Categorie archief: comics

70 jaar Blake en Mortimer

70 jaar Blake en Mortimer – 20 jaar Blake en Mortimer 2.0

De Zaak Francis BlakeToen twintig jaar geleden de stripklassieker Blake en Mortimer nieuw leven werd ingeblazen, behoorde ik tot degenen die enthousiast reageerden. Ook al was de meester dood, het was een grote verrassing dat zijn geesteskinderen weer een nieuw avontuur beleefden. De Zaak Francis Blake (1996) werd geschreven door Jean Van Hamme en getekend door Ted Benoit. De tekeningen overtroffen voor mij het verhaal dat ik voor een groot deel al kende. Want Van Hamme had wel heel veel gejat uit the 39 steps van John Buchan.

Edgar P.Jacobs overleed in 1987, vier jaar na Hergé . Net als Hergé wilde hij zijn oeuvre beschermen en vroeg hij de Belgische staat om de rechten op zijn werk te beheren. Maar deze had geen belangstelling. Na zijn dood werd de Stichting Jacobs opgericht die waakt over het oeuvre van de Brusselse meester. Toen in 1996 De Zaak Francis Blake verscheen, het eerste album uit de nieuwe reeks, spande de stichting een rechtszaak aan tegen uitgeverij Dargaud. Voor Philippe Biervé, biograaf van Edgar P. Jacobs en destijds voorzitter van deze stichting, was het een overwinning dat de rechter besloot dat het album niet verkocht mocht worden met de naam Edgar P.Jacobs op de omslag. Maar Dargaud loste het handig op door “van Edgar P.Jacobs” te veranderen in “naar de personages van Edgar P.Jacobs.”

Wrang voor de Stichting Jacobs is dat er door anderen nu dik verdiend wordt aan de personages van Edgar P.Jacobs, terwijl de Stichting daar niets van krijgt. Elke titel is in Frankrijk goed voor meer dan een half miljoen exemplaren. En ook in Nederland en Vlaanderen wordt Blake en Mortimer 2.0 goed verkocht, want 60.000 exemplaren is enorm veel voor een stripalbum.

Het Testament van William S.Wat Hergé wel gelukt is, namelijk dat na zijn dood zijn geesteskind geen nieuwe avonturen (van anderen dus) zou beleven, (wat Vandersteen met Suske en Wiske vanuit commercieel oogpunt juist wél wilde!), is Jacobs niet gelukt. Anderen, in dit geval uitgeverij Dargaud, zijn nu met zijn personages aan de haal gegaan. Dat spijt mij voor de Stichting Jacobs maar ik moet ook toegeven dat ik tot de liefhebbers behoor die de twaalf oorspronkelijke albums (1946-1971) van de meester naast de twaalf albums uit de nieuwe reeks in mijn stripboekenkast heb staan.

Het is een traditie geworden dat de nieuwe (nederlandstalige) Blake en Mortimer in december verschijnt. Afgelopen woensdag was het zover en ik ging naar mijn favoriete stripboekhandel voor Het Testament van William S., het zevende verhaal uit de nieuwe reeks dat door Yves Sente geschreven en door André Juillard getekend is. Binnenkort volgt een bespreking.

blake-and-mortimer-so-british.over-blog.com

jongensverhaal

gelezen: Blake en Mortimer – De staf van Plutarchus (2014)

De staf van PlutarchusIn december 1977 kocht ik het allereerste verhaal van Blake en Mortimer, Het geheim van de zwaardvis. Dit verscheen in 1946 in het blad Kuifje. Destijds was het nog verdeeld over twee albums (tegenwoordig over drie). Het is een echt jongensverhaal dat zich afspeelt tegen de achtergrond van een Derde Wereldoorlog. Edgar P. Jacobs, de schrijver en tekenaar van Blake en Mortimer begon waarschijnlijk aan dit verhaal toen de Tweede Wereldoorlog nog niet eens officieel ten einde was. Hij voorzag toen al een nog vernietigender oorlog met kernwapens. Merkwaardig genoeg is de agressor in Het geheim van de zwaardvis een keizer uit het vreedzame Tibet die zetelt in de Potala in Lhasa. Je zou uit de Tibetaanse hoofdstad eerder de eeuwige vrede verwachten.

Het geheim van de zwaardvis
Het geheim van de zwaardvis (I en II)

Afgelopen weekend las ik de meest recente Blake en Mortimer De staf van Plutarchus dat vandaag precies twee jaar geleden verscheen en getekend is door André Juillard. Het leuke van dit verhaal is dat het een prequel is van Het geheim van de zwaardvis en het einde sluit precies aan op het begin van het verhaal uit 1946. Blake en Mortimer ontmoeten hier voor het eerst Olrik. Ook zien we agent Hasso terugkeren en de geheime basis Scaw Fell in Schotland, dat qua naam en locatie een duidelijke overeenkomst heeft met Skyfall van James Bond. Maar Edgar P.Jacobs bedacht dit al in 1946!

