Maandelijks archief: januari 2005

Theofanie

Vanmorgen was ik in de Byzantijnse kapel in Nijmegen om daar het Feest van Theofanie te vieren. Dit Feest wordt in de Westerse wereld gevierd op 6 januari, Driekoningen dus. Maar de Russen vieren het volgens de kerkelijke kalender, wanneer het inmiddels 19 januari is. Dat het Feest pas op 29 januari gevierd wordt, is een uitzondering.

De parochianen van de parochie van de heilige Tychon, onder de hoede van vader Sergei Merks, vanmorgen in Nijmegen tijdens de waterwijding.

De parochie van de heilige Tychon is de jongste Orthodoxe parochie in Nederland. Op 8 januari/26 december werd voor de eerste keer samen de Goddelijke Liturgie gevierd. Voorlopig is er onderdak gevonden in de mooie Byzantijnse kapel, maar in de nabije toekomst beschikt deze parochie hopelijk over een eigen ruimte.

Vader Sergei schrijft o.a. in het eerste rondschrijven:

De parochie is opgedragen aan de in 1989 heiligverklaarde Patriarch Tichon van Moskou en heel Rusland, die leefde van 1865 tot 1925. De Hl. Tychon werd geboren nabij Pskov. Na zijn studies voltooid te hebben in Sint Petersburg keerde hij terug naar Pskov en werd hij leraar aan het seminarie aldaar. Aan de vooravond van de 20e eeuw bevond hij zich in Noord-Amerika als bisschop van het Aleoetisch-Alaskaanse diocees, waar hij de Russische Orthodoxie in het Westen leerde kennen en zich toen al beijverde voor de zelfstandigheid van de Orthodoxe Kerk in Amerika. Met zijn zegen werd een groot deel van het officie in het Engels vertaald. Zeven jaar later werd hij teruggeroepen naar Rusland en al aartsbisschop aangesteld in het diocees Jaroslavl. Toen de revolutie uitbrak in 1917 werd hij, inmiddels Metropoliet, tot voorzitter gekozen van het eerste vrije Lokale Concilie sinds Peter de Grote en tijdens ditzelfde Concilie gekozen tot de eerste Patriarch van de Russische Kerk sinds de afschaffing van het Patriarchaat door dezelfde Peter de Grote. Maar amper verkozen tot het hoogste ambt in de Russische Kerk tekende zich zijn ware roeping af: het martelaarschap van een kerkelijk leider tijdens een van de gruwelijkste en omvangrijkste christenvervolgingen sinds de dagen van Nero, die de Russische Kerk binnen twee decennia bijna volledig zou vernietigen. Hoewel de Hl.Tychon niet letterlijk de marteldood is gestorven, is hij als gevolg van diverse zware gevangenschappen en een niet aflatende geestelijke terreur op zijn 60e als een lichamelijk gebroken mens voor de eeuwigheid geboren. Door het behouden van zijn kerkelijke en geestelijke waardigheid temidden van een duivels inferno heeft hij de eenheid binnen de Kerk en haar integriteit weten te bewaren en is hij tot symbool geworden van de miljoenen Russische gelovigen, martelaren en belijders die in de 20e eeuw hun leven om Christus wil hebben gegeven. De Kerk van Christus is gebouwd op het bloed der martelaren en zo is de Heilige Patriarch Tychon een van de lichtende spirituele pijlers waarop de herrijzende Russische Kerk, zowel in het Moederland als in de diaspora, kan steunen. Ook wij hopen op de geestelijke steun en hemelse voorspraak van onze patroonheilige bij het bewaren van onze eenheid en kerkelijke waardigheid.

Stichting stedenband Nijmegen Pskov

identiteit

Gisteren was het 230 jaar geleden dat Friedrich Wilhelm Schelling geboren werd (1775) en 191 jaar geleden dat Johann-Gottlieb Fichte stierf (1814). Maar 27 januari is ook de dag dat de bevrijding van Auschwitz herdacht wordt en elke andere herdenking hoort daarbij in de schaduw te staan. Zeker als het gaat om de geboorte- en sterfdag van twee belangrijke vertegenwoordigers van de Duitse identiteitsfilosofie. Meer dan welke ander filosofie heeft het Duitse idealisme, dat tweehonderd jaar geleden aan zijn opmars begon, bijgedragen tot het ontstaan van het nationalisme in Duitsland ( maar ook elders in Europa ).

