Maandelijks archief: februari 2007

niet diplomatiek

Paus Pius II (vijftiende eeuw) over Mohammed

De handelsmissie die met de koningin mee naar Turkije is gereisd, zal de woorden van paus Pius II beslist tegenspreken.

“Met zijn kennis van het
Oude en Nieuwe Testament
vervalste hij beide”
Pius II“Dat (Turkse) volk is een vijand van de goddelijke Drie-eenheid en volgt een valse profeet, een zekere Mohammed, een Arabier vol heidense dwaling. Hij werd rijk door een ontuchtige relatie met een machtige weduwe. Toen hij eenmaal bekend stond als een beruchte overspelpleger, verzamelde hij een bende struikrovers waarmee hij het leiderschap over de Arabieren opeiste. Met zijn kennis van het Oude en Nieuwe Testament vervalste hij beide. Hij durfde zichzelf profeet te noemen en beweerde dat hij het voorrecht had met engelen te spreken. Daarmee wist hij die onwetende stammen zó in zijn ban te krijgen dat hij hun een nieuwe leer gaf en hen wist over te halen om Christus onze Verlosser op te geven.“
 
Antoine Bodar citeert in navolging van paus Benedictus XVI in Regensburg
paus Pius II (vanaf 1458) in zijn Tilburgse inaugurale rede

gelikt en geidealiseerd

De Kroon op het Werk, Hollandse Schilderkunst 1670-1750
t/m 28 mei in het Dordrechts Museum

Decennialang is de negentiende eeuwse salonschilderkunst en de zeventiende en achttiende eeuwse hofschilderkunst afgedaan als gelikte nep. De geïdealiseerde en voorgebakken poses etaleren voor de twintgste eeuw een schijnwereld en de steriele verfbehandeling toont zich vijandig aan het persoonlijke handschrift. ‘Knap handwerk’ is hooguit de enige positieve kwalificatie die voor deze kunst overbleef. Maar sinds een jaar of tien is er weer belangstelling voor de troetelschilders van de jetset en de monarchen. De grote Alma Tadema tentoonstelling in 1996 in het Van Gogh Museum was in Nederland het begin van de rehabilitatie van de negentiende eeuwse salonkunst. En ook de poezelige schilderkunst van het galante tijdperk is niet langer taboe.

Deze schilderkunst van de laat-zeventiende eeuw en achttiende eeuw, staat haaks op het realisme van de schilderkunst van de Gouden Eeuw. Geen volkse taferelen meer zoals bij Jan Steen, maar elegante en theatrale voorstellingen naar Frans voorbeeld. Na de dood van Rembrandt, wordt de Europese cultuur steeds meer bepaald door Frankrijk. Gerard de Lairesse is in ons land de duidelijkste exponent van deze nieuwe modieuze Franse stijl.

Gerard de Lairesse 1676-1682
Mercurius, Calypso en Odysseusca

In het Dordrechts Museum wordt deze kunst de Kroon op het Werk genoemd en ik vind dat eerlijk gezegd nogal overdreven en misplaatst. De intentie is natuurlijk duidelijk: de organisatoren van deze tenstoonstelling proberen de kunst van het laatste kwart van de zeventiende eeuw niet, zoals gebruikelijk is, als een neergang te zien, maar als een hoogtepunt. Vergelijken we de gelikte kunst van De Lairesse, Netscher, Van der Werff, Van Huysum en Schalcken met het realisme van Rembrandt, Vermeer en Frans Hals dan weet ik toch zeker dat zij niet de kroon op het werk van de drie laatstgenoemden zijn.

In samenwerking met het Wallraf-Richartz Museum te Keulen en de Gemaldegalerie Alte Meister in Kassel organiseert het Dordrechts Museum een groot overzicht van Hollandse schilderkunst rond 1700.
 
Voor het eerst zal een groot aantal werken van kunstenaars als Gerard Lairesse, Adriaen van der Werff, Jan van Huysum en Godfried Schalcken uit musea en particuliere collecties in de hele wereld bijeengebracht worden om de hoge kwaliteit van de schilderkunst uit die periode te tonen. Doorgaans wordt de tijd na de roemruchte Gouden Eeuw gezien als een periode van neergang, maar op de tentoonstelling zal het tegendeel worden aangetoond. Door veranderingen van de markt, het interieur en de smaak zal de schilderkunst vanaf 1680 sterk vernieuwen en een eigen karakter krijgen, eleganter en decoratiever worden en vooral in vorstelijke kringen aanspreken. Overvloedige bloemstillevens, modieuze portretten van rijke verzamelaars, fijngeschilderde genrescènes, arcadische landschappen en uitbundige mythologische voorstellingen zullen een baanbrekend beeld geven van een unieke, ondergewaardeerde periode in de Nederlandse schilderkunst vol elegantie.
 
Bron: museum.nl

De Kroon op het Werk [ Dordrechts Museum ] | museum.nl

de overwinning van de icoon

vandaag is het de Zondag van de Orthodoxie
waarop de Kerk de overwinning viert in de iconenstrijd in het jaar 843
The name of this Sunday reflects the great significance which icons possess for the Orthodox Church. They are not optional devotional extras, but an integral part of Orthodox faith and devotion. They are held to be a necessary consequence of Christian faith in the incarnation of the Word of God, the Second Person of the Trinity, in Jesus Christ. They have a sacramental character, making present to the believer the person or event depicted on them. So the interior of Orthodox churches is often covered with icons painted on walls and domed roofs, and there is always an icon screen, or iconostasis, separating the sanctuary from the nave, often with several rows of icons. No Orthodox home is complete without an icon corner, where the family prays.
triomf van de Orthodoxie
icoon van de triomf van de orthodoxie met links keizerin Theodora, Constantinopel rond 1400
Icons are venerated by burning lamps and candles in front of them, by the use of incense and by kissing. But there is a clear doctrinal distinction between the veneration paid to icons and the worship due to God. The former is not only relative, it is in fact paid to the person represented by the icon. This distinction safeguards the veneration of icons from any charge of idolatry.
 
Although the theme of the victory of the icons is a secondary one on this Sunday, by its emphasis on the incarnation it points us to the basic Christian truth that the one whose death and resurrection we celebrate at Easter was none other than the Word of God who became human in Jesus Christ.
 
Bron: goarch.org

iconoclasme