Op 14 december a.s. verschijnt Het testament van William S., het allernieuwste verhaal van Blake en Mortimer. Het werd geschreven door Yves Sente en getekend door André Juillard die zich bewezen hebben als een sterk duo.

blakeetmortimer.com | blake-and-mortimer-so-british.over-blog.com

Laatste Kuifje 1976

herlezen: Kuifje en de Picaro’s (1976)
Hergé in het Grand Palais Parijs, 28 september 2016 tot 15 januari 2017

Kuifje en de Picaro'sHet is veertig jaar geleden dat het laatste album van Kuifje verscheen. Gisteren besloot ik Kuifje en de Picaro’s weer eens te herlezen. Het eerste dat mij opvalt, is dat we Kuifje voor het eerst niet in zijn onafscheidelijke plusfour zien, maar in een lange broek. In het voorlaatste album Vlucht 714 (1968) droeg hij zijn pofbroek uit de jaren dertig nog altijd, maar in de jaren zeventig bleek deze uiteindelijk versleten.

Dat Kuifje met zijn tijd is meegegaan, zien we op meer plaatsen in Kuifje en de Picaro’s. Hij komt op een brommer het verhaal binnengereden, draagt een valhelm met peace-sticker en doet aan yoga. Voor de rest blijft het een ouderwets avontuur van Kuifje met guerilla, indianen en in de marge wat archeologie. Meest originele scheldwoord van kapitein Haddock: “stelletje prehistorische Zapoteken!” Ik vraag me af of de half miljoen Zapoteken die er nu nog in Mexico leven, dit ook kunnen waarderen.

Hergé dans le Grand Palais | nl.tintin.com

comak

de vervlakking van Suske en Wiske

de circusbaronIn 1976 las ik bijna iedere week een album van Suske en Wiske. Ik leende ze van de buurkinderen maar was in 1975 ook begonnen zelf albums te kopen, meestal tweedehands op de markt en soms nieuw. Ik spaarde er zo’n tachtig. Gelukkig ontdekte ik op tijd dat de nieuwste Suske en Wiskes niet meer zo leuk waren. Na 1970 was het met deze strip bergafwaarts gegaan en eigenlijk waren de verhalen vanaf 1960 al niet meer zo leuk. Gelukkig heb ik alle verhalen uit de jaren vijftig compleet. Willy Vandersteen zou de eerste 25 of misschien wel eerste 35 zelf getekend hebben. Daarna werd het studiowerk en werd Suske en Wiske volgens formule geproduceerd. De verhalen werden na 1960 moralistisch en sentimenteel, de tekeningen sjabloonachtig.

Suske en Wiske was ooit een van de beste, kleurigste en levendigste strips van Europa, maar werd vanaf de jaren zestig omgevormd tot een kleurloos massaproduct.

In een Stripschrift uit 1979 werd Suske en Wiske uitgebreid onder de loep genomen. De conclusie van een beschouwend artikel over de ontwikkeling van 1946 tot 1979 was duidelijk: Suske en Wiske was ooit een van de beste, kleurigste en levendigste strips van Europa, maar werd vanaf de jaren zestig omgevormd tot een kleurloos massaproduct. Stripschrift noemt het comak analoog aan muzak.

Muzak is het amorfe geluidsbehang dat in supermarkten nu al enige jaren voor “sfeer” moet zorgen. Muzak is muziek zonder dynamische overgangen of tempowisselingen, het is volledig glad en emotieloos; klankruis. Maar de goede luisteraar kan af en toe melodieën herkennen van in oorsprong verre van vlakke of emotieloze muziek. Het is echter de manier waarop hij gespeeld wordt die deze muziek zo vlak en zo doods maakt. Zo is het ook met Suske en Wiske: wat Vandersteen te vertellen heeft is niet wezenlijk veranderd, maar de manier waarop wél. Zoals muziek tot muzak kan geraken, is comic hier comak geworden. Het kan geen toeval zijn dat met de muziek ook Suske en Wiske in de supermarkten terecht is gekomen.
 
uit: Stripschrift 121/122 (1979)

Hergé, de geestelijk vader van Kuifje, heeft de teloorgang van Suske en Wiske in de jaren zeventig nog meegemaakt. Om zijn geesteskind Kuifje te beschermen tegen vervlakking, heeft hij in zijn testament laten vastleggen dat niemand na zijn dood met de avonturen van Kuifje verder mocht gaan. Bij Kuifje is in 1975 de teller op 23 albums blijven staan. Van Suske en Wiske zijn sinds 1975 alweer 177 nieuwe albums verschenen…

Suske en Wiske verhalen uit de jaren zestig
 
de gramme huurling1960 De windmakers 126, De gouden cirkel 118, De zingende zwammen 110 1961 De wolkeneters 109, De klankentapper 103 1962 De wilde weldoener 104, Het hondenparadijs 98, De kaartendans 101 1963 De kwakstralen 99, Het rijmende paard 96, De sissende sampan 94 1964 Sjeik El-Rojenbiet 90,De nerveuze Nerviërs 69, Het zoemende ei 73 1965 De koddige kater 74,De schone slaper 85, De apekermis 77 1966 Jeromba de Griek 72, De dulle griet 78 1967 De poenschepper 67, Wattman 71, Het mini-mierennest 75 1968 De zeven snaren 79, De gramme huurling 82, Tedere Tronica 86 1969 De briesende bruid 92, De junglebloem 97, De dromendiefstal 102

Ik hou het bij de albums uit de jaren vijftig. Die van de jaren zestig zijn weliswaar al veel minder, maar worden in mijn boekenkast als jeugdsentiment gekoesterd. Deze zomer herlas ik voor de zoveelste keer De bronzen sleutel uit 1950/51. Dit verhaal staat op de derde plaats in de Suske en Wiske hitparade. De verhalen uit de legendarische blauwe reeks (1950-1959) staan allemaal hoog genoteerd. Een van mijn favorieten, De circusbaron (1952/53) staat op een zestiende plaats.

