw. De Great Exhibition (die op 1 mei 1851 door koningin Victoria geopend werd) symboliseert voor historici namelijk het aanbreken van een nieuw tijdperk. De industriële wereld liet voor het eerst zijn prestaties aan de wereld zien. In zes maanden tijd bezochten ruim zes miljoen mensen (40.000 per dag!) uit de hele wereld de tentoonstelling in Hyde Park en daarmee was het de allereerste wereldtentoonstelling. Net zo bijzonder als de tienduizenden producten die getoond werden, was de tentoonstellingshal zelf. The Crystal Palace liet een nieuwe manier van bouwen zien met ijzer en glas, waarmee enorme overkoepelende constructies gebouwd konden worden, ideaal voor stations.

Scenarist Daisy Goodwin heeft dus de opening van de wereldtentoonstelling van 1851 gekozen als climax voor de derde reeks. Omdat het de laatste episode betreft, hebben de meeste verhaallijnen een cliffhanger gekregen, waardoor deze aflevering een overspannenheid aan drama laat zien. Nu volg ik Victoria niet voor het drama maar voor de historische reconstructie, dus laat ik de verhaallijnen ontspannen langs mij heen glijden. Dat voorkomt veel irritatie. Historische details blijken vaak correct weergegeven. In Fact or Fiction kun je checken hoe historisch betrouwbaar het scenario van Victoria is. Henry Cole, de initiatiefnemer van de Great Exhibition en Joseph Paxton, de architect van The Crystal Palace, hebben echt bestaan en acteur Christopher Brand is een overtuigende lookalike van Joseph Paxton.

Historische onjuistheden zitten er in de verhaallijn met Lord Palmerston, Victoria’s twaalf jaar oudere halfzuster Feodora en haar dochter Heidi. In de laatste aflevering probeert Feodora als koppelaarster de minister van Buitenlandse Zaken Lord Palmerston zover te krijgen om haar dochter uit te huwelijken aan de Franse keizer Napoleon III.

In werkelijkheid ging dat toch wel anders. Napoleon III kroonde zichzelf op 2 december 1852 als keizer van Frankrijk. In het voorjaar van 1851 was er dus nog geen sprake van een keizer Napoleon III. Wel klopt het dat Heidi (Adelheid) een huwelijksaanzoek van de Franse keizer kreeg, maar dat was pas later en beslist zonder Engelse bemiddeling. Victoria en Albert wilden er echter niets van weten en tenslotte trouwde Napoleon III met Eugénie de Montijo.

Ook klopt het dat de conservatieven fel protesteerden tegen Palmerstons besluit om in 1851 de Franse regering te erkennen. De Bonapartes waren immers de aartsvijand van Engeland geweest. Premier John Russell van de Conservative Party, ontsloeg daarom zijn minister van Buitenlandse Zaken. Maar omdat Palmerston onder het volk erg populair was, nam Victoria hem kort daarop weer terug. Dit versterkte het conflict tussen Palmerston en Russell. Tenslotte moest Palmerston toch aftreden als minister van Buitenlandse Zaken. In Victoria fluistert Emily Palmerston haar man in het oor dat hij terug zal komen als premier. Dit betekent dat we Laurence Fox terug gaan zien in de vierde reeks. Tenminste, als Jenna Coleman niet besluit om te stoppen…

Victoria [ en.wikipedia.org ]

Op zaterdag 14 mei 1842 verscheen het eerste nummer van de Illustrated London News, het allereerste geïllustreerde weekblad in de geschiedenis. Het bestond tot 2003.

In de zesde aflevering van Victoria (derde seizoen), dat zich afspeelt in 1850 rond de doop van Victoria’s zevende kind Arthur (1850-1942), speelt de Illustrated London News een belangrijke rol. Victoria is not amused over een tekening bij het stukje The Royal Household in dit geïllustreerde weekblad. Rond het midden van de negentiende eeuw stonden monarchen nog boven het volk en was een kijkje in hun privéleven taboe. De onderdanen zouden wel eens kunnen denken dat hun koningin een gewone mevrouw was! Maar met de geïllustreerde tijdschriften en de revoluties van 1848 veranderde dat.

Nu is de tekening van Victoria als liefhebbende moeder nooit verschenen in de Illustrated London News. Maar scenarist Daisy Goodwin baseerde deze gedramatiseerde gebeurtenis wel op een historisch gegeven. In zijn boek Queen Victoria – First Media Monarch schrijft John Plunkett dat Victoria en Albert de opdracht hadden gegeven voor een serie etsen met als onderwerp hun privéleven op Buckingham Palace. De etsplaten werden achter slot en grendel gestopt. Maar iemand uit het personeel had meer dan zestig platen even naar buiten weten te smokkelen, waar ze in haast gekopieerd werden. Journalist Jasper Judge bracht deze gekopieerde platen naar de uitgever William Strange die er vijftig van afdrukte in een catalogus.

De gevreesde imagoschade bleef echter uit. Victoria was bang dat het volk anders naar haar ging kijken als het een blik in haar privéleven gegund werd. Dat was ook zo, maar het werkte juist in haar voordeel. De band tussen Victoria en het Engelse volk zou door de publicatie van deze huiselijke taferelen verstevigd worden. In 1848 publiceerde het satirisch blad Punch: “The people at large, who have a notion that kings and queens wear diadems instead of hats… had doubtless been much astonished to find that HER EXCELLENT MAJESTY can let her imperial notions subside into the homeliness of common life…The Windsor rogues have, all unwittingly, ‘drawn the curtain and shown the picture’ of HER MAJESTY’s retirement in pleasant aspect…” Sindsdien weten vorstenhuizen dat ze de media ook nodig hebben voor hun populariteit. Media maken monarchen menselijker.

Illustrated London News 1848 [britishnewspaperarchive.co.uk]
Illustrated London News en de Krimoorlog [ W&V ]