Categorie archief: religie

Anno Domini 2015

gelezen: Die Christenheit oder Europa (1799) van Novalis

Novalis : Die Christenheit oder EuropaVier jaar geleden schreef ik al iets over het essay Die Christenheit oder Europa (1799) waarin Novalis in navolging van Immanuel Kant uitnodigt zum ewigen Frieden.

Novalis besluit met: “Nur Geduld, sie wird, sie muß kommen die heilige Zeit des ewigen Friedens, wo das neue Jerusalem die Hauptstadt der Welt seyn wird; und bis dahin seyd heiter und muthig in den Gefahren der Zeit, Genossen meines Glaubens, verkündigt mit Wort und That das göttliche Evangelium, und bleibt dem wahrhaften, unendlichen Glauben treu bis in den Tod.”

Novalis was er dus van overtuigd dat “de Europese gedachte” geworteld is in het Christendom. In 1799 was de secularisatie zeker niet zo ver opgerukt als tegenwoordig, maar het contrast werd des te harder gevoeld. De Franse Revolutie had niet alleen voor een maatschappelijke maar ook voor een geestelijke omwenteling gezorgd. In 1793 was er zelfs een nieuwe kalender ingevoerd. Deze was misschien wel de duidelijkste uitdrukking van de opzettelijke breuk met het christelijke verleden van Europa. Toch keerde Napoleon op 1 januari 1806 terug naar de Gregoriaanse kalender. Novalis maakte dat niet meer mee, want hij stierf in 1801 op 28-jarige leeftijd. Die Christenheit oder Europa moet gelezen worden in deze historische context.

In 1793 was een Republikeinse
kalender ingevoerd.
Deze was misschien wel
de duidelijkste uitdrukking
van de opzettelijke breuk met het christelijke verleden van Europa.
Novalis sieht die goldene Zeit als eine sakrale Zeit, in der alles zwischen dem Menschen und dem Unendlichen, dem Göttlichen, ein Mittler sein kann. Hier sind klar die Vorstellungen einer frühromantischen Mittlerreligion sichtbar. Wichtig ist für Novalis die Einsicht des Hörers, dass religiöse Ideen wichtig sind, einmal als Vermittlung zwischen weltlichen und politischen Kräften, aber auch für die Verbindung dieser Ebenen mit dem Unendlichen, dem großen Ganzen der Natur. Die Rede fordert somit jeden Menschen, insbesondere aber auch die intellektuelle Avantgarde dazu auf, die Einheit von Religion, Wissenschaft und Kunst zu fördern.
 
Die Rede wurde im Verlauf der Geschichte sehr unterschiedlich rezipiert und vom frühromantischen Kontext gelöst. Oft wurde der Text fälschlicherweise als Befürwortung der Restauration gelesen. Dabei wird vernachlässigt, dass der Text keine „laudatio temporis acti“ ist, sondern ein Zukunftspathos entwickelt. Dennoch hat jede Zeitepoche die Europarede für sich unterschiedlich ausgelegt. So wurde sie zum Beispiel im Nationalsozialismus als Vision der Machtergreifung von 1933 gesehen. Insgesamt wurde der Text oft zu wörtlich genommen und seine Bemühungen, einer im Zerfall befindlichen Welt einen neuen Sinn und eine neue Richtung zu geben, nicht gesehen und verstanden.
 
Bron: de.wikipedia.org

Als het radicale secularisme had doorgezet, dan was het vandaag Duodi 12 Nivôse van het Republikeinse Jaar CCXXIII in plaats van 1 januari 2015 na Christus.

Hymnen aan de nacht – Romantiek en revolutie bij Novalis [ bureaudehelling.nl ]

het verloren Paradijs

Jozef van den Berg met kerst in De Telegraaf
Jozef van den Berg
Jozef van den Berg: “We zijn het Paradijs kwijt. Er is maar één manier waarop het goed kan komen, dat is met Gods Liefde”
Jozef van den Berg“Het is als de groep mensen die door de woestijn dwaalt en jij vindt als bij een wonder water. Je steekt je hand erin, drinkt ervan, voelt je in je hele wezen verfrist en verkwikt. Dan begin je te roepen: water, water! En je rent door de woestijn om de anderen te roepen. Maar die zeggen: nee, Jozef, je bent in de war, je ziet dingen die er niet zijn, het is een fata morgana. Maar je kan het water niet in een karaf krijgen, mensen moeten zelf naar de bron gaan. Dat is geloof.” En dat is Jozef, de roepende in de woestijn. Hij lacht bij de stelling dat hij met zijn gelukkige hoofd misschien wel de beste reclame is voor het geloof. “Het geluk dat God me geeft, kan elk mens krijgen. Kijk, daar is de dageraad, daar is tenminste een vermoeden van zon.”
Hij lacht bij de stelling dat hij met zijn gelukkige hoofd misschien wel de beste reclame is voor het geloof.

telegraaf.nl

Assisi [ 3 ]

gelezen: Bodar door het land van Franciscus
gezien: de gelijknamige documentaire op DVD

Sinds het pontificaat van paus Franciscus is het aantal bedevaartgangers in Assisi met zeker tien procent toegenomen. Vorige zomer bezochten ook wij het bedevaartsoord. Het was op een snikhete woensdag in juni. Overal zagen we afbeeldingen van de heilige Franciscus en van de heilige vader. De basiliek met de beroemde fresco’s van Giotto maakte grote indruk op ons. Er heerste een ademloze stilte terwijl er honderden pelgrims in de kerk waren. Een paar maanden later zag ik op televisie live de mis die paus Franciscus op het plein opdroeg ter gelegenheid van de naamdag van de heilige op 4 oktober. Het was nu fris geworden op het plein.

Bodar door het land van FranciscusAfgelopen vrijdag kwam Michaela thuis met het boekje Bodar door het land van Franciscus in combinatie met de DVD van het drieluik dat de RKK in maart dit jaar uitzond. Bodar draagt zijn boekje o.a. op aan Hélène Nolthenius (1920-2000), die enkele boeken schreef over Franciscus en zijn tijd. Hij maakte dankbaar gebruik van haar boek een man uit het dal van Spoleto (1988). Ook in Duecento schrijft Nolthenius in het deel “de heiligen” over het leven van de heilige Franciscus die al twee jaar na zijn dood in 1228 heilig verklaard werd. Bodar is duidelijk een liefhebber van haar lyrische en contemplatieve stijl en gebruikt soms woorden die verouderd lijken. Maar bij Bodar weten we: “Eeuwigh gaat voor oogenblick”.

Bodar is duidelijk een liefhebber van Nolthenius’ lyrische en contemplatieve stijl en gebruikt soms woorden die verouderd lijken.

Bodar door het land van Franciscus [ npo.nl ] | Assisi [ 1 ] | Assisi [ 2 ]