Categorie archief: geschiedenis

Europa 1815

begonnen in: De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen

Adam Zamoyski boekAdam Zamoyski is op dit moment een van de meest gelezen Britse historici. Door zijn grote talenkennis (Engels, Frans, Pools en Russisch) heeft hij meer toegang tot de archieven dan zijn collega’s en door zijn Poolse wortels is hij zeer betrokken bij de rol die zijn land speelde binnen het Napoleontische Europa. Want over dat Europa gaan de laatste boeken die hij schreef: 1812 – Napoleons fatale veldtocht naar Rusland (2005), De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen (2008) en de fantoomterreur (2014). Ik geef de Nederlandse titels want ze zijn alle drie in het Nederlands vertaald in het jaar dat tussen haakjes staat.

Afgelopen twee jaar herdachten we het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, de Slag bij Waterloo en 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden. Terwijl onze Zuiderburen vooral de eerste twee gebeurtenissen herdachten (en nog steeds herdenken), stonden we in Nederland vooral stil bij de laatste gebeurtenis. Toch raakte de Slag bij Waterloo ons land onmiddellijk, want in 1815 waren Nederland en België nog één. Op het Congres van Wenen was besloten dat er tussen de grootmachten Frankrijk en Pruisen (dat naar het Westen werd uitgebreid) een bufferstaat moest komen. Vooral Engeland en Rusland drongen daar op aan. Engeland kreeg zo een “aanlegsteiger” naar het continent, met desastreuze gevolgen voor België in augustus 1914.

Welke geopolitieke overwegingen er tijdens het Congres van Wenen nog meer gemaakt zijn, ga ik hopelijk tot in de details lezen in De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen. De Habsburgers raakten definitief de Oostenrijkse Nederlanden (1715-1795) kwijt die tachtig jaar in haar bezit waren geweest. Oostenrijk kreeg in 1815 wél het Hertogdom Milaan en daarbij Venetië en Lombardije ter compensatie van het verlies van de Oostenrijkse Nederlanden.

Napoleon had in Europa het zaad van de revolutie gezaaid. Dat bleek in de negentiende eeuw ook het zaad van het nationalisme.

De kaart van Europa werd in 1815 opnieuw getekend. De monarchie keerde overal terug, maar Napoleon had het zaad van de Franse Revolutie en de Verlichting gezaaid. Dat bleek ook het zaad van het nationalisme. Dat leidde weer tot het imperialisme in de tweede helft van de negentiende eeuw, vervolgens tot de catastrofen van de wereldoorlogen en tenslotte tot een Verenigd Europa. Het Congres van Wenen en de Restauratie die daaruit voortkwam, zijn bepalend geweest voor het verdere verloop van de Europese geschiedenis.

200 jaar na Waterloo [ W&V ]

Napoleon de Grote

gekocht: Napoleon de Grote (2015) door Andrew Roberts

Napoleon de GroteNapoleon is nooit echt weggeweest, maar het lijkt alsof hij nu weer helemaal terug is. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de 200-jarige herdenking van de Slag bij Waterloo, de sluitsteen van de Napoleontische tijd. Bart van Loo schreef in 2014 met het oog op deze herdenking een zeer vlot geschreven dubbelbiografie: over Napoleon én de Franse Revolutie, getiteld: Napoleon – schaduw van de Franse Revolutie. En de gelauwerde Engelse historicus Andrew Roberts kwam met de vuistdikke biografie Napoleon the Great die vorig jaar in een Nederlandse vertaling verscheen. Het wordt nu al gezien als een gezaghebbende biografie. Vorig jaar keek ik al naar de documentaire die Roberts voor de BBC over Napoleon maakte.

