De zomer is voorbij en de dagbladen zijn weer begonnen met het werven van nieuwe abonnees. Ook Trouw startte haar wervingscampagne. Ik kocht zaterdag een los nummer en kreeg daarbij een boek over Nietzsche cadeau. Het is het eerste deel van de serie De Grote Filosofen in twaalf delen. Je kunt deze voor € 49,50 bestellen, tenzij je abonnee wordt. Dan krijg je de twaalf delen gratis. In de krant van zaterdag publiceerde Trouw twee brieven van trouwe lezers die hun verontwaardiging over deze actie uitten.

De een vond zoveel “papierverspilling” niet passend bij een krant die duurzaamheid zo hoog in haar vaandel heeft staan. Bovendien was het boek ook nog eens in plastic verpakt! Een andere lezer merkte op dat deze actie in het verleden slecht gevallen zou zijn onder de lezers van Trouw. Een boek over Nietzsche bij een christelijke krant!

Maar het zout van het christelijke geloof heeft in Trouw allang haar smaak verloren. De meeste lezers zijn nu helemaal gewend aan de smaak die Trouw heeft sinds het in de jaren negentig de pagina “kerk” heeft omgedoopt in “religie en filosofie”. Sindsdien proef je eerder het zoet van eigentijdse spiritualiteit of het zuur van Nietzsche . Alleen bij het Reformatorisch Dagblad en het Nederlands Dagblad heeft het zout zijn smaak niet verloren.

Trouw profileert zich al jaren als de krant met verdieping waarin veel aandacht voor religies, filosofie, onderwijs en zorg. En jawel, Trouw heeft zich ook in een groen jasje gestoken. Het boek over Nietzsche past bij Trouw. In het voorwoord van Ger Groot blijft de kerk overigens niet ongenoemd. “Wat zijn de kerken eigenlijk nog”, zo schreef Nietzsche 130 jaar geleden “als ze niet de graven en grafmonumenten van God zijn?” En zo heeft de tijdgeest die Nietzsche voorspelde de krant genoodzaakt haar uitgesproken christelijke identiteit op te geven om op de post-christelijke markt te kunnen overleven. Het uitroepteken is een vraagteken geworden, het zout zoetzuur.

Trouw Filosofie Collectie [ trouw.nl ]

Gisteren was het een prachtige dag en er namen dus veel wandelaars deel aan de 66e airborne wandeltocht: 32 duizend in totaal. De Airborne Wandeltocht is het grootste eendaagse wandelevenement ter wereld. Wij waren met het Drielse Veer overgevaren naar de Westerbouwing even ten westen van Oosterbeek. Na een korte maar steile klim hadden we op het terras een echt Hollands uitzicht over de uiterwaarden tot aan Nijmegen. In 1944 vormde dit een van de decors van de Slag om Arnhem. Vanaf de Westerbouwing kun je in het oosten de Eusebiustoren van Arnhem zien en dichterbij, aan de rand van de uiterwaarden, het kerkje van Oosterbeek.

De Oude Kerk in Oosterbeek is een van de oudste kerken van ons land. Het is een pre-Romaanse zaalkerk van meer dan duizend jaar oud, die in vier bouwfasen vorm kreeg. De bouw begon al vóór het jaar duizend. In de 12e eeuw kreeg het kerkje een romaans koor. De huidige toren werd in de 14e eeuw gebouwd. In de 15e eeuw werd het romaanse koor vervangen door een groter en meerhoekig gotisch koor. In de negentiende eeuw werd een transept (dwarssschip) in neogotische stijl gebouwd.

In september 1944 raakte het kerkje tijdens de Slag om Arnhem zwaar beschadigd. Na de oorlog volgde op de restanten de herbouwing maar het 19e eeuwse transept en het 15e eeuws gotische koor keerden niet meer terug. Op de fundering van het 12e eeuwse koor verrees een reconstructie van het oorspronkelijke koor in romaanse stijl.

