zondagavond gezien op BBC2: episode 1 van War and Peace (2016)
Tolstoj’s klassiekers Oorlog en Vrede (1869) en Anna Karenina (1877) blijven fris genoeg om nog steeds verfilmd te worden. Een week geleden besteedde ik nog aandacht aan de laatste verfilming van Anna Karenina uit 2012 met Keira Kneightly in de hoofdrol. Voor de jongste verfilming van War and Peace (2016) speelt Lily James, bekend van Downton Abbey, de rol van Natasha Rostova. Ze wordt geflankeerd door Paul Dano (als Pierre Bezukhov) en James Norton (als Andrei Bolkonsky). De eerste aflevering trok in Engeland 6,3 miljoen tv-kijkers.
Het re-enactment werd opgenomen in Litouwen. In de eerste episode zagen we de Slag bij Austerlitz (2 december 1805) die plaats vond in het huidige Tsjechië. Door het slagveld in kruitdampen te verhullen, maakt het weinig uit waar een gevechtscène wordt opgenomen.
website van de BBC-serie War and peace
Rubens Peale geschilderd door zijn broer.
Bij dit portret uit 1801 denk ik altijd aan de kippige Pierre Bezukhov uit Oorlog en Vrede
zaterdagavond gezien bij de VPRO: La grande bellezza (2013)
“Reizen is erg nuttig, het zet de verbeelding aan het werk. De rest is teleurstelling en pijn. Onze reis is volledig denkbeeldig en dat is ook haar kracht.” Een film die begint met een citaat uit Voyage au bout de la nuit (Reis naar het einde van de nacht) van Céline zal onze zingeving op de proef stellen. Van Céline tot Houellebecq bestaat er in de Franse literatuur een uitgesproken tegenhanger van het joi de vivre. Ook de levenslustige Italianen zijn vertrouwd met gecultiveerde zwartgalligheid. Niet alleen in de literaire traditie, maar ook in de Italiaanse film keert het pikzwarte mensbeeld telkens terug.
In La grande bellezza draait het om de schrijver Jep Gambardella die al tientallen jaren niets meer geproduceerd heeft. Sinds de jaren zeventig is hij de ongekroonde koning van het mondaine leven in Rome. Zijn leven bestaat uit een aaneenschakeling van party’s. Op een spetterend feest ter gelegenheid van zijn 65e verjaardag maken we kennis met zijn wereld: een club feestbeesten waarvan de meesten lijden onder lichamelijk en moreel verval en de knagende pijn van existentiële leegte. Jep heeft geen hoge dunk van het mensdom. Maar als hij vlak na zijn 65e verjaardag geconfronteerd wordt met het overlijden van een vroegere liefde, keert zijn gevoel weer terug en gaat hij weer op zoek naar de schoonheid.
The most important thing I discovered a few days after turning 65 is that I can’t waste any more time doing things I don’t want to do.
Jep Gambardella
La grande bellezza trailer
Jep Gambardella: “Alles ligt bezonken onder het gekwebbel en lawaai. De stilte en het sentiment. De emotie en de angst. De bij vlagen luttele sprankjes van schoonheid. En dan de akelige naargeestigheid en miserabele mensheid.”
De eeuwige stad vormt een mooi decor voor melancholie en bezinning en regisseur Paolo Sorrentino (1970) laat dit contrasteren met het dolce vita van de Romeinse beau monde. La grande bellezza is een delirium van wervelende beelden, onverwachte overgangen, interrupties en surrealistische taferelen. Ook de muziek beschrijft een soort achtbaan van emoties, van serene koorzang van Arvo Pärt naar stampende disco.
Hitchcock noemde Shadow of a doubt uit 1943 vaak als zijn favoriete film. Het was zijn vijfde film na Rebecca (1940) die voor zijn grote doorbraak in de Verenigde Staten had gezorgd. Voorganger Suspicion (1941) heeft een titel en thema dat overeenkomt met Shadow of a doubt: een vrouw wordt heen en weer geslingerd in haar verdenking van een man die zij in vertrouwen heeft genomen. De cast bestaat ditmaal niet uit Engelse sterren als Joan Fontaine, Laurence Olivier of Gary Grant, maar uit de Teresa Wright en Joseph Cotten. Cotten is natuurlijk vooral bekend van Citizen Kane (1941), The Magnificent Ambersons (1942) en The Third Man (1949).
In de cinematografie zien we diagonale shots als in Suspicion en de invloed van de fotografie van Gregg Toland. In de openingsbeelden fraaie straight photography van het straatbeeld in New Jersey aan het begin van de jaren veertig. De Pulaski Skyway komt overigens ook voor in de films Hair (1979) von Miloš Forman, War of the Worlds (2005) van Steven Spielberg en in de tv-serie The Sopranos (1999–2007).