Dankzij een genereus gebaar van een relatie kon ik afgelopen week beide boeken aanschaffen. Voorlopig ben ik dus nog steeds “into Napoleon”. Eerst nog het staartje van 1812 – Napoleons fatale veldtocht naar Rusland van Adam Zamoyski uitlezen voordat ik in bovenstaande boeken begin. Zoals met alles, gaat er een wereld open als je met Napoleon aan de gang gaat. En je ontdekt dat er om je heen ontelbare Napoleonfanaten rondlopen.

Guide NapoleonVoor degenen die in Napoleons voetsporen willen treden, is er sinds 2005 Le Guide Napoleon van Chappet, Martin en Pigeard, een reisgids voor maar liefst 4000 locaties die met Napoleon te maken hebben. Het Italiaanse plaatsje Rivoli zal er zeker in staan. Op 14 januari 1797 versloeg Napoleon hier de Oostenrijkers. Michaela en ik bezochten in 2012 het Museo Napoleonico in Rivoli waar we een aardige indruk kregen van deze veldslag bij de achterdeur van het Habsburgse Rijk.

Google toont 73 miljoen webpagina’s bij Napoleon, van Napoleon zelf tot aan allerlei soorten producten die Napoleon als merknaam hebben gekozen. Waar moet je beginnen? De site napoleon.org lijkt vanwege de domeinnaam op de official website van Napoleon. Maar deze website gaat ook over Napoleon III en is inmiddels zwaar verouderd. Ik vind het leuker om wat door websites van liefhebbers te struinen, zoals mynapoleonobsession van Carmi Cimicata. Of, om in Nederland te blijven, de website van Roel Vos.

Napoleon: A Life [ andrew-roberts.net ]

Jezus, Napoleon & Mohammed

gisteren gekocht: Napoleon – schaduw van de revolutie van Bart van Loo

Napoleon - schaduw van de revolutieCharles Ward en Steven Skiena, een engineer en tech wizard bij Google, ontwikkelden samen een zogenaamd reputation decay algorithm waarmee ze uit miljoenen zoekopdrachten de meest invloedrijke personen uit de geschiedenis uitfilterden. De resultaten werden gepubliceerd in het book Who’s bigger (2013). In de inleiding van Napoleon – schaduw van de revolutie refereert Bart van Loo aan de lijst invloedrijkste personen die Ward en Skiena publiceerden om aan te tonen waar Napoleon staat in de geschiedenis: tussen Jezus en Mohammed in.

Napoleon schaart zich dus tussen de stichter van het christendom en de islam in. Die positie symboliseert ook zijn ambivalentie. Napoleon is wetgever én massamoordenaar. Exporteur van de waarden van de Verlichting én despoot. Bevorderaar van kunst en wetenschap én rover. Als Jezus en Mohammed de uitersten van de mens vertegenwoordigen, dan staat Napoleon dus tussen hen in, maar wat mij betreft toch veel meer aan de kant van Mohammed, de veldheer, massamoordenaar en dictator. Leert Jezus ons dat Zijn Rijk niet van deze wereld is, dan is het rijk van Mohammed en Napoleon juist heel erg van deze wereld. En de hele wereld die zij aan hun wil onderwierpen, heeft dat geweten.

Leert Jezus ons dat Zijn Rijk niet van deze wereld is, dan is het rijk van Mohammed en Napoleon juist heel erg van deze wereld.
Most important persons in history
1. Jesus 2. Napoleon 3. Muhammad 4. William Shakespeare 5. Abraham Lincoln 6. George Washington 7. Adolf Hitler 8. Aristotle 9. Alexander the Great 10. Thomas Jefferson 11. Henry VIII of England 12. Charles Darwin 13. Elizabeth I of England 14. Karl Marx 15. Julius Caesar 16. Queen Victoria 17. Martin Luther 18. Joseph Stalin 19. Albert Einstein 20. Christopher Columbus 21. Isaac Newton 22. Charlemagne 23. Theodore Roosevelt 24. Wolfgang Amadeus Mozart 25. Plato
 
Bron: thelocal.fr

Napoleon – schaduw van de revolutie [ bartvanloo.info ]