Suske en Wiske 60 jaar [ W&V ] | suskeenwiske.ophetwww.net

een meester uit Brussel

opnieuw gelezen in Eppo: De omzwervingen van Steven Severijn (1975)

René FolletVeertig jaar geleden verscheen in Eppo de strip De omzwervingen van Steven Severijn geschreven door Yvan Delporte en getekend door René Follet (Brussel, 1931). De manier van tekenen deed mij denken aan die van Hans G. Kresse. Dat was geen toeval want Kresse was een groot voorbeeld voor Follet. Ook werd hij beïnvloed door Joseph Gillain (Jijé), samen met Hergé en Edgar P. Jacobs een van de drie groten van de Brusselse School. De laatste vroeg Follet in de jaren vijftig om mee te werken aan de reeks Blake en Mortimer maar Follet weigerde. “Verwaand als ik was, sloeg ik zijn aanbod af. Ik was pas twintig en gek om die samenwerking af te wijzen.” zei Follet hier later over.

René Follet
Door zijn schilderachtige tekenstijl zie ik René Follet eerder als schilder dan als tekenaar.

Kresse en Jijé werkten in een stijl die tegengesteld is aan de beroemde “klare lijn” van Hergé: geen gesloten contouren en geen beheersing van het wit. In plaats daarvan woeste penseelstreken en veel donkere partijen. Een stijl die het in zwart-wit veel beter doet dan in kleur.

Steven Severijn
de eerste drie verhalen van De omzwervingen van Steven Severijn: Het vertrek, Onraad in China, De gordel van smaragd

Helaas is René Follet tamelijk onbekend gebleven. Hij experimenteerde te graag om zich te binden aan een vaste reeks en voor een striptekenaar, die het toch moet hebben van de bekendheid van zijn stripheld, is dat een groot risico. Maar Follet is en blijft een kunstenaar met een meesterhand, die vooral onder zijn collega’s veel bewondering afdwingt.

René Follet
penseeltekening van René Follet

René Follet wil zichzelf nog steeds verrassen [ zozolala.com ] | La Malle aux trésors [ youtube ]

Next Generation Underground

ATAK – Georg Barber (1967)

In 2006 doceerde ATAK het vak illustratie aan de Sint-Lucasacademie in Gent. Voor beeldend kunstenaar en hipster Brecht Vandenbroucke, die toen zijn leerling was, werd een nieuwe wereld geopend. ATAK werkt in de traditie van de Amerikaanse underground die put uit het oneindige materiaal van de massabeeldcultuur. Vaak zijn dat stripfiguren, logo’s, tekst en iconische moderne kunst. Illustratoren die in deze traditie werken, zoals Gary Leib, Gary Baseman en Gary Taxali, verzamelen vaak poppetjes en stripfiguren.

ATAK
ADA Von Gertrude Stein
Die Tollen Hefte Nr.25

ATAK [ de.wikipedia.org ]

Ephemera

Ephemera uit de jaren ’50 en ’60 op Pinterest

Tot een paar jaar geleden verzamelde ik plaatjes uit de jaren vijftig en zestig op de harde schijf van de computer. Tegenwoordig pin ik ze vast in de cloud van Pinterest, keurig geordend op prikborden. In het Engels worden fenomenen met een korte houdbaarheidsdatum “Ephemera” genoemd. In het Nederlands heeft dit woord niet onmiddellijk een positieve klank. Het zou zomaar een geslachtsziekte kunnen zijn. En biologen weten dat de naam verwijst naar het geslacht van de wantsen, een tamelijk onfris diertje. Tot die familie behoort ook de ephemera danica, beter bekend als de groene eendagsvlieg.

Ephemera 1960's
tien van mijn prikborden met ephemera uit de jaren zestig op pinterest.com
e·phem·er·a
things that exist or are used or enjoyed for only a short time. items of collectible memorabilia, typically written or printed ones, that were originally expected to have only short-term usefulness or popularity.

In het verzamelen van plaatjes op pinterest.com vat ik ephemera iets breder op. Alles wat kenmerkend is voor de stijlperiode van de jaren vijftig en zestig, is voor mij ephemera. Van de vinnen van de Cadillac tot de paviljoenen van de expo’s uit 1958, 1964 en 1967. De meeste expo-bauten bleken inderdaad zeer vergankelijk, maar het atomium in Brussel en ook de pink cadillac bleken juist onvergankelijke stijliconen.

Ephemera 1960 [ pinterest.com ]