Laura (1944) is een van de meest gestileerde films uit de geschiedenis. Dat is een verdienste van regisseur Otto Preminger maar zeker ook van zijn cinematograaf Joseph LaShelle. De belichting is subtiel en voor fijnproevers is er veel te genieten. Zelden zag ik zulke zachte grijzen.
De jaren veertig waren de gouden tijd van de film noir. En 1944 was waarschijnlijk het gouden jaar. In dat jaar verschenen een paar noir klassiekers tegelijk: Double indemnity, The woman in the window en Murder my dear. Deze films zag ik al meerdere keren. Maar 1944 is ook het jaar van Laura en deze noir moest ik beslist nog zien. Gelukkig heeft de BBC2 de zeer goede gewoonte om op zondag klassiekers in zwart-wit uit te zenden. Dus schakelde ik gisterenmiddag over naar het tweede net.
Laura en The woman in the window hebben een duidelijke overeenkomst in het portret van de mooie vrouw die de obsessie van de man wordt. Ik schrijf bewust “de” en niet “een” omdat film noir een psychologisch genre is dat werkt met archetypes, in het bijzonder dat van de femme fatale. Laura wordt gespeeld door een actrice die destijds gold als de mooiste vrouw van Hollywood: de 23-jarige Gene Tierny.
De eerste keer keek ik naar deze film vooral naar de beelden. Laura werd in 1945 voor vijf oscars genomineerd, maar verzilverde alleen de oscar voor de cinematografie. De zwart-witfotografie van Joseph LaShelle behoort tot het beste dat je uit de jaren veertig kunt verwachten. Om je vingers bij af te likken.
Het succes van de film The young Victoria (2009) over het begin van de lange regeringsperiode (1837-1901) van koningin Victoria van het Verenigd Koninkrijk gaf wellicht het groene licht voor de minstens zo succesvolle BBC-reeks Victoria. In 2016 verscheen de eerste serie (8 episodes) en vorig jaar de tweede serie (8 episodes). Bovendien werd er in december 2017 nog een dubbellange aflevering speciaal voor kerst uitgezonden. In 2018 is alweer een derde serie in de maak die dit najaar wordt uitgezonden bij de BBC. In Nederland en Vlaanderen hoeft men niet lang te wachten op uitzending, meestal volgt deze kort daarop.
De “Young Victoria”, dat wil zeggen de jaren veertig van de negentiende eeuw, is geknipt voor de film. Allereerst omdat er een mooi jong paar in het middelpunt staat. Victoria (1819-1901) en haar drie maanden jongere Albert (1819-1861) waren beiden in de twintig. De film geeft uiteraard een geflatteerd beeld van het jonge stel. De echte Victoria was zeker niet zo mooi als de kokette Jenna Coleman maar met haar kogelronde gezichtje is Coleman een geloofwaardige lookalike. Ook Albert was niet zo’n knappe man als Tom Hughes. In de film is Albert een Byroneske held met wapperend haar. Maar in werkelijkheid was Albert van Coburg-Gotha heel wat stijver. In ieder geval was hij een ernstige man en dat brengt acteur Tom Hughes goed over. We zien hem nooit lachen.
Daarnaast is de begintijd van het Victoriaans Tijdperk (1837-1901) fotogeniek omdat deze nog net valt in de stijlperiode van het Biedermeier (1815-1848). Het huiselijk leven staat in de Biedermeiertijd centraal zodat de production designer en zijn set decorators zich konden uitleven in de interieurs. Deze zijn indrukwekkend. Op architecturaldigest.com zijn een aantal filmsets te zien die production designer Michael Howells ontworpen heeft. Samen met de kostuums en belichting levert dit de mooiste plaatjes op.
Victoria is puur mooifilmerij en dat bedoel ik niet negatief. Ik ben gek op Victoriaanse koektrommelplaatjes. De makers van Victoria zijn zich er goed van bewust dat schijn bedriegt. De Victoriaanse tijd was zeker niet zo fraai als binnen de muren van Brockett Hall of Buckingham Palace. De zesde aflevering uit de tweede serie Faith, Hope en Charity gaat over de onbeschrijfelijke ellende van de Ierse hongersnood die vijf (!) jaar duurde. En dat in een tijd waarin het Verenigd Koninkrijk, vlak voor de Great Exhibition van 1851 de rijkste en welvarendste natie was die ooit had bestaan.
In de voetsporen van Heidegger
Voetnoten bij de 19e eeuw
Amerikaanse Burgeroorlog
Napoleon en zijn schilders
Landschapsschilders uit de Goethezeit
Schilders in Italië
De schilder en zijn broodheer
De waakzaamheid van het hart
Ovidius’ Metamorphosen
Dantes Divina Commedia
Wolkenkrabbers
Op zoek naar de atoomstijl
Een avontuur van luitenant Blueberry
My favourite things