Gisteren viel de nieuwe Filosofiemagazine op de deurmat. Met daarin o.a. een kort vraaggesprek met de Sloveense postmoderne marxist Slavoj Žižek. Ivana Ivkovic legt hem de vraag voor wat het einde van het muticulturalisme voor linkse denkers betekent. Zijn boodschap:
“Kabbel niet mee met rechts populisme en durf een tikje militant te zijn. Want er is nog een Groot Verhaal te vertellen.”
Opmerkelijk voor een postmodern denker. En blijkbaar hoeven postmodernisme en relativisme ook niet altijd samen te gaan:
“Ik ben geen waarderelativist. ( … ) Ik vind dat slechts één van ons gelijk kan hebben. Er is slechts één positie die aanspraak kan maken op universele geldigheid.”
In een heldere analyse ontmaskert hij de mythe van de neutrale positie t.o.v. niet-Westerse culturen als meta-racisme.
( … ) Het einde van het multiculturalisme is immers vooral een einde aan de vermeende zelfvernedering, waar westerlingen zo in getraind waren. Vroeger kon je als witte, heteroseksuele man niet eens spreken over je eigen “authentieke” cultuur en identiteit, want dan was je bij voorbaat al verdacht, dan was je al bijna een neofacist. Maar die zelfvernedering bleek ook een dekmantel. Juist doordat wij “identiteitloos” waren, konden wij namelijk spreken over universele waarden. Want omdat wij geen identeit hadden, spraken we vanuit een neutrale positie. En precies dat was zo arrogant tegenover die mensen die we zogenaamd beschermen. “Toe maar, wees vooral jezelf”, zeiden we – maar daarmee stellen wij de norm van wat “jezelf” is. Niet omdat we “westers” en dus superieur waren, want dat zou racistisch zijn, maar omdat we “neutraal” waren. Maar superieur bleven we… stiekem. Het is eigenlijk meta-racisme. Fascinerend, hoe deze hypocresie mogelijk was: meta-racisme als kritiek op het racisme! ( … )
