Categorie archief: muziek

Miklós Rózsa 110

vandaag is het de 110e geboortedag van Miklós Rózsa

Vandaag is het 110 jaar geleden dat in Boedapest een van de grootste filmcomponisten van de 20e eeuw geboren werd. Miklós Rózsa schreef tussen 1937 en 1994 scores voor bijna honderd films, eerst in Europa, daarna in de Verenigde Staten. Jungle Book (1942) was de eerste Amerikaanse film waarvoor hij de muziek schreef. Hij werd de huiscomponist voor MGM. In 1946 won hij zijn eerste oscar voor de score van Spellbound en vier jaar later zijn tweede voor A double Life. Zijn derde oscar kreeg hij voor de soundtrack bij Ben Hur (1959). Mijn favoriete scores: Double Indemnity (een oscar nominatie in 1945) en vooral El Cid (een oscar nominatie in 1962). Het gevoelige love theme (the falcon and the dove) uit El Cid contrasteert met het doorgaans bombastische werk van Rózsa.

Double Indemnity
Double Indemnity (1944)
Ben Hur
Ben Hur (1959)

Rózsa schreef tussen 1951 en 1961 epische filmmuziek voor spektakelfilms als Quo Vadis (1951), Ivanhoe (1952), Julius Caesar (1953), Ben Hur (1959), King of Kings (1961) en El Cid (1961). Het monumentale karakter van de laatste drie films werd gevisualiseerd in monumentale typografie.

El Cid
El Cid (1961)

Miklós RózsaMiklós Rózsa (1907-1995)
Hij kreeg op 5-jarige leeftijd viool- en altvioollessen van zijn oom Lajos Berkovits in zijn geboortestad. Berkovits was lid van het orkest van de Koninklijke Hongaarse opera. Van zijn moeder, die een collega van Béla Bartók aan het conservatorium in Boedapest geweest was, leerde hij pianospelen. Op het gymnasium werd hij voorzitter van het “Ferenc Liszt-gezelschap” en zette zich voor de uitvoering van eigentijdse Hongaarse muziek in. De familie had een eigen huis in Nagylóc, noordelijk van Boedapest. Daar kwam hij met muziek van de plattelandsbevolking (boeren en zigeuners) in contact. Aldaar musiceerde hij met muzikanten en verzamelde melodieën. Op 7-jarige leeftijd schreef hij zijn eerste kleine stukken. Van 1925 tot 1929 bezocht hij de Felix Mendelssohnschool voor muziek en theater te Leipzig en studeerde compositie bij Hermann Grabner, alsook aan de Universiteit Leipzig musicologie bij Theodor Kroyer. In 1929 gingen zijn Noord-Hongaarse Boerenliederen en -dansen, voor viool en orkest, op.5a in première.
 
Bron: nl.wikipedia.org

The Miklós Rózsa Treasury (1949–1968) [ filmscoremonthly.com ]

Saint John Coltrane [ 1 ]

Dit jaar is het een halve eeuw geleden dat John Coltrane overleed

De afgelopen dagen luister ik weer heel veel naar John Coltrane. Op 17 juli is het precies 50 jaar geleden dat hij op 40-jarige leeftijd overleed. Net als bij Bach zijn liefhebbers van John Coltrane geen gewone liefhebbers, maar eerder gelovigen. Zijn muziek heeft een sterk religieuze inslag. In San Francisco is sinds de jaren zeventig de St. John Will-I-Am Coltrane African Orthodox Church gevestigd.

John Coltrane speelt My favourite things (1961)
Na Coltranes overlijden, in 1971, begonnen volgelingen van de Yardbird Temple (genoemd naar Charlie Parker) in San Francisco hem te aanbidden als geïncarneerde God. De groep sloot zich aan bij de Afrikaans-orthodoxe Kerk, opgericht in 1921, waarbij de goddelijke status van Coltrane verviel. Coltrane werd heilig verklaard als Saint John William Coltrane. De daaruit voortkomende St. John Will-I-Am Coltrane African Orthodox Church, ook bekend als de ‘Coltrane-kerk’, is de enige Afrikaans-orthodoxe kerk die Coltranes muziek en teksten opneemt in haar liturgie.
 
Bron: nl.wikipedia.org

coltranechurch.org | johncoltrane.com

Neverland 1966

gisteren gezien bij DWDD: muziek uit 1966

Volgens velen is 1966 het belangrijkste jaar uit de geschiedenis van de popmuziek. Waarschijnlijk komt dat omdat The Beach Boys hun meesterwerk Pet Sounds en The Beatles hun grensverleggende album Revolver in dat jaar uitbrachten. Maar de stille kracht op de achtergrond was de LSD. Meer nog dan 1967 was 1966 hét psychedelische jaar.

