Voor mijn generatie is Doris Day vooral bekend geworden door het liedje van Doe Maar. Vanavond komt er een documentaire over haar waaruit ongetwijfeld zal blijken hoe mateloos populair deze actrice een halve eeuw geleden was. Kort na de sexuele revolutie zouden haar films vrijwel onmiddellijk bij de andere relieken van de duffe jaren vijftig worden bijgezet. Maar ook daar is weer verandering in gekomen. Een film als Down with Love een remake van Lover come Back uit 2003 die met veel liefde voor de vroege sixties is gemaakt, laat bijvoorbeeld zien dat de wereld van toen nu misschien wel duf lijkt, maar in feite heel hip was. Het modernisme was zo’ n beetje op zijn hoogtepunt aangekomen en daarmee ook het naoorlogse vooruitgangsoptimisme. In het tijdsbeeld is dat optimisme overal zichtbaar: in de mode, de grafische en industriële vormgeving, de pop art en natuurlijk ook in de muziek. Het vooruitgangsoptimisme uit die jaren liet zich nog niet begrenzen door het pijnlijke besef van een stervende planeet en kon ongeremd zijn gang gaan. En deze kracht laat zich nog steeds voelen. Achteraf bleken het naïeve jaren, maar ze waren tenminste wel heel blij.

dorisday.net

De documentaire Manufactured Landscapes van fotograaf Edward Burtynsky begint met een minutenlange tracking shot langs een bijna eindeloze productielijn in een Chinese fabriek. Met deze eenvoudige ene shot wordt een krachtig statement geplaatst tegenover het globalisme en het consumentisme in het bijzonder.

Daarna volgen we de fotograaf in China en Bangladesh langs schroothopen, scheepswerven, mijnen en industriële landschappen. Burtynsky heeft een missie en zijn werk kun je als een aanklacht beschouwen tegen de uitmergeling van onze planeet. Evenals de Nederlandse fotograaf Frits Weeda die in de jaren zestig met zijn foto’s de achterkant van de optimistische wederopbouw liet zien, zo laat Burtynsky de achterkant van onze huidige welvaart zien. Hij reist niet voor niets vaak naar China omdat dit land inmiddels de fabriek van de wereld is geworden. En waar geproduceerd wordt, zijn ook de dramatische gevolgen te zien van industrialisering. Zeker in een land als China waar de milieuwetgeving nog mijlenver achterligt op die in West-Europa. Maar ook al zijn wij milieubewuste Europeanen, als consument dragen we natuurlijk allemaal bij aan de vervuiling van het Chinese landschap.

Burtynsky’s foto’s zouden van een adembenemende maar verontrustende schoonheid zijn. Ik begrijp wat ermee bedoeld wordt, maar ik ben het daar niet mee eens. Als de relatie tussen schoonheid en goedheid verbroken is, kan er voor mij geen echte schoonheid zijn. Ernst Jünger schrijft in van zijn oorlogsdagboeken hoe hij geniet van de schitterende reflecties van een bombardement in zijn wijnglas. De gruwelijkheid van deze gebeurtenis wordt willens en wetens getransformeerd in een esthetische piekervaring. Zo kun je in de uitgemergelde, kaalgeschoren en vergiftigde landschappen ook prachtige kleuren en vormen zien. Maar in feite kijk je door deze ‘lijkfotografie’ naar het verminkte lichaam van moeder aarde. Om daar echt van te kunnen genieten, moet je pervers willen zijn. Niettemin blijft Burtynsky’s werk een krachtige aanklacht tegen onze consumptiemaatschappij.

Manufactured Landscapes (documentaire) | Edward Burtynsky [ masters-of-fine-art-photography.com ]

Deze documentaire over Jon Favreau die de toespraken schrijft voor Barack Obama wil ik vanavond niet missen. Dinsdag 10 maart om 15.05 wordt deze uitzending herhaald op dezelfde zender.

Quintillianus
De kunst van het spreken werd al 25 eeuwen geleden gezien als een hoeksteen van de staat. In het oude Griekenland verwoordde Aristoteles de eisen voor een goede toespraak. In de eerste eeuw na Christus werkte Quintillianus dit uit in een lijvig boek, dat in het Nederlands de titel De opleiding tot redenaar kreeg.
Bron: refdag.nl

Tegenlicht [ vpro.nl ]