In de openingsbeelden van Shadow of a doubt zien we de Pulaski Highway (1932) in New Jersey.
Shadow of a Doubt is a precursor to the menace of Blue Velvet and the sexual tensions of American Beauty – and stays with you much longer than either of them.
Volgens Hannah Arendt trok er door het denken van haar leermeester Martin Heidegger een storm. “Hij komt uit het oeroude en wat hij achterlaat, is iets volmaakts, dat zoals al het volmaakte terugvalt aan het oeroude.” Wij gingen bij de beroemde blokhut in Todtnauberg kijken of Arendt gelijk had.
In het Rijk van de Geest is alles tegenwoordige tijd en daar alleen ben je onsterfelijk. Zolang je maar niet vergeten wordt, leef je voort. Maar als je bent weggezonken in het collectieve geheugen, kun je met een lemma op wikipedia.org weer boven water komen.
Deze serie begon op 9 april 2010, precies 145 jaar na het einde van de Civil War, misschien wel het grootste trauma uit de Amerikaanse geschiedenis. Het laatste artikel verscheen op 3 juli 2013. Dat was precies 150 jaar na de Slag bij Gettysburg, het keerpunt in de oorlog.
Weinig historische figuren zijn zo vaak geschilderd als Napoleon Bonaparte. Niet alleen tijdens zijn bewind maar ook daarna bleven schilders historische gebeurtenissen vastleggen met Napoleon in het centrum van de aandacht. Geschiedvervalsing. Omdat het moest.
Met de Goethezeit wordt in Duitsland de periode 1770-1830 aangeduid. Niet alleen de filosofie, literatuur, beeldhouwkunst, architectuur en muziek kwamen in het Duitse taalgebied tot bloei maar ook de romantische landschapsschilderkunst.
Tot in de 19e eeuw was de reis naar Italië voor veel kunstenaars een verplicht nummer. Tijdens de Grand Tour werden Venetië, Florence en Rome bezocht waar de meesters bestudeerd werden. Maar het Italiaanse landschap bleek voor veel kunstenaars aantrekkelijker.
Nu de overheid zich als mecenas heeft teruggetrokken worden veel kunstenaars weer afhankelijk van rijke opdrachtgevers en verzamelaars. Net als vroeger dus, toen veel kunstenaars vaak tegen wil en dank de lakeien van de heersende klasse waren.
De Philokalia is een verzameling geestelijke geschriften die tussen de vierde en veertiende eeuw (in het Grieks) geschreven zijn en in de achttiende eeuw door de heilige Nikodimos van de berg Athos gebundeld zijn. Zijn tijdgenoot Paisius Velichkovsky maakte een vertaling in het Kerkslavisch.
In de Middeleeuwen was er eigenlijk maar één boek. Na de revolutie van de boekdrukkunst kreeg de Bijbel concurrentie van eigentijdse maar vooral ook van klassieke geschriften. De compilatie van mythen die Ovidius aan het begin van onze jaartelling in klassiek Latijn had samengesteld, werd een inspiratiebron voor ontelbare schilders.
Dante stelt zich het Inferno voor als een trechter die breed begint onder het aardoppervlak en dan toeloopt naar het ijskoude middelpunt van de aarde. Daar zetelt Lucifer. Er zijn negen kringen. Dante en Vergilius ontmoetten er steeds grotere zonden en grotere zondaars.
Chicago en New York werden eind 19e eeuw proeftuinen waar de skyscraper dankzij een stalen constructie steeds hoger kon worden. Er lagen ook twee Amerikaanse gedachten aan ten grondslag:
"Form follows function" en "The sky is the limit."
In de zomer van 2009 was in het Atomium in Brussel de tentoonstelling A la recherche du “Style Atome” te zien. Het is een swingende stijl uit de jaren vijftig die nog steeds beoefend wordt. Noem het geen retro. De atoomstijl is iets speciaals.
In 1963 begon de Franse striptekenaar Jean Giraud (1938-2012) samen met scenarist Jean-Michel Charlier (1924-1989) aan zijn levenswerk: Blueberry. Ze lieten zich daarbij inspireren door de spaghettiwestern. Het 50-jarige jubileum van zijn antiheld maakte Giraud net niet meer mee. Hij overleed in 2012.
Belgian woodcuts & Russian Luboks. Underground comics & Midcentury Modern. Genesis, Pink Floyd & Film Noir ...
These are a few of my favorite things ...