LSD
covers van Newsweek en LIFE in 1966
in 1966 werd LSD een van de belangrijkste onderwerpen in het maatschappelijk debat

In de film The Limey (1999) vraagt een meisje van twintig aan Peter Fonda, die het dus allemaal heeft meegemaakt (The Trip, Easy Rider), hoe de hippietijd nu eigenlijk was. Zijn antwoord:

Did you ever dream about a place you never really recall being to before? A place that maybe only exists in your imagination? Some place far away, half remembered when you wake up. When you were there, though, you knew the language. You knew your way around. *That* was the sixties.[pause] No. It wasn’t that either. It was just ’66 and early ’67. That’s all there was.
 
Bron: Peter Fonda in The Limey (1999)

In deze special live een aantal van deze klassiekers. Jett Rebel zingt “Eleonor Rigby” van The Beatles, Spike komt met “Under my thumb” van The Rolling Stones, Bertolf doet “Sunny afternoon” van The Kinks en Michelle David “River deep, mountain high” van Ike & Tina Turner. Douwe Bob zingt “Strangers in the Night”, de nummer 1 hit van Frank Sinatra en Diwa Meijman speelt “These boots are made for walking”, de grote hit van Frank’s dochter, Nancy Sinatra.
 
Bron: dewerelddraaitdoor.vara.nl

Ephemera 1966

de rebelse jaren

You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970
in Victoria & Albert Museum, London t/m 27 februari 2017

“Wat valt er in godsnaam nog over die uitgekauwde jaren zestig te melden? Plenty! Het Victoria & Albert Museum in Londen heeft een monsterklus geklaard door enige ordening aan te brengen in de overweldigende nalatenschap van het tijdvak 1966-1970.”
Zo begint een artikel in de nieuwste VPRO-gids over de tentoonstelling You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970 in het Victoria & Albert Museum.

Revolution
Victoria & Albert Museum

You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970 [ vam.ac.uk ]

Napoleon & Woodstock

Op 15 augustus 1769 werd Napoleon geboren op Corsica
Op 15 augustus 1969 begon Woodstock

Beiden mobiliseerden een volksmassa, maar Napoleon en Woodstock hebben nog meer met elkaar gemeen. Ze zagen allebei het licht op de Ontslaping van de Moeder Gods, traditioneel het feest dat het kerkelijk jaar afsluit. Op de website van de Canadese schrijfster Shannon Selin las ik over de geboorte van Napoleon:

Napoleon Bonaparte was born on Tuesday, August 15, 1769, in Ajaccio, Corsica. France had acquired Corsica from the Italian city-state of Genoa the year before. Napoleon’s parents were Carlo and Letizia (Ramolino) Buonaparte. Their first surviving child, Giuseppe (Joseph), was 19 months old when Napoleon was born. Two older children, born in 1765 and 1767, had died in infancy.
 
August 15 marks the celebration of the Catholic Feast of the Assumption of Our Lady the Virgin Mary. Letizia was at mass in the Ajaccio cathedral when she felt severe labour pains. She left the service and walked the short distance to her house (Casa Buonaparte, now a museum), aided by Carlo’s sister Gertrude Paravicini.
 
Bron: shannonselin.com
Napoleon geboortehuis
gevelsteen in het geboortehuis van Napoleon in Ajaccio.
Here, on a couch in the salon – for there was no time to reach her bedroom – with the assistance of Gertrude and a maid-servant, Mammucia Caterina, she was delivered of her fourth child – a boy, with a big head and a very intelligent face, who screamed loudly, and soon began sucking his thumb, which was considered a good augury among the peasants of Corsica.
 
uit: H. Noel Williams, The Women Bonapartes, Vol. 1 (New York, 1909)
Woodstock ticket
kaartje voor vrijdag 15 augustus 1969
Early estimates of attendance increased from 50,000 to around 200,000, but by the time the gates opened on Friday, August 15, more than 400,000 people were clamoring to get in. Those without tickets simply walked through gaps in the fences, and the organizers were eventually forced to make the event free of charge. Folk singer and guitarist Richie Havens kicked off the event with a long set, and Joan Baez and Arlo Guthrie also performed on Friday night.
 
Bron: history.com

Revolver 50

vandaag 50 jaar geleden verscheen Revolver (1966)

Volgens Ian McDonald bereiken de Beatles in 1966 met Revolver de top. De jonge honden van She loves you en Can’t buy me love hebben aan geestverruimende middelen gesnuffeld en zijn zelfs kopje onder gegaan. Op Rubber Soul (december 1965) breekt er in Nowhere man al iets door van het nieuwe geluid, maar met Revolver is het evident geworden. The Beatles hebben het Neverland van de LSD nu ook bezocht. En deze ervaring opent een wereld van geestelijke inzichten (met name bij George Harisson) of vrolijk en soms donker absurdisme (Lennon). Muzikaal dringen de Beatles met psychedelische stijlmiddelen een nieuwe klankwereld binnen. Het duidelijkst is dat op nummers als I’m Only Sleeping, She Said She Said en natuurlijk hét psychedelische sluitstuk Tomorrow never knows.

