Tusschen twee vuren

vandaag wordt het Paviljoen Nederland en de Eerste Wereldoorlog geopend

Tot zo’n 25 jaar geleden was er in Nederland nauwelijks belangstelling voor de Eerste Wereldoorlog. Wanneer ik vroeger aan mijn ouders (die van 1930 zijn) iets over de Grote Oorlog vroeg, was hun antwoord meestal “dat was net vóór onze tijd” of “daar hebben we op school nooit iets over geleerd”. Maar de Tweede Oorlog was ook net voor mijn tijd en ik heb daar op school van alles over geleerd, dacht ik dan. Het lijkt logisch: Nederland was in de Tweede maar niet in de Eerste Wereldoorlog bezet, zodat na 1945 altijd alle aandacht naar de Tweede Wereldoorlog is gegaan.

website WO I nu
na de opening van het paviljoen bij Huis Doorn gaat op 1 oktober de website Eerste Wereldoorlog Nu in de lucht

Toch hebben mijn grootouders in Nederland de Eerste Wereldoorlog meegemaakt, zij het op afstand. Mijn oma gebruikte soms een Vlaams woord, dat had ze als meisje geleerd van Belgische vluchtelingen die in Nederland werden opgevangen. Gelukkig worden we er ons steeds meer van bewust dat de Eerste Wereldoorlog niet aan ons land voorbijgegaan is. De tentoonstelling die vandaag in het nieuwe tentoonstellingspaviljoen bij Huis Doorn geopend wordt, is een van de vele evenementen waarmee we in Nederland stil staan bij de Eerste Wereldoorlog. Wie deze van heel dichtbij wil ervaren, kan het beste nog altijd naar West-Vlaanderen gaan, waar de Grote Oorlog al honderd jaar dagelijks aanwezig is.

H.K.H. Prinses Beatrix zal op 4 september 2014 het nieuwe tentoonstellingspaviljoen openen. De voormalige garage van de Duitse keizer Wilhelm II is verbouwd en uitgebreid met een glazen uitbouw. In de historische garage is de vaste tentoonstelling ‘Tusschen twee vuren’ gewijd aan het neutrale Nederland, dat tussen 1914 en 1918 letterlijk ligt ingeklemd tussen de oorlogvoerende grootmachten. Aan de hand van vijf thema’s: vluchtelingen, mobilisatie, economie/schaarste, publieke opinie en democratie wordt het verhaal verteld. In de uitbouw zullen tijdens de herdenkingsjaren 2014-2018 wisselende presentaties worden gemaakt over de betekenis van de Eerste Wereldoorlog voor het moderne Nederland en Europa. Er bestaat in Nederland nog geen ander museum dat alle kanten belicht van de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog voor Nederland. Het nieuwe paviljoen krijgt de status van officiële herdenkingsplaats 1914-1918.
 
Bron:huisdoorn.nl

eerstewereldoorlog.nu | huisdoorn.nl

Mozart van de schilderkunst

de meesterhand van Giambattista Tiepolo (1694-1770)

Het rococo is eigenlijk het laatste stadium van de barok en heeft een heel eigen karakter. Ze is licht (van kleur), licht van geest en neigt zelfs naar het lichtzinnige. Er wordt vaak neerbuigend gedaan over het rococo. Het zou een behaagzieke decoratiekunst zijn waarmee de rijken der aarde onderling konden pronken. Daarin zit veel waars, maar het rococo wordt met dat oordeel ook tekort gedaan. De uitgebalanceerde elegantie van Mozart vind je ook zeker bij sommige schilders van het rococo.

Tiepolo
detail uit Rinaldo en Armida (1742/45)
olieverf op doek

De Venetiaanse schilder Giovanni Battista Tiepolo (1694-1770) is voor mij “de Mozart van de schilderkunst”. Mozart en Tiepolo leefden in de achttiende eeuw (hun levens overlapten elkaar 16 jaar) en schiepen hun werk in de geest van het rococo. Het is meestal licht van toon, virtuoos, zwierig en kleurrijk. De fresco’sin de Würzburger Residenz schilderde Tiepolo rond 1750 toen hij aan de artistieke top zat. In de fresco’s die met tempera geschilderd zijn, blijven de verfstreken afzonderlijk zichtbaar. Overvloeiende delen kunnen alleen met arceringen bereikt worden. Er kan niet verdoezeld worden zoals in olieverf. De hand van de meester blijft overal zichtbaar en is dus goed te volgen.

Tiepolo
detail uit Rinaldo en Armida (1742/45)
olieverf op doek
Het lijkt huppelend geschilderd met een volmaakte kennis van modellering en lichtval.

