Maandelijks archief: maart 2007

Da Vinci in Tokio

De annunciatie van Leonardo da Vinci is in Japan te zien

Ondanks vele protesten is de Annunciazione van Leonardo da Vinci gisteren toch naar het Nationaal Museum in Tokio gevlogen waar het te zien zal zijn op een tentoonstelling die de Italiaans-Japanse betrekkingen extra zal moeten verstevigen. Da Vinci schilderde zijn aankondiging ergens tussen 1472 en 1477 met tempera op paneel voor zijn vijfentwintigste, toen hij waarschijnlijk nog bij Andrea del Verrochio in de leer was. Het hangt al vanaf de negentiende eeuw in een zaal van het Uffizi en hoort daar volgens velen altijd te blijven. Maar de Italiaanse regering vindt de diplomatieke betrekkingen met Japan te belangrijk. Hoe zal er straks in Nederland gereageerd worden als straks het Joodse Bruidje naar Shanghai gevlogen wordt als glijmiddel voor de Nederlandse handel in China?

de aankondiging
de aankondiging van Leonardo da Vinci (1472-77) beeldt het moment uit waarop de engel Gabriël de Moeder Gods verkondigt dat zij zwanger is van de Verlosser
Lange tijd werd gedacht dat deze Annunciatie een werk was van Domenico Ghirlandaio, totdat men zich realiseerde dat het geschilderd was door een jeugdige Leonardo da Vinci. Kenners herkennen het landschap op de achtergrond als ‘typisch Da Vinci’: water en in een heiige lucht gehulde bergen. De nauwkeurig geschilderde kleding zou meer in de stijl van Botticelli zijn.
 
Bron: statenvertaling.net
 Da Vinci postzegels Tokyo Poster
De engel Gabriël uit de Annunciazione en een portret van Leonardo op een resp. Bulgaarse en Italiaanse postzegel. Daarnaast: aankondiging van de aankondiging in het Japans, vanaf 20 maart te zien in Tokio.

door smart bevangen

geluisterd naar het Stabat Mater van Antonio Vivaldi

Stabat MaterIn de vastentijd presenteren Trouw en NRC Handelsblad broederlijk een CD box met twaalf maal een Stabat Mater, waaronder enkele uit mijn eigen collectie, o.a. van Antonio Vivaldi, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Giovanni Battista Pergolesi en Antonín Dvořák. Sinds de Mattheus Passion elk jaar in april een hype is en religie tegenwoordig ook cultuur heet, durven een seculiere en een protestantse krant deze bij uitstek katholieke muziek te promoten.

Het Stabat Mater, over de moeder Maria aan de voet van het kruis waaraan haar zoon Jezus Christus stierf, behoort tot de oudste niet-bijbelse passieteksten. De auteur is nooit met zekerheid geïdentificeerd, maar moet in de dertiende eeuw in Italiëhebben geleefd. De tekst is aangrijpend en roept op tot medelijden.
 
Bron: selectie.nrc.nl

Hans van der Velden wijdde een groot deel van zijn leven aan het fenomeen Stabat Mater en maakte er een zeer informatieve website over waarin zo’n 600 componisten worden genoemd die een Stabat Mater hebben gecomponeerd.

Stabat mater

Stabat mater dolorosa
Juxta crucem lacrimosa,
Dum pendebat filius.
Cujus animam gementem
Contristantem et dolentem
Pertransivit gladius

De diepbedroefde Moeder
Stond wenend bij het kruis
Terwijl haar Zoon daar hing.
Haar klagende ziel,
Medelijdend en vol smart,
Werd als door een zwaard doorstoken

meer teksten

Parce mihi, Domine

geluisterd naar: Officium van Jan Garbarek en The Hilliard Ensemble

Jan Gabarek OfficiumIn november 2001 stuurde Michaela mij deze CD, die ik de laatste dagen weer aan het beluisteren ben. Het begint en eindigt met het schitterende Parce mihi, Domine van Cristóbal de Morales uitgevoerd door Jan Garbarek en The Hilliard Ensemble.

Het werk dateert uit 1550 en werd in 1993 door de Noorse Jazzsaxofonist Jan Garbarek letterlijk en figuurlijk nieuw leven ingeblazen. De track is o.a. gebruikt voor de film Loving Annabelle (2006).

Parce mihi, Domine
Parce mihi, Domine, nihil enim sunt dies mei.
Quid est homo, quia magnificas eum?
Aut quid apponis erga eum cor tuum?
Visitas eum diluculo et subito probas illum.
Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam?
Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum?
Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetispsi gravis?
Cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam?
Ecce, nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non subsistam.

Garbarek en Hilliard Ensemble
Jan Garbarek en het Hilliard Ensemble

translation:
Spare me, Lord, for my days are as nothing.
What is Man, that you should make so much of us?
Or why should you set your heart upon us?
You visit us at dawn,
and put us to the test at any moment.
Will you not spare me and let me be,
while I swallow my saliva?
If I have sinned, how have I hurt you,
O guardian of mankind?
Why have you set me up as your target,
so that I am now a burden to myself?
Why do you not forgive my sin
and why do you not take away my guilt?
Behold, I shall now lie down in the dust:
if you come looking for me I shall have ceased to exist.

Officium van Jan Garbarek en The Hilliard Ensemble