Wij waren gekomen om een kunstwerk van het kunstenaarsduo vGtO in actie te zien. Ter gelegenheid van de 66e Airborne Wandeltocht was een replica van het kerkje van Oosterbeek gebouwd, een van de landmarks van de Slag om Arnhem. De replica was volgeprikt met zakjes klaprozenzaad. De klaproos is sinds de Eerste Wereldoorlog in het Gemenebest van Naties hét symbool voor de gevallenen in oorlogstijd. Van Ieper tot Kandahar. Daar horen de gesneuvelde soldaten in Arnhem en Oosterbeek dus ook bij.

Omdat de klaproos de nationale bloem van Polen is, mag ze ook als eerbetoon worden gezien aan de Poolse soldaten die tijdens de Slag om Arnhem gevallen zijn. De kunstenaars van vGtO en hun team deelden duizenden zakjes met klaprozenzaad uit in de brede en lange stroom wandelaars die aan de replica van het kerkje voorbijtrok. Het blauwe serene kerkje en de oranjerode klaprozen boden de wandelaars naast de herdenking van de gevallenen ook ruimte aan bespiegelingen over hemel en aarde. Though poppies grow…

Stichting Scarabee vroeg het Arnhemse kunstenaarsduo vGtO een nieuw project te ontwikkelen voor de wandeltocht in 2012. De twee, Terry van Gurp en René Oudenhoven, kozen ervoor de klaproos, de poppy, daarin centraal te stellen. De bloem is in het Gemenebest het symbool geworden voor degenen die vielen tijdens de twee wereldoorlogen. De oorsprong ervan ligt in een gedicht van John McCrae uit 1915 waarin hij constateert dat op de slagvelden in Vlaanderen nog slechts klaprozen groeien. Ook is de klaproos de nationale bloem van Polen.
 
vGtO biedt als onderdeel van het project meer dan 5000 speciaal voor het project gevulde en bedrukte zakjes met zaad van de klaproos aan de wandelaars aan. De kunstenaars vragen dit uit te zaaien op een plek naar keus. Op deze manier worden de gevallenen van de wereldoorlogen en die van de gevechten rond Oosterbeek in het bijzonder symbolisch op vele plaatsen in Nederland en daarbuiten herdacht.
 
airbornewandeltocht.nl

We are the dead [ Woest & Vredig ]

Een belangrijke sociale gebeurtenis uit de Vormärz (1815-1848) is de weveropstand van juni 1844 in Silezië. Deze was een reactie op de sociale uitbuiting er gekomen was als gevolg van de industriële revolutie in de eerste helft van de negentiende eeuw. Door de vrijhandel hadden de ambachtelijke wevers in Silezië zwaar te lijden van de veel goedkopere import uit het geïndustrialiseerde Engeland. De Silezische fabrikanten gingen hun wevers minder loon uitbetalen en stapten over op mechanischering. Daardoor verloren velen hun werk en ontstond er grote armoede. In juni 1844 escaleerde het. De wevers bestormden de villa’s van de fabrikanten en vernielden de weefgetouwen. Voor het negentiende eeuwse socialisme met Karl Marx voorop werd de weveropstand van 1844 het schoolvoorbeeld van klassenstrijd. De Duitse schrijver Gerhard Hauptmann schreef in 1893 het sociaal drama Die Weber. Tijdens de Weimar Republiek werd zijn toneelstuk verfilmd.

Dinsdagnacht was Die Weber van Friedrich Zelnik uit 1927 te zien op het Frans-Duitse ARTE. Het is een van de weinige zenders die zo nu en dan een zwijgende film uitzendt, meestal ‘s nachts voor de liefhebbers. De hoofdrol (fabrikant Dreissiger) wordt gespeeld door Paul Wegener (1874-1948), een pionier van de Duitse stummfilm. Toen de film in 1927 uitkwam, ging het juist weer goed met de Weimar Republiek. Maar de crisis met zijn hyperinflatie (1919-1923) had diepe wonden geslagen. In de opstand van de wevers tegen hun uitbuiters, herkenden de Duitsers in 1927 onmiddellijk hun eigen situatie. Het Verdrag van Versailles had de Duitsers veroordeeld tot gigantische herstelbetalingen. Was dit niet dezelfde uitbuiting?

Die Weber 1927 [ imdb.com ]