Eind jaren vijftig brak niet alleen de rock ‘n roll door, maar ook de easy listening. Meestal ging het daarbij om “onsterfelijke melodieën” of bekende muziek uit musicals en films. Het waren licht-klassieke arrangementen vaak met veel blazers. In Europa vlogen langspelers van Mantovani, Bert Kaempfert en James Last de deur van de platenwinkel uit. En in de Verenigde Staten platen van Ferrante & Teicher. Ferrante & Teicher? Hier heeft dit pianoduo nooit echt naam gemaakt. Of er moet nog een film over de heren gemaakt worden, zoals dit jaar met Liberace gebeurd is.

Ik ontdekte het duo door de film The Apartment (1960) van Billy Wilder. De score is gecomponeerd door Adolph Deutsch. Het is rijk georkestreerde filmmuziek met hier en daar zwijmelarrangementen voor strijkers zoals tot 1960 nog gebruikelijk was in een romantische komedie. De film kwam in de zomer van 1960 uit maar speelt zich af rond kerst 1959. Eigenlijk is het dus een kerstfilm. De langspeler van Ferrante and Teicher zal met kerst 1960 in Amerika onder heel wat kerstbomen hebben gelegen.

Ferrante & Teicher [ en.wikipedia.org ]

Als ik de Spaanse ziel in één woord moet typeren, dan weet ik niet te kiezen tussen staccato en frygisch. Het staccato geeft de beweging en het frygisch de stemming van de Spaanse ziel aan. En stemming en roering van de ziel horen bij elkaar. Om in de Spaanse ziel door te dringen, hoef je geen Spanjaard te zijn.

Ik luister op dit moment naar niet-Spaanse componisten die rond 1960 muziek hebben geschreven waarin we het hart van Spanje horen kloppen: Sketches from Spain (1960) en de filmscore El Cid (1961). Maar toch is dit geen Spaanse muziek. Sketches from Spain van Miles Davis en Gil Evans is een jazzalbum en de filmscore bij El Cid van Miklós Rózsa is filmmuziek uit Hollywood. In een tijd waarin we veel reflecteren over “nationale identiteit”, laat deze muziek horen dat de volksziel vloeibaar is. De Spaanse ziel “doet het” met Jazz en Hollywood zonder dat deze verkracht of zielloos wordt.

De epische filmmuziek van Miklós Rózsa is vaak even monumentaal als de titels van de films waarvoor hij componeerde: Quo Vadis, Ben Hur, The King of Kings en El Cid. Het is spectaculaire Hollywoodmuziek, maar als je goed luistert, hoor je in het lovetheme van El Cid (The falcon and the dove) Hongaarse volksmuziek samensmelten met de ziel van Spanje. Rózsa kreeg twee oscarnominaties voor zijn score.

De frygische toonladder is een van de zeven diatonische hoofdkerktoonsoorten of modi zoals die in de westerse muziek worden gebruikt. Deze toonladder kan worden verkregen door op een piano vanaf de E een octaaf omhoog te spelen op de witte toetsen tot de eerstvolgende E. De frygische toonladder is een mineurladder. Kenmerkend voor deze toonreeks is de kleine secunde. Dit geeft deze toonladder een enigszins mysterieuze, “exotische” of “Spaanse” sfeer.
Bron: nl.wikipedia.org

Sketches of Spain is een jazz-plaat van Miles Davis en Gil Evans, die de arrangementen en het dirigeerwerk voor zijn rekening nam. De plaat werd in 1960 uitgegeven door Columbia. De opnames vonden plaats in november 1959 en maart 1960 in de 30th Street Studio in New York City. Na Miles Ahead en Porgy and Bess, was Sketches of Spain de derde samenwerking tussen Miles Davis en Gil Evans.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Samen in bed genoten van een disco party op televisie. Back to the seventies met The Trammps, Giorgio Moroder, Saturday Night Fever, The Bee Gees, KC & the Sunshine Band, Chic, Silver Convention en natuurlijk Donna Summer. De carrière van the Queen of Disco begon in 1974 in Van Oekel’s Discohoek. Na Je t’aime… Moi non plus (1969) werd voor de microfoon weer de liefde bedreven. Earl Young van The Trammps legde ons uit wat four on the floor is en Nile Rodgers van Chic vertelde nog eens hoe Le Freak ontstaan is. Het jaar waarin de disco definitief doorbrak was 1977, ik was veertien.

Voordat ik in het najaar voor het eerst van punk hoorde, was er de hele zomer zeer dansbare muziek op de radio geweest: Cokane in my Brain van Dillinger en A real Mother for Ya van Johnny Guitar Watson bijvoorbeeld. Maar ook Ma Baker van Boney M en Yes Sir I can Boogie van Baccara, respectievelijk Duitse en Spaanse disco. Diezelfde gedenkwaardige zomer kwam ook I Feel love van Donna Summer uit. Dit revolutionaire nummer van Giorgio Moroder met zijn syncopische beats wordt tegenwoordig als de moeder van de elektronische dancemusic beschouwd.