En toch, juist in deze tijd waarin de multiculturele samenleving opnieuw gestalte moet krijgen en de eigen identiteit (van de autochtoon) niet meer taboe is, zou het goed zijn om te onderzoeken wat de identiteitsfilosofie ons te zeggen heeft.

Friedrich Wilhelm Schelling ( 1775 – 1854 )

Van Schelling heb ik de vertaling Filosofie van de kunst (Boom, 1996) en de grondtekst van Ueber das Wesen der menschlichen Freiheit (Reclam Verlag) in mijn boekenkast staan. De inleiding van Filosofie van de kunst telt ruim 30 pagina’s en is geschreven door Jos de Mul. Gedeeltelijk is deze inleiding terug te vinden in zijn essay Kunst als organon over de romantische esthetica van Schelling, waaruit het onderstaande citaat:

( … ) Op de jonge Schelling maken deze denkbeelden (van Fichte) een verpletterende indruk en in zijn eerste geschriften verkondigt hij onomwonden Fichtes standpunt dat het absolute Ik principe van alle weten is. Toch geeft Schelling van meet af aan een eigen wending aan Fichtes filosofie. Volgens Schelling kan het oneindige Ik zich slechts van zichzelf bewust worden door zich te objectiveren, dat wil zeggen door eindig te worden. In de Abhandlungen van 1796/7 drukt Schelling het als volgt uit:
“De geest is slechts inzoverre geest als hij zichzelf tot object maakt, dat wil zeggen, eindig wordt. Daarom kan hij niet oneindig zijn zonder eindig te worden, noch kan hij (voor zichzelf) eindig worden zonder oneindig te zijn. Hij is daarom geen van beide, noch oneindig noch eindig alleen, maar in hem is de oorspronkelijkste vereniging van oneindigheid en eindigheid”.
Schelling gaat hier dus uit van een oorspronkelijke toestand, waarin de oneindige geest en de eindige natuur op een onbepaalde wijze identiek zijn. We zullen zien dat dit idee van een absolute identiteit in Schellings latere filosofie steeds meer op de voorgrond zal treden.
Johann Gotlieb Fichte ( 1762 – 1814 )

schelling.org
Links in het Internet over de klassieke Duitse filosofie
Kant und der Deutsche Idealismus
The Society for German Idealism
German Idealism [The Internet Encyclopedia of Philosophy]

vlammende liefde

… wat ongetwijfeld een vlammende liefde voor PHP zal worden (want PHP gebruiken is PHP liefhebben.)

Deze regel kwam ik gisteren tegen in PHP4 het complete handboek geschreven door Tim Converse en Joyce Park. Er zijn blijkbaar mensen die een hartstochtelijke liefde opvatten voor een computertaal. Ze spreken dan zelfs in de taal van een verliefde: over de elegantie van het script, de soepelheid van de variabelen, de helderheid van de syntax en ga zo maar door. Op het web verzamelen ze zich in communities en forums om met elkaar hun passie te delen.

Ik ben zelf een newby in PHP maar ik begrijp dat enthousiasme wel. Een helder script kan in één keer de geest verlichten, net zoals een gedicht daartoe in staat is.

ik tracht op poëtische wijze
dat wil zeggen
eenvouds verlichte waters
de ruimte van het volledige leven
tot uitdrukking te brengen
(Lucebert)

Eigenlijk geloof ik niet in de tegenstelling alphatype-betatype. Wel zijn er twee verschillende sferen in ons bewustzijn: zo gloeit het hart doorgaans eerder op van “ik hou van jou” dan van “e=mc2″. Maar het hoofd en het hart maken deel uit van één lichaam en zijn dus nooit van elkaar gescheiden. Nu er in het maatschappelijk debat over de Islam zo vaak het woord Verlichting valt, zou daar wel eens wat meer aandacht aan mogen worden besteed.

Er bestaat geen Verlichting zonder Verwarming.