Revolver
de Russische cover van Revolver
Op de website van Klaus Voormann, de ontwerper van de hoes van Revolver, is het boek Birth of an icon – Revolver 50 te bestellen.

Ian McDonald benadert in Revolution in the head het oeuvre van The Beatles niet als op zichzelf staand, maar als een exponent (misschien wel de belangrijkste) van een veel breder cultuurverschijnsel in de jaren zestig: de psychedelische revolutie. Daarom is het logisch dat hij Revolver (1966), Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967) en The Beatles (1968) tot de top rekent. Met deze albums vormden The Beatles de voorhoede van een counter culture die de kapitalistische westerse wereld vanaf 1966 definitief een alternatief bood: Turn on, tune in and drop out.

Side One
Taxman
Eleanor Rigby
I’m Only Sleeping
Love You To
Here, There and Everywhere
Yellow Submarine
She Said She Said
 
Side two
Good Day Sunshine
And Your Bird Can Sing
For No One
Doctor Robert
I Want to Tell You
Got to Get You into My Life
Tomorrow never knows

Mozart’s zusje

vrijdag gezien op NPO2: Nannerl, la soeur de Mozart (2010)

NannerlRegisseur René Féret heeft Nannerl, la soeur de Mozart gebaseerd op de gelijknamig roman van Rita Charbonnier. Het begint in de herfst van 1763 als Leopold Mozart met zijn vrouw en hun twee wonderkinderen aan een Europese rondreis door Europa begint. De Zevenjarige Oorlog is voorbij en met het talent van Nannerl en Wolfie hoopt vader Mozart roem en fortuin te vergaren. De Grand Tour van de Mozartjes begint in Versailles aan het hof van Lodewijk XV (1710-1774) waar Madame de Pomapadour (1721-1764) de machtigste vrouw is. Beiden komen niet echt in beeld, maar de dauphin Lodewijk Ferdinand speelt wel een rol. Hij raakt bevriend met Nannerl.

De zoon van Lodewijk XV was tijdens het bezoek van de familie Mozarts 34 jaar. Nannerl is in de film bijna vijftien maar dat klopt niet. In werkelijkheid was ze pas twaalf. Wolfgang Amadeus zou op 27 januari 1764 zijn achtste verjaardag vieren.

Nannerl, la soeur de Mozart is gemaakt met veel liefde voor details en laat een intiem beeld zien van de Mozartjes op hun rondreis door Europa. Nannerl wordt gespeeld door de dochter van de regisseur. Een andere dochter van Féret speelt ook een rol. René Féret moet zich in de positie van vader Mozart gevoeld hebben met zijn twee kinderen in zijn productie. Het is een gouden greep geweest om zijn dochters mee te laten spelen, want ze zijn zo naturel als dochters in de nabijheid van hun vader maar kunnen zijn.

Nannerl, la soeur de Mozart
Nannerl zoals Fragonard haar in 1764 gezien zou kunnen hebben.
Nannerl, la soeur de Mozart is gemaakt met veel liefde voor details en laat een intiem beeld zien van de Mozartjes op hun rondreis door Europa.
A private visit was organised in mid-December. Louis XV received them with Mme de Pompadour. Leopold found her beautiful but full of pride. She looked like an empress! He laughed when Wolfgang whispered to him that she looked like Threzel, their cook! After playing for her, Mozart wanted to kiss her. The marquise refused, which annoyed the little boy. Had he not kissed Maria Theresa of Austria? The fact is that the Mozart family came up against the rigidity of the French Court.
 
The official reception of the family was held at the end of December. Since the 24th they had been staying at the hôtel de Cormier (no. 6 of the present rue due Peintre Lebrun), close to the Château. After playing before the royal family, the Dauphine and Mesdames, the daughters of Louis XV, kissed the children several times, to the great satisfaction of Leopold. He measured the interest they took in them by the number of kisses given. Mme de Pompadour was put in her place!
 
On 1 January 1764, the family was invited to the king’s table. Wolfgang was seated beside queen Marie Leszczinska, Leopold close to the king and Nannerl between the Dauphin and Mme Adélaïde. The queen, who spoke German, acted as interpreter. At the end of the meal, Louis XV asked to hear Mozart playing the organ. A time was fixed for the next day, but the king was impatient to hear him and he got up and headed for the royal chapel. Everybody followed. The boy hit one prolonged note, then another, followed by a deluge of harmony. The king was stunned!
 
The Mozart family stayed for 16 days at Versailles. Leopold found the music of the royal chapel both good and bad. He thought the choirs were excellent, but the vocal music was too glacial, too French! They departed with a gift of 1,200 livres from the Menus Plaisirs funds of Louis XV, along with the many other presents that they had received. In March, Mozart dedicated to Mme Victoire, in gratitude, his first two sonatas for harpsichord published in Paris.
 
Bron: en.chateauversailles.fr

Nannerl, la soeur de Mozart [ imdb.com ] | nannerllasoeurdemozart.com