Net als bij Mozart zit er een vanzelfsprekendheid in het virtuoze gebaar. Het lijkt huppelend geschilderd met een volmaakte kennis van modellering en lichtval. Anders dan in zijn vroegere werk of in olieverfschilderijen, werkte Tiepolo met lichte pastelkleuren. De combinatie van het blauw van zijn luchten en het roze van zijn wolken is zijn handelsmerk geworden. Tiepolo was zoals alle grote Venetianen een colorist pur sang. Om plasticiteit te suggereren, combineert hij heldere kleuren met elkaar. Het incarnaat is geschilderd met een groenige en rozige toon. Lokale kleuren, bijv. draperieën, kunnen heel helder blauw zijn, maar ook pistache of pastelgeel.

Tiepolo
detail uit Rinaldo en Armida (1742/45)
olieverf op doek

De thematiek van zijn werk kan ik Tiepolo vergeven. Omdat hij werkte voor zeer hoge opdrachtgevers, was hij veroordeeld tot de smaak van het ancien régime. Men vroeg vooral voorstellingen met een mythologisch theater en om erotische toespelingen. Als Venetiaan was hij daar helemaal mee vertrouwd. Hij keek niet op een of twee cherubijntjes meer of minder. Tiepolo had geen moeite om de prins-bisschop van Würzburg te behagen. Zo schilderde hij in de koningszaal niet alleen een allegorie van de christelijke deugden, maar ook een mythologische grijsaard die lui over de rand hangt met een halfnaakte nimf tegen zich aan gevleid die evengoed zijn kleindochter zou kunnen zijn. Zo zag de prins-bisschop het natuurlijk graag. De allegorie van de deugden legitimeerde deze natte droom.

Tiepolo 1751
Giambattista Tiepolo 1751
detail van plafondfresco in de Kaisersaal van de Würzburger Residenz
De residentie van Würzburg, ontworpen door Balthasar Neumann, is gedecoreerd door Tiepolo, nadat hij een schets had voorgelegd. Hij werkte samen met Girolamo Mengozzi Colonna, een specialist op het gebied van perspectief. Het wordt een virtuoos meesterwerk van illusionisme, waarin sommige figuren over de rand de schildering treden. Vooral in de fresco’s, en meer specifiek die in de koepel (waarin hij met verkortingen en illusies van lichtheid ‘realistische’ hemeltaferelen ontwerpt, weet Tiepolo zijn genie bot te vieren.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Tiepolo bij Google Art Project

de onzen

gisteren gezien bij 2doc: Poetins kus (2011)
In Westerse ogen mag Ruslands premier Vladimir Putin een ondemocratische tiran zijn, voor veel Russen belichaamt hij juist de sterke, charismatische vaderfiguur. Een hele nieuwe generatie heeft zich verenigd in de patriottistische jeugdbeweging Nashi, die Rusland van haar ‘vijanden’ wil ontdoen.
 
Wie dat zijn, laat zich raden: iedereen die zich níet achter Putin en president Medvedev schaart. De intelligente negentienjarige Marsha is woordvoerder voor Nashi. Ooit zoende zij Putin op zijn wang, en sindsdien steekt ze haar adoratie voor de ‘Napoleon van het Kremlin’ niet onder stoelen of banken. Totdat ze in contact komt met leden van de liberale oppositie.
 
Een van hen is de kritische blogger Oleg Kashin, die een vergelijking maakt tussen Nashi en de Hitlerjugend. Marsha belandt in een moreel schemergebied: hoeveel speelruimte biedt Nashi haar eigenlijk voor haar eigen mening? Of moet ze zich volledig onderwerpen aan de ‘partij’?
 
Wat volgt, is een coming of age-documentaire die tevens een beeld geeft van het grimmige Russische politieke klimaat. Open debatten schitteren door afwezigheid, en géén partij kiezen blijkt simpelweg geen optie. Marsha’s kus verandert langzaam in een gebalde vuist.
 
Bron: vpro.nl
banner van NASHI
kop op de website van de politieke jeugdbeweging NASHI (“de onzen”) met de tekst третьим будешь? (“zal jij de derde zijn?”)

Nasji is een door de overheid gesteunde Russische politieke jeugdbeweging, die zichzelf neerzet als een democratische anti-fascistische beweging. De oprichting werd gesteund door hooggeplaatste functionarissen uit het Russische presidentieel bestuur. De beweging telde eind 2007 ongeveer 120.000 leden, variërend in leeftijd van 17 tot 25. In december 2007 werd Misjki opgericht, een pro-Poetin-kinderbeweging voor de jeugd van 8 tot 15 jaar.
 
De beweging wordt door de meeste Russische liberale politici gezien als Poetins versie van de Komsomol en sommige westerse commentators hebben de beweging vergeleken met de Hitlerjugend. Kremlinadviseur Sergej Markov zei in 2005 dat Nasji van Rusland “een modern, sterk en vrij land” wil maken en dat hun ideologie is gericht op de modernisering van het land en het daarbij behouden van haar soevereiniteit.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Deze Deense documentaire (89 min.) is integraal te zien op de website van 2doc.