Categorie archief: film

sluwe heks

vanmiddag gezien op Een: The Little Foxes (1941)

bette davisDe titel van het gelijknamige toneelstuk van Lillian Hellman (1905–1984) uit 1939 waarop deze film is gebaseerd, is ontleend aan het Bijbelboek Hooglied van koning Salomo. “Vangt gijlieden ons de vossen, de kleine vossen, die de wijngaarden verderven, want onze wijngaarden hebben jonge druifjes.” In Nederland en Vlaanderen verscheen The Little Foxes onder de titel de hyena’s. Regisseur William Wyler verfilmde het toneelstuk in 1941.

Vangt gijlieden ons de vossen, de kleine vossen, die de wijngaarden verderven, want onze wijngaarden hebben jonge druifjes.

Hooglied 2: 15

Net als in The Letter (1940) staan Herbert Marshall en Bette Davis weer tegenover elkaar als echtgenoten. De een te goeder en de ander te kwader trouw. Ik moest daarom regelmatig aan The Letter denken. Beide films werden beladen met nominaties voor een Academy Award maar wonnen er uiteindelijk niet één. Het einde van The Little Foxes (1941) deed mij sterk denken aan het einde van Sweet Smell of Success (1958) waarin tenslotte ook een zuivere ziel de band met een sluw en verdorven familielid verbreekt. In beide films “verderven de vossen de wijngaard”, maar ze verliezen ook “het jonge druifje”.

The Little Foxes [ imdb.com ]

Franse Hitchcock

gezien op Canvas: Les Diaboliques (1955)

les diaboliques afficheFilm noir heeft in zijn naam een dubbele verwijzing naar een Franse oorsprong. Film is een Franse uitvinding en het nieuwe medium werd tot de Eerste Wereldoorlog gedomineerd door de Franse filmindustrie. Noir verwijst naar de sombere, existentialistische levensbeschouwing die in Parijs gepatenteerd is. Maar het genre is in de jaren veertig in de Verenigde Staten tot bloei gekomen. Ook in de jaren vijftig, waarin het existentialisme het geestelijk klimaat beheerste, bleef film noir het goed doen.

Vorige week was op Canvas Les Diaboliques (1955) te zien. Samen met Le salaire de la peur (1953) is het een van de beste films van Henri-Georges Clouzot. In beide films speelt zijn vrouw Vera Clouzot. Zij was van Braziliaanse afkomst en speelde slechts in drie films, alle drie geregisseerd door haar man. Net als Greta Garbo en Catherine Deneuve heeft ze een sfinxachtig, voornaam gezicht. Als zo’n gezicht daarbij nog Frans spreekt, kun je het niet deftiger krijgen. Vera Clouzot heeft grote ogen die erg geschikt zijn voor de shock-and-awe-scènes. Bovendien contrasteren ze goed met de vileine oogopslag van Simone Signoret.

veraclouzot_self
Vera Clouzot in een scene die associaties oproept met vampierenfilms maar ook doet denken aan de beroemde scene uit Suspicion (1941) van Hitchcock
Vera Clouzot heeft grote ogen die erg geschikt zijn voor de shock-and-awe-scènes. Bovendien contrasteren ze goed met de vileine oogopslag van Simone Signoret.

Les Diaboliques is een film noir waarin horror en mysterie gecombineerd worden. Clouzot laat zich zien als een Franse Hitchcock. Ook zie ik een parallel met Ascenseur pour l’échafaud (1958). De fotografie in de film zit vol expressionisme: langgerekte schaduwen, close ups, diagonalen en andere “grafische” elementen. Aan het einde van de film komt een waarschuwing: wees niet diabolisch en verklap nooit de plot. Ga onbevangen kijken en laat je tenslotte verpletteren door de laatste drie minuten…

Les Diaboliques [ imdb.com ]

In der Beschränkung zeigt sich der Meister

Alfred Hitchcock en het uitzicht driehoog achter
zaterdag gezien op BBC2: Rope (1948) zondag op BBC2: Rear Window (1954)

Rope was de eerste Hitchcock in Technicolor. Het was ook de eerste film van Hitchcock met James Stewart. Daarna zou Hitchcock hem nog driemaal een mannelijke hoofdrol geven naast een vrouwelijke hoofdrol: in Rear Window (1954) naast Grace Kelly, in The Man Who Knew Too Much (1956) naast Doris Day en in Vertigo (1958) naast Kim Novak.

rope cast
Hitchcock (rechts) en de cast van Rope voor het cyclorama van Manhattan

Rope en Rear Window hebben meer met elkaar gemeen dan dat beide films 1. van Alfred Hitchcock 2. met James Stewart en 3. in Technicolor zijn. Ze zijn ook experimenteel van opzet. Zo wilde Hitchcock alles met één camera op één locatie filmen. Het liefst had hij Rope in één shot gefilmd, maar technisch was dit niet mogelijk. De filmspoelen van de enorme Technicolor kleurencamera’s hadden in 1948 maximaal tien minuten speelduur.

Rear Window werd niet in één keer opgenomen, maar had ook een extreme beperking: De camera bleef de hele film op één punt staan. Imposant in Rear Window is het decor. De complete binnenruimte van een woonblok in New York is in de studio 1:1 nagebouwd. De camera blijft weliswaar binnen, maar registreert door het raam wat er buiten en binnen bij de achterburen gebeurt.

Ook Rope heeft een fascinerend decor. De plaats van handeling is een penthouse in New York. Het decor, een zogenaamd cyclorama, is minutieus nagebouwd met schaalmodellen van wolkenkrabbers waaronder het iconische Empire State Building en Chrysler Building. Aan alles is gedacht. Wanneer de avond valt, kleurt de lucht rood en gaan er lampjes aan. De verspringende kleuren van naburige neonreclame, geven in de slotscène een spookachtig effect aan het interieur.

cyclorama uit Rope 1948
cyclorama van Manhattan uit Rope (1948)

Op het web ontdekte ik een blog dat helemaal gewijd is aan matte painting. Tijdens de klassieke Hollywoodperiode werden er vaak trompe-l’œil decors geschilderd. Tegenwoordig heeft Computer Generated Imagery de matte painting verdrongen. Op deze site vond ik foto’s van het decor uit Rope en nog een ander cyclorama van Manhattan uit de film The Fountainhead (1949).

cyclorama uit Rope 1948
het cyclorama uit Rope is een ingenieuze maquette met ingebouwde lichteffecten.
Manhattan cyclorama
cyclorama van Manhattan uit The Fountainhead (1949) dat ook als propaganda van het kapitalisme geïnterpreteerd kan worden.

Rear Window (1954) is vanmiddag om 15.10 te zien bij BBC 2.

Rope [ imdb.com ]